TP Cần Thơ hiện nay có 2 dự án nhà ở thu nhập thấp do doanh nghiệp đầu tư là chung cư thu nhập thấp tại Khu dân cư Mỹ Hưng, phường Hưng Thạnh, quận Cái Răng, với gần 300 căn hộ; và dự án nhà ở xã hội Gia Phúc tại đường Nguyễn Chí Thanh, phường Trà Nóc, quận Bình Thủy, qui mô 490 căn hộ. Hai dự án này đã và đang trong giai đoạn hoàn thiện, nhưng hiện nay chủ đầu tư cũng như người dân có nhu cầu mua căn hộ đang rơi vào tình cảnh "tiến thoái lưỡng nan".

* Chủ trương lớn…

Chủ trương đầu tư các dự án nhà ở thu nhập thấp phục vụ cho nhu cầu cán bộ, công nhân viên chức lao động được các cấp chính quyền thành phố hoạch định từ năm 2009. Nhưng mãi đến tháng 5-2013, dự án đầu tiên mới được khởi công tại khu dân cư Mỹ Hưng, phường Hưng Thạnh, quận Cái Răng, do Công ty Cổ phần Thương mại - Địa ốc Hồng Loan làm chủ đầu tư. Dự án đầu tiên trên địa bàn thành phố được xét duyệt nằm trong gói hỗ trợ 30.000 tỉ đồng của Chính phủ. Và gần đây nhất vào cuối tháng 12-2015, Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy sản Cần Thơ (Caseamex) khởi công dự án nhà ở xã hội Gia Phúc tại đường Nguyễn Chí Thanh, phường Trà Nóc, quận Bình Thủy với quy mô 490 căn hộ, hiện đang trong giai đoạn hoàn thiện.

Cũng trong năm 2015, Công ty TNHH Một thành viên Phát triển và Kinh doanh nhà TP Cần Thơ cũng được Bộ Xây dựng chấp thuận chuyển một phần trong khu chung cư 5 tầng của dự án chung cư Hưng Phú 1 được hưởng gói vay hỗ trợ lãi suất 5%/năm từ Chương trình phát triển nhà ở xã hội thông qua Ngân hàng Phát triển nhà ĐBSCL... Khách hàng được vay vốn gói lãi suất thấp, thời hạn trả nợ có thể từ 10 đến 15 năm, đây là cơ hội tốt cho những người có nhu cầu mua nhà ở gần trung tâm thành phố.

Phối cảnh dự án nhà ở xã hội Gia Phúc tại đường Nguyễn Chí Thanh, phường Trà Nóc, quận Bình Thủy.

Nhưng theo Hiệp hội Bất động sản (BĐS) TP Cần Thơ, hiện nay trên địa bàn TP Cần Thơ các dự án nhà ở cho người có thu nhập thấp đang gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân chính là chính sách về cho vay mua nhà thu nhập thấp của Chính phủ "đóng" lại. Các doanh nghiệp ngoài việc khó khăn về vay vốn đầu tư dự án, chính sách lại không ổn định khiến việc giao dịch nhà thu nhập thấp đã có sẵn nhưng không thực hiện được. Những tưởng các dự án này sẽ góp phần giải quyết nhu cầu nhà ở cho cán bộ, công nhân viên có thu nhập thấp, nhưng đến nay cả chủ đầu tư – người dân đủ điều kiện mua nhà đều rơi vào tình cảnh "tiến thoái lưỡng nan"(!).

Bởi, theo quy định tại Thông tư 11/2013/TT-NHNN ngày 15/5/2013, việc giải ngân Chương trình cho vay hỗ trợ nhà ở theo Nghị quyết 02/NQ-CP của ngân hàng đối với khách hàng từ nguồn tái cấp vốn của Ngân hàng Nhà nước với số vốn 30.000 tỉ đồng. Gói hỗ trợ này kết thúc khi Ngân hàng Nhà nước giải ngân hết số tiền tái cấp vốn tối đa là 36 tháng kể từ ngày Thông tư này có hiệu lực (ngày 1-6-2013), lãi suất vay ưu đãi từ 5-6%/năm. Đến cuối tháng 5-2016, Ngân hàng Nhà nước thông báo, trong khi chờ ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, cho phép gia hạn giải ngân tái cấp vốn đối với các hợp đồng tín dụng đã ký trước ngày 31-3-2016 đối với các khách hàng là cá nhân, hộ gia đình vay để mua, thuê, thuê mua nhà ở… tối đa đến ngày 31-12-2016.

Như vậy, đối chiếu với 2 dự án nêu trên, 1 dự án đã đầu tư trong khoảng thời gian các chủ trương trên còn hiệu lực, nhưng chưa bán hết căn hộ; 1 dự án nhà đầu tư đã được hưởng chính sách vay ưu đãi, còn phần ưu đãi cho khách hàng thì đã hết thời gian (vì chưa ký được hợp đồng trước ngày 31-3-2016).

* Đang gặp khó

Ông Võ Đông Đức, Chủ tịch HĐQT - Tổng giám đốc Caseamex - chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội Gia Phúc tại đường Nguyễn Chí Thanh, phường Trà Nóc, quận Bình Thủy, chia sẻ: "Chủ trương xây dựng được các cấp lãnh đạo thành phố ủng hộ rất cao, và được Bộ Xây dựng duyệt dự án nằm trong gói hỗ trợ 30.000 tỉ đồng đầu tư nhà ở xã hội của Chính phủ. Đến nay, dự án của chúng tôi triển khai đúng tiến độ đã cam kết với UBND thành phố, Bộ Xây dựng và tiến độ giải ngân vốn vay ưu đãi từ ngân hàng cũng đảm bảo. Nhưng hiện nay, công nhân viên chức lao động trong công ty cũng như ở các công ty tại khu công nghiệp Trà Nóc có nhu cầu vay vốn ưu đãi theo chương trình để mua nhà thì không được xét duyệt. Chúng tôi như đang ngồi trên đống lửa, không biết xử lý ra sao (!)".

Theo tiến độ, hiện nay dự án này đã cơ bản thi công xong phần thô, tổng số vốn chủ đầu tư được giải ngân hơn 80% (trên tổng vốn hơn 130 tỉ đồng), đang trong giai đoạn hoàn thiện, dự kiến trước Tết Nguyên đán 2017 sẽ có từ 30-35% số lượng căn hộ sẽ đủ điều kiện đưa vào sử dụng. Như vậy, phần vốn chủ đầu tư được vay ưu đãi từ gói 30 ngàn tỉ đồng là rất thuận lợi, nhưng hiện nay phần vốn dành cho khách hàng vay đã bị "đóng", nên chủ đầu tư không thể trở tay…

Chủ đầu tư chung cư thu nhập thấp tại Khu dân cư Mỹ Hưng – ông Ngô Văn Lâm, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Xây dựng Thương mại Địa ốc Hồng Loan, chia sẻ: Dự án đầu tư từ giữa năm 2013, đã bán được 250 căn hộ, hiện còn 40 căn không thể bán, vì gói vay ưu đãi 30.000 tỉ đồng đã kết thúc. Trong khi đó, có rất nhiều khách hàng có nhu cầu vay vốn ưu đãi để mua, nhưng không có cách nào khác để giải quyết, còn chủ đầu tư phải trả lãi vay hằng tháng, trong khi căn hộ bị bỏ trống gây lãng phí… Tương tự, Công ty TNHH Một thành viên Phát triển và Kinh doanh nhà TP Cần Thơ cũng còn tồn hàng chục căn nhà thu nhập thấp tại Khu dân cư Hưng Phú I cũng "bí" lối ra.

Như vậy, các doanh nghiệp đầu tư dự án nhà ở xã hội, nhà ở thu nhập thấp ở Cần Thơ được hưởng lợi "đoạn đầu" (tức đã ký hợp đồng trước 31-3-2016), chủ đầu tư dự án được vay ưu đãi, nhưng đến khi khách hàng mua, thì chương trình cho vay ưu đãi đã kết thúc. Ông Ngô Văn Lâm, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Xây dựng Thương mại Địa ốc Hồng Loan, cho biết: Thực ra số lượng căn hộ còn lại không nhiều, nhưng vướng thủ tục cho vay vốn như hiện nay nên vô hình trung lại rơi vào tình trạng "ế ẩm", trong khi khách hàng có nhu cầu vay vốn mua nhà theo chương trình thì không được giải quyết. Công ty dành chính sách riêng, tự bỏ tiền bù vào khoảng chênh lệch lãi suất thương mại so với lãi suất ưu đãi của chương trình (trong vòng 1-2 năm), nhưng người mua rất "ngại" bởi khi chủ đầu tư không còn hỗ trợ nữa, thì họ phải trả lãi suất thương mại thì không thể kham nổi.

Theo Chủ tịch HĐQT - Tổng giám đốc Caseamex- chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội Gia Phúc, hiện nay dự án chưa giao dịch được căn hộ nào, trong khi đã nhận rất nhiều hồ sơ đăng ký mua (nếu được sẽ có 30% căn hộ được giao dịch ngay). "Nếu chủ đầu tư tự ý chuyển sang bán theo hình thức nhà ở thương mại, khách hàng phải trả lãi suất cao, họ sẽ không trả nổi. Trường hợp họ chấp nhận mua theo lãi suất thương mại, thì công ty cũng không thể bán, bởi dự án được duyệt là nhà ở thu nhập thấp, chủ đầu tư cũng đã được vay vốn ưu đãi trong gói 30.000 tỉ đồng rồi, lại đem bán theo giá thương mại thì chắc chắn sai. Như vậy, trách nhiệm chủ đầu tư phải chịu, chúng tôi thực sự "tiến thoái lưỡng nan"…" - ông Đức nói.

Bài, ảnh: AN KHÁNH