Bộ Tài chính vừa công bố đã giãn, giảm khoảng 11.000 tỉ đồng thuế giá trị gia tăng (VAT) cho 100.000 lượt doanh nghiệp (DN) theo Nghị quyết 13/NQ-CP (ngày 10-5-2012) của Chính phủ. Theo Nghị quyết 13, để tháo gỡ khó khăn về thị trường, giải quyết hàng tồn kho cho DN, Chính phủ đã yêu cầu các bộ ngành liên quan thực hiện gia hạn thuế các tháng 4,5 và 6 trong thời gian 6 tháng cho các DN vừa và nhỏ, DN sử dụng nhiều lao động. Số thuế VAT này sẽ được nộp vào các tháng 11 và 12-2012, tháng 1-2013. Nếu DN nào đã nộp khoản thuế được gia hạn thì Cục thuế địa phương hướng dẫn DN lựa chọn bù trừ giữa số tiền thuế đã nộp với các khoản thuế phải nộp khác, hoặc Cục thuế hoàn lại số thuế được gia hạn cho DN. Chính sách này góp phần hỗ trợ các DN vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay và duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh, giải quyết hàng tồn kho. Tuy nhiên, nhiều DN cho rằng, DN chỉ mới “đỡ mệt” và vẫn trong tình trạng “khó thở”. Bởi DN đã “đuối” thời gian dài, lãi suất cho vay vẫn ở mức cao so với sức chịu đựng của DN, việc điều chỉnh tăng giá xăng dầu, giá gas trong 3 tháng gần đây gây sức ép tăng giá thành sản xuất rất lớn và DN khó mà tái đầu tư sản xuất, kinh doanh.

Mặt khác, một số sắc thuế đánh trực tiếp vào DN như thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế tiêu thụ đặc biệt, các khoản phí... vẫn ở mức cao. Theo các chuyên gia kinh tế, định mức thuế TNDN mà DN phải nộp hiện nay là 25%, mức thuế này rất cao đối với DN và làm hạn chế khả năng tích lũy, giảm khả năng cạnh tranh, tái đầu tư của DN. Thời gian qua, tại các cuộc họp đối thoại về thuế, nhiều DN đã đề xuất giảm thêm thuế TNDN để DN dễ thở hơn, tuy nhiên theo “Chiến lược cải cách thuế giai đoạn 2011- 2020” do Bộ Tài chính trình và đã được Thủ tướng phê duyệt thì mức thuế này giảm chậm, xuống mức 22-23% vào năm 2015; đến năm 2020 mới giảm xuống 20%. Các chuyên gia kinh tế cho rằng, không thể chần chừ mà cần giảm ngay thuế TNDN xuống 20-22% là phù hợp trong giai đoạn hiện nay.

Năng lực cạnh tranh của DN Việt Nam vốn đã yếu, các chính sách “đòn bẩy” chưa sát thực tiễn sản xuất kinh doanh của DN, môi trường đầu tư, môi trường kinh doanh kém hấp dẫn nên chưa tạo “bệ đỡ” vững chắc cho DN. Các chuyên gia kinh tế cho rằng, các chính sách giải cứu cho DN thời gian qua đã phát huy tác dụng, nhưng vẫn còn nặng tính hành chính trong thực hiện. DN cần môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, sự công bằng và cần tiếp thêm “lửa” để vượt qua giai đoạn thị trường thấp điểm đang trì trệ hiện nay. Gỡ khó cho DN cũng là cởi trói cho nền kinh tế, DN ổn định sản xuất sẽ có thời gian đầu tư nâng cao năng lực cạnh tranh, quảng bá sản phẩm và thâm nhập các thị trường mới. Có như vậy, các nguồn thu ngân sách mới đảm bảo, nền kinh tế phát triển bền vững, an sinh xã hội được giải quyết rốt ráo.

SONG NGUYÊN