Năm 2008, Chính phủ xác định cải cách hành chính (CCHC) là một trong năm nhiệm vụ trọng tâm để tập trung chỉ đạo, điều hành, trong đó đặc biệt quan tâm tới thủ tục hành chính nhằm loại bỏ những thủ tục không cần thiết gây phiền hà cản trở hoạt động của người dân và doanh nghiệp (DN).

Cải cách thủ tục hành chính: khâu đột phá

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng, công tác CCHC trong năm 2007 đã đạt được kết quả đáng khích lệ nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra, còn một số yếu kém như môi trường kinh doanh vẫn còn nhiều bất cập, chưa thực sự thông thoáng, rõ ràng cho DN, nhà đầu tư và người dân. Do vậy, mỗi cán bộ công chức cần phải thấy rõ nhiệm vụ, trách nhiệm của mình để phục vụ dân và DN tốt hơn, đồng thời Chính phủ sẽ đẩy nhanh tiến trình cải cách tiền lương để bảo đảm thu nhập cao hơn cho cán bộ công chức. Mặt khác, Chính phủ sẽ xử lý nghiêm những người đứng đầu cơ quan hành chính, những cán bộ công chức gây khó khăn, phiền hà cho dân và DN.

Cán bộ địa chính xã Tân Thới, huyện Phong Điền, TP Cần Thơ hướng dẫn người dân lập thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ảnh: THANH NHỊ

Để làm tốt nhiệm vụ trên, Bộ trưởng Nội vụ, Phó Trưởng ban chỉ đạo CCHC của Chính phủ Trần Văn Tuấn cho biết: Năm 2008, các bộ ngành, địa phương tiếp tục xây dựng và hoàn thiện thể chế; xây dựng và triển khai các Nghị định của Chính phủ về tổ chức bộ máy hành chính nhà nước. Tập trung đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính được xem là khâu đột phá để tạo môi trường thuận lợi, minh bạch cho hoạt động của nhân dân và DN, góp phần khắc phục nhanh những bất cập, yếu kém về môi trường kinh doanh, môi trường pháp lý đang cản trở hoạt động của DN trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Trong xây dựng đội ngũ cán bộ, cần tập trung chỉ đạo tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; đổi mới cách đánh giá cán bộ, công chức theo hướng người đứng đầu cơ quan đơn vị chịu trách nhiệm chính trong công tác đánh giá cán bộ, công chức thuộc thẩm quyền quản lý. Công tác quản lý đội ngũ cán bộ cần được đổi mới, có những biện pháp quản lý thích hợp, nhất là chế độ làm việc có thời hạn, chế độ luân chuyển cán bộ, bổ nhiệm lại. Các cơ quan thực hiện nghiêm túc chính sách tinh giảm biên chế, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất năng lực, đáp ứng được yêu cầu; nghiên cứu bổ sung các cơ chế chính sách mới để động viên, khuyến khích cán bộ công chức thực thi tốt nhiệm vụ.

Trong năm, tiếp tục chuẩn bị và triển khai một số thí điểm: không tổ chức HĐND ở huyện, quận, phường; nhân dân bầu trực tiếp chủ tịch UBND xã; thí điểm cơ chế cấp phát ngân sách theo kết quả công việc đối với cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công; thực hiện cải cách tiền lương cán bộ công chức; nghiên cứu ban hành và tổ chức thực hiện các cơ chế, chính sách thích hợp để đẩy mạnh việc thực hiện chủ trương xã hội hóa trên các lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa, thể dục thể thao; hoàn thiện chính sách, chế độ đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã.

Khắc phục sự chồng chéo chức năng nhiệm vụ

Năm 2007, công tác CCHC được Chính phủ chỉ đạo, sát sao và quyết liệt hơn. Công tác CCHC được triển khai đồng đều hơn ở các cơ quan hành chính nhà nước, có sự tiến bộ trên nhiều mặt.

Triển khai cơ cấu tổ chức của Chính phủ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm CCHC trong năm 2007. Việc chuẩn bị đề án cơ cấu tổ chức của Chính phủ là cơ hội để tiếp tục làm rõ vai trò, chức năng của Chính phủ, các Bộ, cơ quan ngang Bộ trong cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, khắc phục sự chồng chéo hoặc bỏ sót chức năng, nhiệm vụ quản lý Nhà nước của các Bộ ngành, Trung ương. Cơ cấu Chính phủ khóa XII đã có nhiều đổi mới trong tổ chức bộ máy, hợp lý hóa và gọn nhẹ. Gắn với việc triển khai cơ cấu tổ chức là việc xây dựng, ban hành thể chế quan trọng của các cơ quan hành chính Nhà nước. Chính phủ đã ban hành nghị định quy định chức năng nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của bộ, cơ quan ngang bộ. Trên cơ sở phân công rành mạch về chức năng nhiệm vụ, Chính phủ ban hành mới Quy chế làm việc, xác định rõ ràng cụ thể hơn nguyên tắc, lề lối làm việc, chế độ trách nhiệm, quan hệ công tác và trình tự giải quyết công việc của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; đề cao trách nhiệm của Chính phủ, mỗi thành viên Chính phủ trong việc đổi mới quy trình xây dựng, tổ chức thực hiện Chương trình công tác của Chính phủ và quy trình xử lý công việc của Thủ tướng Chính phủ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động của Chính phủ. Việc chuẩn bị các Nghị định về chức năng nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ cũng như các cơ quan chuyên môn ở cấp tỉnh, huyện đang được chuẩn bị khẩn trương.

Phân cấp mạnh cho các Bộ, ngành, địa phương

Công tác phân cấp các nhiệm vụ, công việc từ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương và từ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương và chính quyền địa phương các cấp tiếp tục được triển khai, trong quá trình đó làm rõ vai trò, chức năng của các cơ quan hành chính nhà nước, kết hợp chặt chẽ với rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính, khắc phục những bất hợp lý về thẩm quyền và thủ tục, quy trình giải quyết công việc của dân và tổ chức. Trong năm 2007, đã phân cấp mạnh cho Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ quyết định việc thành lập, tổ chức lại, giải thể các tổ chức sự nghiệp Nhà nước không thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Phân cấp cho Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu các tổ chức thuộc bộ, ban ngành; phân cấp cho người đứng đầu các tổ chức thuộc Bộ bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức các chức danh còn lại của các đơn vị thuộc cấp mình quản lý. Chuyển giao các ban quản lý KCN, Ban quản lý khu kinh tế thuộc Thủ tướng Chính phủ về UBND cấp tỉnh quản lý; đồng thời phân cấp cho UBND cấp tỉnh thẩm quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm Trưởng ban, Phó trưởng ban và ủy viên các Ban quản lý này. Việc phân cấp cho UBND cấp xã thực hiện chứng thực bản sao giấy tờ, xác nhận hộ nghèo là biện pháp cải cách có ý nghĩa, tạo thuận lợi cho người dân.

Một số địa phương đã chú trọng triển khai việc phân cấp giữa cơ quan hành chính trong phạm vi quản lý Nhà nước, tập trung vào các lĩnh vực quy hoạch, kế hoạch ngân sách, tài chính, đất đai, xây dựng, lao động thương binh xã hội, giáo dục, tổ chức cán bộ. Một số Bộ đã ủy quyền ký các loại giấy phép nhằm tạo thuận lợi cho quá trình giải quyết công việc của dân, tổ chức. Việc triển khai mạnh vấn đề phân cấp, ủy quyền đã mang lại kết quả tích cực, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính trong thực hiện công việc, giảm thiểu thời gian chờ đợi của tổ chức và công dân.

Giảm phiền hà cho người dân và DN

Tiếp tục đẩy mạnh vào việc cải cách thủ tục hành chính - được coi là giải pháp quan trọng hàng đầu để khắc phục tình trạng quan liêu, nhũng nhiễu, cửa quyền, giảm phiền hà trong việc giải quyết công việc của dân và DN. Ngay từ đầu năm, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt và chỉ đạo triển khai đề án đơn giản hóa thủ tục hành chính trên các lĩnh vực quản lý Nhà nước giai đoạn 2007-2010. Việc triển khai đề án này và nỗ lực cải cách của các Bộ ngành, chính quyền địa phương đã góp phần tạo ra nhiều kết quả quan trọng.

Trong chỉ đạo triển khai CCHC, cần quán triệt tinh thần chỉ đạo là người đứng đầu cơ quan hành chính các cấp phải chịu trách nhiệm về triển khai công tác CCHC trong phạm vi quản lý. Theo đó, những kêu ca, phàn nàn của người dân, DN về thủ tục hành chính, môi trường kinh doanh, cán bộ công chức tiêu cực sách nhiễu, sự chậm trễ trong giải quyết công việc của dân, DN ở bộ ngành nào, địa phương nào thì bộ trưởng, Chủ tịch UBND của Bộ và tỉnh đó phải chịu trách nhiệm. (Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Phó Trưởng ban chỉ đạo CCHC của Chính phủ Trần Văn Tuấn)

Các bộ ngành, địa phương đã tập trung rà soát thủ tục hành chính, loại bỏ những thủ tục không cần thiết, phiền hà cản trở hoạt động của DN. Thông tư liên tịch của Bộ Kế hoạch đầu tư, Tài chính, Công an đã đơn giản hóa thủ tục và quy trình đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế và cấp giấy phép khắc dấu đối với DN thành lập và hoạt động theo Luật DN. Việc triển khai quy định này gắn với mô hình một cửa liên thông đã bước đầu giảm đáng kể phiền hà cho doanh nghiệp. Đặc biệt, mới đây, Chính phủ, một số bộ ngành có nhiều giải pháp xử lý vướng mắc trong hoạt động đầu tư xây dựng và cải cách thủ tục hành chính đối với DN; về chính sách thuế, quản lý thuế và giải quyết các TTHC thuế của người nộp thuế...

Thủ tục hành chính trong việc xác định thành phần dân tộc, trong việc đăng ký và quản lý hộ khẩu, cấp chứng minh nhân dân, cấp hộ chiếu phổ thông đã có bước cải cách tích cực, đơn giản, đặc biệt là trong việc cấp mới hộ chiếu phổ thông. Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ thị quy định rõ cán bộ công chức, viên chức nhà nước, sĩ quan, chiến sĩ, công nhân viên trong các đơn vị quân đội và công an nhân dân nộp hồ sơ đề nghị cấp hộ chiếu như mọi công dân, không phải nộp thêm giấy tờ khác.

Trong năm 2007, nhiều địa phương tập trung chỉ đạo cơ chế một cửa, một cửa liên thông .7 Bộ thực hiện thí điểm đã triển khai cơ chế một cửa, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và DN đến liên hệ công tác. Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều văn bản xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính các cấp trong triển khai CCHC, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương triển khai những việc cụ thể để đẩy mạnh CCHC: tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính và đẩy mạnh CCHC; tổ chức làm việc ngày thứ 7 hàng tuần để tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính... Các cấp, các ngành đã chú trọng đảm bảo việc thực hiện đồng bộ các nội dung của CCHC.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Trần Văn Tuấn cho rằng công tác CCHC vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra: Môi trường kinh doanh vẫn còn nhiều bất cập, chưa thực sự thông thoáng. Thủ tục hành chính, quy trình giải quyết công việc của dân, DN còn phức tạp, cản trở hoạt động của người dân và DN. Môi trường pháp lý chưa rõ ràng, còn những quy định không nhất quán. Phẩm chất và năng lực của một bộ phận cán bộ, công chức không đáp ứng được yêu cầu quá trình chuyển đổi kinh tế, hội nhập kinh tế quốc tế và phục vụ dân và DN. Tính chủ động nhất là của các Bộ ngành Trung ương từ nghiên cứu đến đề xuất với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xử lý những bất cập về thể chế, cơ chế chính sách và thủ tục hành chính còn có phần hạn chế.

HƯƠNG THỦY (TTXVN)