Chuyện nông dân ở huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh cho nhau mượn đất để sản xuất là nghĩa cử cao đẹp, thể hiện đậm nét truyền thống đạo lý “thương người như thể thương thân”, “lá lành đùm lá rách” của dân tộc Việt Nam. Nhờ đó, nhiều gia đình đã vượt qua nghèo đói, lạc hậu.

Đất nở tình người

Chúng tôi tới thăm gia đình anh Thạch Thia, ở xã Hiệp Hòa, huyện Cầu Ngang, khi cả nhà anh đang quây quần, vui vẻ bên mâm cơm. Thấy có khách, anh vội buông chén đũa xuống bàn, chạy ra sân hồ hởi mời chúng tôi vào nhà. Vừa rót ly nước mời tôi, Thạch Thia bồi hồi nhắc lại những ngày gian khó, cơ cực. Lúc đó, gia đình anh chẳng có tấc đất sản xuất, phải đi làm thuê, làm mướn khắp nơi để kiếm sống qua ngày. Vất vả quanh năm, đầu tắt mặt tối nhưng gia đình Thạch Thia vẫn phải chịu cảnh bữa đói bữa no.

Nhờ được ông Dương Ngọc Tú cho mượn đất, anh Thạch Thia trồng đậu phộng, tích cóp mua bò về nuôi.

Thấy cuộc sống gia đình Thạch Thia vất vả, ông Dương Ngọc Tú, người cùng xã, cho anh mượn 2,5 công đất (2.500 m2) để trồng màu một vụ/năm. Vụ đầu tiên, Thạch Thia quyết định trồng đậu phộng, thu được gần một tấn, trừ chi phí sản xuất, anh còn lãi gần 4 triệu đồng. Tích cóp cộng thêm số tiền 10 triệu đồng từ quỹ xóa đói giảm nghèo, Thạch Thia mua hai con bò về nuôi. Ngoài ra, anh còn nhận nuôi bò chung (mượn bò chăn nuôi, khi bò đẻ sẽ được hưởng bê con, còn bò mẹ là của gia đình chủ bò). Bây giờ, cuộc sống của gia đình anh đã bớt cơ cực hơn trước. Sau một hồi trò chuyện, Thạch Thia dẫn tôi ra chuồng bò sau nhà xem con bê, thành quả của những ngày tháng lao động vất vả. Thạch Thia xúc động bảo: “Nhờ ông Tú nên gia đình tôi bây giờ mới bớt khổ...”. Nói đến đây, mắt anh đỏ hoe.

Giống như Thạch Thia, gia đình ông Thạch Sa Ran ở cùng xã Hiệp Hòa, cũng không có đất sản xuất nên đành chấp nhận phiêu diêu tứ tán khắp các huyện trong tỉnh Trà Vinh làm thuê làm mướn kiếm sống. Thấy cảnh gia đình Thạch Sa Ran khốn khó, ông Thạch Tiên ở ấp Sóc Chuối liền cho mượn 4 công đất làm vụ màu. Nhờ có đất canh tác, gia đình ông Thạch Sa Ran có thêm thu nhập, ổn định được cuộc sống. Ông Thạch Tiên, người cho ông Thạch Sa Ran mượn đất, nói: “Gia đình mình có điều kiện thì giúp đỡ người gặp khó khăn, vậy thôi”. Tiếp xúc với những hộ dân cho mượn đất ở Hiệp Hòa dù là người Kinh, Hoa hay Khmer chúng tôi đều nhận được những lời thấm đậm nghĩa tình như vậy. Câu nói mộc mạc ấy ẩn chứa tình cảm thắm thiết, sự gắn bó keo sơn thủy chung giữa các dân tộc anh em cùng chung sống trên mảnh đất này.

Ông Ninh Văn Sĩ, ở ấp Nô Lửa B, xã Nhị Trường, chẳng thể nào quên những ngày tháng gia đình phải chịu cảnh “hai không”: không đất, không đồng vốn lận lưng. Cả gia đình quần quật quanh năm làm thuê làm mướn kiếm sống nhưng không khá nổi, lại thêm vợ ông bị bệnh. Thế rồi nhờ một người cùng ấp cho mượn 5 công đất ruộng, ông vừa làm ruộng vừa đi làm thuê. Từ đó, cuộc sống gia đình ông Sĩ dần có của ăn của để. Còn cậu con trai của anh Thạch Thanh, ở ấp Chong Văn, xã Trường Thọ, lại có niềm vui được trở lại trường.

Việc cho những hộ gia đình không đất hoặc ít đất mượn đất để sản xuất một vụ/năm đã trở thành phong trào phát triển mạnh được nhiều nông dân ở xã Hiệp Hòa hưởng ứng từ năm 2003 - 2004 đến nay. Hiệp Hòa trở thành xã dẫn đầu huyện Cầu Ngang về phong trào cho mượn đất sản xuất và phong trào này đã lan rộng khắp huyện.

Ý Đảng hòa với lòng dân

Việc nông dân ở Cầu Ngang cho nhau mượn đất sản xuất đã xuất hiện từ năm 1997. Ban đầu chỉ là một vài hộ dân trong các dòng họ giúp đỡ lẫn nhau. Dần dà, những đốm lửa nghĩa tình ấy đã cháy lên. Nhận thấy đây chính là nghĩa cử cao đẹp giữa những người dân với nhau, đồng thời góp phần giải quyết việc làm, tạo cơ hội xóa đói giảm nghèo cho những người nông dân không có ruộng đất, Tỉnh ủy Trà Vinh đã kịp thời ra Nghị quyết 01 thực hiện chủ trương vận động người dân cho mượn đất sản xuất. Ngay lập tức, chủ trương đầy nghĩa tình ấy được đông đảo người dân đồng tình, hưởng ứng. Số hộ dân cho mượn đất ngày một tăng. Điều đáng mừng là không chỉ cho mượn đất, nhiều hộ dân còn giúp đỡ những người thiếu đất cả giống, vốn để sản xuất mà không lấy lãi. Hội Nông dân huyện cử cán bộ đến hướng dẫn kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi cho bà con.

Ông Trương Văn Kiệt, Chủ tịch UBND xã Hiệp Hòa, cho biết: Xã có tổng số 2.100 hộ thì có tới 500 - 600 hộ đang trong hoàn cảnh không đất hoặc ít đất sản xuất. Nhờ tinh thần tương thân tương ái, một số gia đình có nhiều đất đã cho những hộ này mượn đất sản xuất. Đến nay, 28 hộ có nhiều đất đã cho 28 hộ thiếu đất mượn đất sản xuất với tổng diện tích 12,6 ha (126.000 m2). Có trường hợp cho mượn đến 7- 12 công như hộ ông Lê Quang Đỉnh, Phạm Hữu Đê, Bùi Văn Dứt... Việc sử dụng đất được người cho mượn và người được mượn đất bàn bạc, trao đổi, thống nhất nhằm khai thác, phát huy tốt hiệu quả đất đai, không làm ảnh hưởng đến sản xuất của gia đình cho mượn đất.

Ông Lê Thành Thái, Chủ tịch UBND huyện Cầu Ngang, phấn khởi nói: “Nhờ tinh thần “lá lành đùm lá rách” của bà con nên công tác xóa đói, giảm nghèo của địa phương bớt khó khăn. Sắp tới, chúng tôi sẽ tiếp tục vận động bà con cho mượn đất, riêng những trường hợp đã cầm cố thì vận động người nhận cầm cố đất cho chuộc lại”.

Từ những tấm lòng nhân ái, nghĩa cử cao đẹp của bà con cho đồng bào mình mượn đất ở huyện Cầu Ngang, Trà Vinh, tôi bỗng ngộ ra chữ Thiện ở trong chính mỗi con người và của tất cả những dân tộc cùng chung sống trên dải đất hình chữ S này. Đó là mạch nguồn, là gốc rễ tạo ra sức mạnh đại đoàn kết của dân tộc Việt Nam.

Vui thay đất nở tình người

Cùng nhau xây dựng cuộc đời đẹp tươi.

Bài, ảnh: ĐĂNG QUANG