Dọc tuyến sông Tiền có cảnh quan đặc trưng với hệ thống cù lao, vườn cây ăn trái, làng nghề, di tích lịch sử - văn hóa và các không gian sinh hoạt cộng đồng ven sông. Đây là điều kiện thuận lợi để xây dựng nhiều sản phẩm trải nghiệm, từ tham quan miệt vườn, tìm hiểu văn hóa bản địa, thưởng thức ẩm thực đến nghỉ dưỡng, trải nghiệm đời sống sông nước của du khách trong nước và nước ngoài.

Bến tàu du lịch Mỹ Tho (tỉnh Đồng Tháp) phục vụ khách tham quan sông Tiền.

Du lịch trên sông 

Du lịch đường thủy trên sông Tiền tại tỉnh Đồng Tháp hình thành từ khá sớm, gắn với lợi thế sông ngòi, cù lao, vườn cây ăn trái, làng nghề và đời sống văn hóa sông nước đặc trưng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Từ những năm 1990, khi giao thông đường bộ và hạ tầng du lịch chưa phát triển như hiện nay, phương tiện thủy vừa là phương tiện đi lại chủ yếu, vừa phục vụ đưa khách tham quan các cù lao, vườn cây ăn trái và điểm du lịch ven sông.

Ở giai đoạn đầu, hoạt động này chủ yếu có quy mô nhỏ, phương tiện đơn giản, phục vụ các chuyến tham quan ngắn hoặc theo yêu cầu của khách. Qua quá trình phát triển, dịch vụ đã từng bước chuyển từ vận chuyển, tham quan đơn thuần sang tổ chức các hành trình trải nghiệm tổng hợp, kết hợp tham quan miệt vườn, làng nghề, di tích, thưởng thức ẩm thực và tìm hiểu đời sống cộng đồng.

Ngược về đầu nguồn sông Tiền, nơi có mô hình tàu đưa du khách tham quan danh lam, thắng cảnh dọc sông Tiền phát triển trong những năm gần đây, ông Trần Thanh Hùng, chủ homestay Hùng Hoa Ếch ở phường Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp đã đầu tư hai tàu du lịch có sức chứa 45 người/tàu để đưa đón khách du ngoạn trên sông Tiền.

Đến đây, du khách vừa được trải nghiệm đi tàu, thưởng thức các loại nước giải khát từ trái cây; phục vụ ăn uống, đờn ca tài tử và ngắm nhìn, tham quan lò gạch An Hiệp, làng bè nuôi cá Sa Đéc, nhà cổ Huỳnh Thủy Lê, cầu Cao Lãnh, chợ quê Tân Thuận Đông (phường Cao Lãnh)…

Trung bình hằng tháng tháng, homestay đón khoảng 20 đoàn, với 500-600 khách đặt tàu chở du ngoạn trên sông Tiền. Ông Hùng cho biết: “Chúng tôi đáp ứng nhu cầu đa dạng của các dòng khách và thị trường. Sản phẩm rất đa dạng và linh hoạt, trong đó có những trải nghiệm sâu và gần gũi văn hóa bản địa”.

Xuôi về hạ lưu sông Tiền, bến tàu du lịch Mỹ Tho thuộc phường Mỹ Tho (tỉnh Đồng Tháp) có hơn 80 phương tiện thủy chuyên chở khách du ngoạn sông Tiền. Gia đình bà Nguyễn Thị Thanh Châu, ngụ phường Mỹ Phong (Đồng Tháp) đầu tư ba tàu loại 12, 34, 44 chỗ chuyên chở khách tham quan, thưởng ngoạn các địa điểm du lịch ven sông. Bà Châu cho biết: Gia đình đã gắn bó với nghề gần 20 năm. Hằng tháng, các tàu chở được 500-700 khách. Giá mỗi chuyến theo tour từ 250.000- 400.000 đồng/tàu.

Trên chiếc tàu du lịch chở đoàn khách đến từ Ấn Độ và Việt Nam tham quan dọc sông Tiền rời bến mới đây, chúng tôi đã được nghe hướng dẫn viên du lịch Nguyễn Minh Dương giới thiệu: “Con sông Tiền nối liền hai tỉnh Đồng Tháp và Tiền Giang cũ (nay là tỉnh Đồng Tháp). Vùng đất này đã trải qua một hành trình lịch sử dài từ thời khẩn hoang đến việc thiết lập hệ thống hành chính, rồi hình thành những đô thị sầm uất. Qua từng giai đoạn, sông Tiền kết nối con người, thiên nhiên và lịch sử, tạo nên dòng chảy văn hóa, kinh tế và chính trị bền vững. Trước đây, người Việt đã đi dọc ven biển Nam Bộ, khai phá vùng đất này từ rất sớm, trong đó có vùng hạ lưu sông Tiền thuộc khu vực đồng bằng Tây Nam Bộ. Sau đó, đô thị tại những nơi trọng yếu hoặc có điều kiện thuận lợi về giao thương cũng được hình thành. Tiêu biểu phải nhắc đến Mỹ Tho đại phố lúc bấy giờ và hiện nay…”.

Sau màn giới thiệu sơ qua về sông Tiền, tàu cập bến cù lao Thới Sơn, phường Thới Sơn (tỉnh Đồng Tháp) để du khách được trải nghiệm vườn cây ăn trái sum suê, trĩu quả; tìm hiểu cách làm kẹo dừa, đan len, tham quan khu trưng bày sản phẩm thủ công mỹ nghệ được làm từ cây dừa; ngồi trên chiếc xuồng ba lá, men theo kênh rạch; ăn trái cây, uống trà mật ong, nghe đờn ca tài tử…

Phát huy lợi thế đặc trưng

Đặt văn hóa làm cốt lõi và lấy trải nghiệm của du khách làm thước đo - đó đang là công thức bứt phá của du lịch hiện đại. Du lịch trải nghiệm hiện không còn dừng lại ở một sản phẩm bổ trợ, mà đã khẳng định vai trò là mắt xích chiến lược trong việc nâng tầm giá trị toàn ngành.

Hiện trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp có hơn 40 doanh nghiệp, cơ sở và hộ kinh doanh tham gia khai thác dịch vụ du lịch đường thủy, với khoảng 107 phương tiện thủy phục vụ khách. Hoạt động được tổ chức theo nhiều hình thức như: Phương tiện đưa khách tham quan theo tuyến, theo tour của doanh nghiệp hoặc theo hợp đồng, nhu cầu của khách và có sự kết nối với các điểm du lịch trên đất liền.

Du lịch đường thủy đang là lợi thế và là một phương thức tạo trải nghiệm khác biệt của du lịch Đồng Tháp. Tuy nhiên, việc kinh doanh loại hình này đòi hỏi bảo đảm an toàn cho khách luôn đặt lên hàng đầu, trong khi hạ tầng phục vụ du lịch đường thủy chưa đồng bộ ở một số khu vực.

Sản phẩm và chất lượng dịch vụ giữa các cơ sở chưa đồng đều, một số hành trình còn đơn điệu, thời gian trải nghiệm ngắn, sự liên kết giữa đơn vị vận chuyển với doanh nghiệp lữ hành và điểm đến chưa chặt chẽ.

Trong khi đó, giao thông đường bộ ngày càng thuận tiện, đòi hỏi du lịch đường thủy phải tạo được giá trị trải nghiệm riêng, không chỉ dựa vào hoạt động đưa đón khách.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Tháp Võ Phạm Tân cho biết, Đồng Tháp đã xác định du lịch đường thủy là một trong những sản phẩm có lợi thế của tỉnh, cần được phát triển theo hướng an toàn, chất lượng, có bản sắc và gắn kết chặt chẽ với hệ thống điểm đến trên đất liền. Trọng tâm là khai thác giá trị dòng sông Tiền như một không gian kết nối các di sản, làng nghề, miệt vườn, văn hóa và ẩm thực địa phương.

Trong đó, ngành tập trung tham mưu, phối hợp tổ chức, kết nối lại sản phẩm và hành trình du lịch. Khuyến khích các doanh nghiệp xây dựng các tour đường thủy có nội dung trải nghiệm rõ nét, kết nối bến tàu với di tích lịch sử-văn hóa, làng nghề, làng hoa Sa Đéc, vườn cây ăn trái, điểm du lịch sinh thái và các cơ sở dịch vụ; từng bước quảng bá hình ảnh du lịch sông Tiền như một trải nghiệm đặc trưng trong thương hiệu điểm đến Đồng Tháp an toàn, thân thiện, hấp dẫn.

NGUYỄN SỰ (Báo Nhân dân)