Để đánh giá nhanh, chính xác trình độ và năng lực công nghệ sản xuất của doanh nghiệp và các ngành, lĩnh vực sản xuất trên địa bàn, các nhà khoa học của TP Cần Thơ đã nghiên cứu và phát triển phần mềm chuyên dụng nhằm tin học hóa và tự động hóa toàn bộ quy trình từ thu thập dữ liệu, xử lý, tính toán đến phân tích và xếp loại. Đồng thời, đề xuất những giải pháp thúc đẩy các hoạt động nâng cao trình độ và năng lực công nghệ sản xuất cho một số ngành trên địa bàn TP Cần Thơ.

TS Ngô Bá Hùng giới thiệu phần mềm đánh giá trình độ và năng lực công nghệ sản xuất với các doanh nghiệp. Ảnh: NVCC

Đó là công trình khoa học "Đánh giá trình độ và năng lực công nghệ sản xuất của doanh nghiệp và các ngành, lĩnh vực sản xuất trên địa bàn TP Cần Thơ", do Đại học Cần Thơ chủ trì, phối hợp với Sở Công Thương, Công ty TNHH giải pháp phần mềm Mekosoft thực hiện; TS Ngô Bá Hùng làm Chủ nhiệm, thực hiện từ năm 2024-2026. Đề tài vừa được Hội đồng khoa học thành phố nghiệm thu trong tháng 4.

Theo quy định, việc đánh giá trình độ và năng lực công nghệ sản xuất của doanh nghiệp và các ngành, lĩnh vực sản xuất được triển khai thống nhất theo Thông tư số 17/2019/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN). Thông tư này thiết lập khuôn khổ đánh giá định lượng tương đối toàn diện, dựa trên thang điểm 100 với 26 tiêu chí, được cấu trúc theo 5 nhóm yếu tố thành phần của mô hình T-E-O-R-I, bao gồm: hiện trạng công nghệ (T), hiệu quả khai thác công nghệ (E), năng lực tổ chức và quản lý (O), năng lực nghiên cứu và phát triển (R) và năng lực đổi mới sáng tạo (I).

Theo các nhà khoa học, mặc dù Thông tư số 17 mang lại phương pháp đánh giá có độ tin cậy cao, nhưng việc triển khai trong thực tiễn lại đặt ra những thách thức đáng kể, đặc biệt là "áp lực dữ liệu". Cụ thể, một bộ phiếu điều tra đầy đủ theo quy định có thể bao gồm tới 279 đầu mục thông tin, đòi hỏi doanh nghiệp phải cung cấp dữ liệu liên tục trong tối thiểu 3 năm gần nhất, gây khó khăn trong quá trình thu thập hoặc sai lệch thông tin đầu vào. Bên cạnh đó, quy trình xử lý và tính toán điểm số theo mô hình T-E-O-R-I được xây dựng trên các công thức lũy thừa và hệ số điều chỉnh tương đối phức tạp, đòi hỏi độ chính xác gần như tuyệt đối ở từng bước trung gian. Nếu vẫn áp dụng các phương pháp truyền thống như sử dụng phiếu giấy hoặc các bảng tính Microsoft Excel, quá trình đánh giá sẽ mất nhiều thời gian, dễ sai sót trong nhập liệu, khó tra cứu, đối sánh với các chuẩn ngành. Do vậy, cần thiết phải nghiên cứu và phát triển một hệ thống phần mềm chuyên dụng nhằm tin học hóa và tự động hóa toàn bộ quy trình, từ thu thập dữ liệu, xử lý, tính toán đến phân tích và xếp loại.

TS Ngô Bá Hùng, Chủ nhiệm đề tài, cho biết: "Nhóm nghiên cứu đã xây dựng thành công phần mềm phục vụ đánh giá trình độ và năng lực công nghệ sản xuất cho doanh nghiệp và ngành, lĩnh vực theo đúng yêu cầu của Thông tư số 17; đã đánh giá tính chính xác, hiệu năng và mức độ thân thiện của phần mềm thông qua quá trình thu thập dữ liệu từ doanh nghiệp trên địa bàn TP Cần Thơ, dữ liệu kiểm thử và phản hồi từ người sử dụng. Đề tài cũng đưa ra 2 định dạng cho mẫu báo cáo hiện trạng và giải pháp nâng cao trình độ và năng lực công nghệ sản xuất của doanh nghiệp và ngành, lĩnh vực trên địa bàn TP Cần Thơ cùng phương pháp sử dụng kết quả đánh giá trình độ và năng lực công nghệ sản xuất được tạo ra từ phần mềm để viết nội dung cho 2 báo cáo trên. Ngoài ra, Ban chủ nhiệm đề tài đã tổ chức hội thảo và các buổi tập huấn hướng dẫn cách thức khai thác phần mềm cho các doanh nghiệp, đơn vị liên quan".

Đề tài góp phần nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước về tầm quan trọng của đánh giá trình độ và năng lực công nghệ sản xuất của doanh nghiệp và các ngành, lĩnh vực sản xuất. Bước đầu phác họa được bản đồ phân bố ngành nghề, lĩnh vực và trình độ của doanh nghiệp sản xuất trên địa bàn TP Cần Thơ. Kết quả khảo sát một số doanh nghiệp cho thấy, phần lớn đang có trình độ ở mức trung bình và thấp. Đồng thời, nhận dạng được những thách thức và đề xuất các giải pháp đồng bộ thông qua: công nghệ và chuyển đổi số, quản lý và cơ chế chính sách, nâng cao các yếu tố thành phần (T-E-O-R-I)…

Theo TS Ngô Bá Hùng, để kết quả nghiên cứu của đề tài được ứng dụng hiệu quả, cần cài đặt phần mềm đánh giá trình độ và năng lực công nghệ sản xuất lên trung tâm dữ liệu của thành phố; đăng ký tên miền chính thức để truy cập vào phần mềm; xây dựng quy chế sử dụng phần mềm. Nhập cơ sở dữ liệu về doanh nghiệp và kết quả khảo sát doanh nghiệp mà đề tài đã thu thập được để tiếp tục theo dõi trình độ và năng lực công nghệ sản xuất của các doanh nghiệp này trong các năm tiếp theo. Hằng năm, đơn vị chức năng của Sở KH&CN lập kế hoạch khảo sát đánh giá trình độ và năng lực công nghệ sản xuất của doanh nghiệp và các ngành, lĩnh vực sản xuất để bổ sung cơ sở dữ liệu. Triển khai thu thập dữ liệu dựa trên phần mềm; lập báo cáo kết quả đánh giá trình độ và năng lực công nghệ sản xuất để báo cáo cho Bộ KH&CN.

Nâng cao năng lực công nghệ là một quá trình dài hạn, đòi hỏi sự đồng hành chặt chẽ giữa chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp. Việc ứng dụng phần mềm chuyên dụng và xây dựng cơ sở dữ liệu khách quan theo Thông tư số 17 là bước đi đúng đắn, giúp TP Cần Thơ có căn cứ khoa học để định hình các chính sách hỗ trợ sát thực tế. Nếu các giải pháp nêu trên được thực hiện quyết liệt, Cần Thơ sẽ sớm khẳng định vị thế trung tâm công nghiệp hiện đại, đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của vùng ĐBSCL.

LỆ THU