* Kiểm soát chặt chẽ quỹ đất nông nghiệp

(CT)- Ngày 29-5-2009, tại TP Cần Thơ, Văn phòng Trung ương Đảng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) đã tổ chức Hội thảo “Chiến lược an ninh lương thực quốc gia và qui hoạch đất trồng lúa đến năm 2020, tầm nhìn 2030” với sự tham gia của các nhà khoa học, lãnh đạo ngành nông nghiệp... các tỉnh, thành cả nước. Hội thảo nhằm thu thập ý kiến của các nhà khoa học, chuyên gia, lãnh đạo địa phương và doanh nghiệp (DN) về giải pháp đảm bảo an ninh lương thực (ANLT) trong điều kiện đất trồng lúa giảm, biến đổi khí hậu. Gạo là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nông nghiệp Việt Nam, giai đoạn 1990-2007 luôn đạt tổng kim ngạch đứng đầu trong các loại nông sản xuất khẩu. Do đó, vấn đề cấp bách đặt ra là phải kiểm soát chặt chẽ quỹ đất nông nghiệp, đặc biệt đất trồng lúa để giữ vững ANLT lâu dài, vừa đảm bảo mục tiêu CNH, HĐH đất nước.

Theo thống kê của Bộ NN&PTNT, từ năm 2000 đến nay, diện tích trồng lúa giảm hơn 255.300 ha (khoảng 0,4%/năm), trong đó Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) giảm nhiều nhất (chiếm 57%), Đông Nam bộ chiếm 18,1%... Hiện vùng ĐBSCL chiếm 52% diện tích gieo trồng và 53% sản lượng lúa cả nước. Năm 2008, sản lượng lúa cả nước đạt hơn 38,6 triệu tấn; trong đó ĐBSCL đạt hơn 20,6 triệu tấn. Các chuyên gia đưa ra dự báo đến năm 2020, dân số cả nước tăng lên 101,6 triệu người và sẽ ổn định 110,4 triệu người vào năm 2030. Do vậy, để đảm bảo ANLT, diện tích trồng lúa phải ổn định, đến năm 2010 từ 4-4,05 triệu ha; năm 2020 là 3,7-3,8 triệu ha, năm 2030 là 3,5-3,6 triệu ha (lúa nước 3,2 triệu ha); tương ứng với diện tích gieo trồng trong 1 năm là: 7 triệu ha, 6,9 triệu ha và 6,8 triệu ha...

Tham dự hội thảo, các nhà khoa học, chuyên gia cùng lãnh đạo ngành nông nghiệp đều chung quan điểm: đảm bảo ANLT phải có chính sách cho người trồng lúa (bảo hiểm nông nghiệp để người dân an tâm sản xuất, do đầu ra bấp bênh) và vùng trồng lúa. Qui hoạch vùng trồng lúa cụ thể để người dân nghèo tiếp cận chính sách phát triển. Các đại biểu cho rằng, mỗi nơi đều có thế mạnh riêng, nhưng việc qui hoạch sử dụng đất phải dựa trên tổng qui hoạch chung của cả nước. Trước hết, phải ưu tiên qui hoạch đất trồng lúa rồi mới tính đến chuyện đất cho đô thị và công nghiệp, bởi sau năm 2020, biến đổi khí hậu sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất lúa. Các nhà khoa học tính toán, nếu năng suất chỉ tăng 2,5%/năm trong điều kiện diện tích đất lúa giảm 1%/năm thì đến năm 2020 vẫn đảm bảo ANLT. Tăng sản lượng phải đi kèm với các giải pháp về công nghệ, chính sách ưu đãi, mối liên kết “4 nhà”, xây dựng hệ thống phân phối khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ. Nếu sản lượng không tăng tương ứng với diện tích đất lúa giảm sẽ khó khăn trong xuất khẩu và đe dọa ANLT.

Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Bùi Bá Bổng cho biết: Thực hiện Nghị quyết 26 Hội nghị Trung ương 7 khóa X của Ban chấp hành Trung ương và Nghị quyết 24/2008/NQ-CP của Chính phủ về nông nghiệp- nông thôn- nông dân, hiện Bộ NN&PTNT đã xây dựng “Báo cáo qui hoạch tổng thể sử dụng đất lúa toàn quốc đến năm 2020, tầm nhìn 2030” trình Chính phủ. Thứ trưởng tiếp thu các ý kiến của nhà khoa học, chuyên gia tại hội thảo và hứa sẽ bổ sung, hoàn chỉnh đề án qui hoạch đất nông nghiệp để trình lên Chính phủ.

GIA BẢO- THẢO TRANG