Cùng với Mỹ, Anh, Úc,... Canada được xem là nước thu hút nhiều du học sinh Việt Nam sang học tập. Bởi, Canada có được nền giáo dục tiên tiến, hệ thống trường học đa dạng, có chất lượng. Bằng cấp của Canada được quốc tế công nhận và rất có uy tín ở một số lĩnh vực như công nghệ, kỹ thuật,...

* Nền giáo dục tiên tiến

Canada có 2 hệ thống trường công lập và tư thục. Hệ thống các trường công lập từ trung học đến cao đẳng (CĐ), đại học (ĐH) của các tỉnh bang luôn được chính quyền các tỉnh bang và liên bang quan tâm đầu tư, nhất là về cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy, nghiên cứu khoa học và phục vụ cộng đồng.

Phòng thực hành tại Khoa Health studies, Trường Cao đẳng Algonquin, Canada - mô phỏng khoa điều trị của bệnh viện, có trang thiết bị hiện đại để sinh viên thực hành trong các tình huống lâm sàng.

Tại Kamloops (British Columbia), một thành phố nhỏ cách Vancouver 1 giờ 30 phút bay có Thompson Rivers University (TRU)- trường ĐH được nâng cấp từ trường CĐ cộng đồng cách đây 2 thập niên. Hiện nay, TRU là 1 trường ĐH tổng hợp, với hơn 100 chương trình học bậc cử nhân và thạc sĩ. TRU có cơ sở vật chất hiện đại phục vụ giảng dạy và sinh hoạt. Trường có khu thể dục thể thao, gồm: hồ bơi, phòng tập luyện gym và sân thi đấu đa năng các môn phối hợp hiện đại... phục vụ cho hơn 11.000 lượt sinh viên, trong đó có 1.200 sinh viên quốc tế của 75 nước. Khu ký túc xá của TRU, gồm: khu student resident 5 sao, với các phòng 2 và 4 người, được trang bị đầy đủ tiện nghi học tập và sinh hoạt với đường truyền internet, ti vi, tủ lạnh, lò vi ba, bếp và máy giặt...

Algonquin College- trường CĐ lớn nhất về công nghệ và khoa học ứng dụng ở vùng phía Đông Ontario (Ottawa). Trường có 18.000 sinh viên theo học, hơn 170 chương trình đào tạo. Cơ sở vật chất của trường trải rộng đến hàng chục hecta. Trong đó, có một tòa soạn cùng cơ sở in ấn của tờ báo Algonquin Times của Khoa Media & Design. Phòng thực hành tại Khoa Health studies (simultation centre) mô phỏng một khoa điều trị của bệnh viện, được trang bị nhiều máy móc, thiết bị và bệnh nhân robot hình người... để sinh viên thực hành trong các tình huống lâm sàng điển hình.

Ngoài ra, còn có Trent University, vùng Peterborough, Ontario có khu phức hợp ký túc xá sinh viên với 3.000 phòng đơn (unit), được trang bị hệ thống nhà tắm, nhà vệ sinh riêng cho mỗi 4-6 phòng đơn. Về phục vụ nghiên cứu phải kể đến cơ sở nghiên cứu và ứng dụng Vật lý Canadian Ligh Source của Saskatchewan University, tại Saskatoon, bang Saskatchewan, nơi đang nghiên cứu và ứng dụng các thành tựu của tia X, phục vụ thực tiễn sinh hoạt và sản xuất của rất nhiều ngành, từ khảo cổ đến nghiên cứu vật liệu, khoa học trái đất và y sinh...cho nhu cầu của toàn Canada.

Để khuyến khích sinh viên quốc tế đến du học và làm việc, các tỉnh bang Nova Scotia (tỉnh bang được coi như là Cửa ngõ vào Canada từ Đại Tây Dương), Manitoba, Alberta... nhấn mạnh các ưu điểm của họ là có nguồn tài nguyên kinh tế và tự nhiên dồi dào, phong phú. Du học ở Canada, chi phí học tập và sinh hoạt thấp, trung bình khoảng 20.000 đô-la Canada/ năm, trong đó sinh viên có thể cân đối gần 10.000 đô-la Canada/năm, từ học bổng và việc làm bán phần, làm thêm trong hè và thực tập có lương. Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có nhiều cơ hội việc làm đến 3 năm, tạo điều kiện để sinh viên xin tư cách thường trú nhân (PR- permanent residence). Chính phủ còn có nhiều chính sách ưu đãi khuyến khích: chế độ hoàn tiền học phí lên đến 25.000 đô-la Canada (của tỉnh bang Manitoba), thông qua hình thức khấu trừ thuế thu nhập của sinh viên sau khi ra trường.

* Học Cao đẳng- hướng đi phù hợp

Theo thống kê, Canada có khoảng 175 học viện sau trung học là thành viên của Hiệp hội Các trường CĐ và ĐH Canada (AUCC) với nhiều tên gọi khác nhau, như: CĐ cộng đồng, học viện kỹ thuật, CĐ nghề, CĐ của hệ ĐH và CÉGEP, với 900.000 sinh viên học toàn thời gian, 1,5 triệu sinh viên học bán thời gian. Hằng năm, có khoảng 6.000 sinh viên quốc tế ở học, với mức phí từ 5.500-12.000 đô-la Canada. Hầu hết các cơ sở giáo dục công lập hệ sau phổ thông có các khóa đào tạo chuyên môn cơ bản và đào tạo nghề. Các chương trình đào tạo CĐ cộng đồng cũng được du học sinh quốc tế chọn vì có thể lấy văn bằng, chứng chỉ chuyên môn và dự bị học trong 1 đến 2 năm; bằng liên kết đào tạo học trong 2 năm; bằng ứng dụng học trong 4 năm; bằng cử nhân chuyên ngành học trong 3 hoặc 4 năm. Các chương trình chuyển tiếp lên ĐH, với mức học phí trung bình...

Các trường CĐ ở Canada có nhiều chương trình chuyên biệt dành cho các ngành nghề cụ thể, cung cấp cho sinh viên các kỹ năng cần thiết. Chương trình đào tạo thực tế và kinh nghiệm làm việc thông qua thực tập hoặc vừa học vừa làm. Loại hình đào tạo này cung cấp nhiều kỹ năng ứng dụng trong tình huống thực tế. Sau khi ra trường, sinh viên có thể làm việc ngay và các nhà tuyển dụng dễ dàng chấp nhận. Từ đó, người học có khả năng đạt kết quả cao khi xin tư cách thường trú nhân (PR-Permanent Residence) và tiếp tục đăng ký học tiếp để lấy bằng cử nhân. Chi phí học tập ở giai đoạn này sẽ giảm nhiều, vì sinh viên có PR được áp dụng mức học phí dành cho sinh viên bản xứ, thấp hơn nhiều so với mức học phí dành cho sinh viên quốc tế.

* Chuẩn bị kỹ khi đi du học

Canada sử dụng 2 ngôn ngữ là tiếng Anh và tiếng Pháp. Để học tập tốt tại Canada, du học sinh phải có các văn bằng, chứng chỉ ngoại ngữ, như: IELTS, TOEFL (đối với chương trình học tiếng Anh) hoặc DELF, DALF (đối với chương trình học bằng tiếng Pháp). Với hệ thống trường CĐ cộng đồng, tùy theo từng trường mà yêu cầu về trình độ ngoại ngữ khác nhau. Một số trường không yêu cầu chứng minh trình độ ngoại ngữ hoặc trình độ tối thiểu. Nhưng, hầu hết các trường yêu cầu sinh viên phải có chứng chỉ kiểm tra trình độ ngoại ngữ chuẩn như: TOEFL, IELTS, ... Đơn cử như Algonquin College, du học sinh phải đạt IELTS 6.0. Đối với các trường ĐH, như ĐH Thompson Rivers, du học sinh phải đạt IELTS 6.5. Các yêu cầu về tiếng Pháp thường linh hoạt hơn nên có thể tìm hiểu kỹ tại trang web của các trường.

Du học sinh nên tìm hiểu những thông tin về trường dự định học như: học phí, chương trình đào tạo, điều kiện và thủ tục nhập học... Lưu ý, một số trường tuy quy mô nhỏ nhưng lại có chất lượng cao, mạnh về các chuyên ngành và được công nhận trong lĩnh vực học thuật. Còn nếu chọn trường ở những thành phố lớn như: Toronto, Montreal hay Vancouver thì phải dự trù kinh phí thêm vì giá cả sinh hoạt cao hơn ở những thành phố cỡ trung bình, như: Québec, Ottawa, Windsor...

Để có điều kiện thuận lợi khi sang Canada du học, du học sinh cần có sự chuẩn bị chu đáo về ngoại ngữ, chuyên môn, tài chính, cũng như tham khảo trước những trường mà mình dự định sang học...

Bài, ảnh: HOÀNG TUẤN