Ô nhiễm không khí một trong những mối lo ngại đối với các thành phố lớn khi mật độ dân số gia tăng, các hoạt động phát thải ra môi trường từ các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng, giao thông vận tải, xây dựng… Nhằm huy động tham gia tích cực từ cộng đồng để cùng hành động vì môi trường xanh, sạch, giảm thiểu ô nhiễm không khí, Tổ chức Không khí sạch châu Á vừa phối hợp cùng Sở Tài nguyên và Môi trường TP Cần Thơ tổ chức hội nghị, tập huấn nâng cao năng lực quản lý chất lượng không khí cho các cấp địa phương. 

Thắt chặt quan hệ hợp tác

Một góc đô thị Cần Thơ nhìn từ trên cao. Ảnh: M.H

Theo Chi cục Bảo vệ môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường TP Cần Thơ, quan hệ đối tác giữa TP Cần Thơ và Tổ chức Không khí sạch châu Á bắt đầu trong khuôn khổ Dự án Không khí sạch cho các thành phố vừa và nhỏ trong khu vực ASEAN do Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức phối hợp với Ban Thư ký ASEAN thực hiện và đã hoàn thành vào năm 2015. Kết quả chương trình đã hỗ trợ TP Cần Thơ phát triển kiểm kê khí thải cho 2 quận trung tâm, quan trắc chất lượng không khí. Đặc biệt thỏa thuận hợp tác giữa Tổ chức Không khí sạch châu Á và Tổng cục Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã được chính thức hóa trong khuôn khổ chương trình tổng hợp Cải thiện chất lượng không khí tại châu Á khi hỗ trợ cho dự án xây dựng "Kế hoạch hành động quản lý chất lượng không khí của TP Cần Thơ" vào năm 2017.

Ông Lưu Tấn Tài, Phó Chi cục trưởng, Chi cục Bảo vệ môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường TP Cần Thơ cho biết: Trên cơ sở chuyển giao kết quả dự án của Tổ chức Không khí sạch châu Á, UBND thành phố đã ban hành Quyết định số 1014/QĐ-UBND, ngày 26-4-2019, phê duyệt Kế hoạch hành động không khí sạch TP Cần Thơ đến năm 2025. Hiện nay, để tổ chức triển khai các hoạt động hợp tác về phát triển Kế hoạch hành động về không khí sạch của TP Cần Thơ, Tổ chức Không khí sạch châu Á tiếp tục triển khai các hỗ trợ kỹ thuật thành phố. Cụ thể là tập trung vào các hoạt động tập huấn nâng cao năng lực về quản lý chất lượng không khí cho cấp địa phương. Trong đó hướng đến nâng cao năng lực cho cán bộ, hội viên phụ nữ, thanh niên và cộng đồng địa phương về thực hiện biện pháp giảm thiểu ô nhiễm không khí, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Theo bà Dang Espita-Casanova, Quản lý Chương trình của Tổ chức Không khí sạch châu Á, hiện nay, các hoạt động của Tổ chức Không khí sạch châu Á được triển khai với sự đồng hỗ trợ bởi Chương trình tích hợp chất lượng không khí tốt hơn ở châu Á (IBAQProgramme), được hỗ trợ bởi Bộ Môi trường Nhật Bản và Trao quyền cho các cộng đồng ở Philippines, Indonesia và Việt Nam trong dự án giải quyết ô nhiễm không khí và biến đổi khí hậu do Quỹ Canada dành cho các sáng kiến địa phương (CFL) - ASEAN hỗ trợ. Do đó, Tổ chức Không khí sạch châu Á mong muốn tiếp tục hợp tác với TP Cần Thơ và hỗ trợ thực hiện Kế hoạch Hành động về Không khí sạch của thành phố tại phường Trà Nóc, quận Bình Thủy và xã Trường Long, huyện Phong Điền. Qua đó phát huy vai trò của cấp địa phương trong thực hiện biện pháp giảm thiểu ô nhiễm phù hợp với các kế hoạch hành động về không khí sạch của TP Cần Thơ, đưa ra các hành động thiết thực và cụ thể để chung tay làm cho không khí sạch hơn.

Các hội đoàn thể của phường Trà Nóc tham gia thu gom rác, trồng hoa và cây xanh trong địa bàn khu dân cư để góp phần bảo vệ môi trường.

Chung tay hành động

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Văn Tuấn, Khoa Môi trường và Tài nguyên thiên nhiên, Trường Đại học Cần Thơ, để hiểu rõ hơn về ô nhiễm không khí, cộng đồng dân cư cần được cung cấp những thông tin liên quan đến thực trạng ô nhiễm không khí, hiểu rõ các nguồn gây ô nhiễm không khí tại địa phương, phân loại ô nhiễm không khí bao gồm cả ô nhiễm trong nhà lẫn bên ngoài. Nguồn gây ô nhiễm bao gồm cả nguồn ô nhiễm tự nhiên và nguồn do con người tạo ra. Ô nhiễm không khí ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và đời sống người dân. Vì vậy cần có các giải pháp, hành động cụ thể để giảm thiểu ô nhiễm không khí ở địa phương như phân loại, xử lý rác thải đúng cách, kiểm kê phát thải khí thải từ hoạt động giao thông và sản xuất công nghiệp, lắp đặt các trạm quan trắc chất lượng không khí tự động, ứng dụng công nghệ tiên tiến, hiện đại, sử dụng vật liệu thân thiện môi trường…

Phường Trà Nóc là 1 trong 2 xã, phường ở TP Cần Thơ được chọn tham gia vào hoạt động truyền thông về quản lý chất lượng không khí cấp địa phương. Chia sẻ về kết quả phong trào bảo vệ môi trường, nhất là môi trường không khí, bà Trương Thị Lệ Thảo, Chủ tịch Hội LHPN phường Trà Nóc, chia sẻ: Hội LHPN phường hướng đến nâng cao ý thức của hội viên và gia đình hội viên phụ nữ từ những việc làm gần gũi nhất như thay bếp củi bằng bếp gas, thay bếp than đá bằng bếp điện, phân loại rác thải tại nguồn chôn rác thay vì đốt rác,  hoặc đốt những vật dụng không ảnh hưởng đến môi trường không khí…; nhân rộng mô hình ủ phân compost trồng rau sạch tại nhà. Bên cạnh đó, các ban ngành, đoàn thể tăng cường các tuyên truyền hình ảnh trực quan pano, áp phích, mít tinh chạy xe đạp hạn chế xe máy thông qua các Câu lạc bộ Vì sức khỏe của chị em phụ nữ tại địa bàn cụm dân cư, khu công nghiệp; thành lập các tổ, hội câu lạc bộ tuyên truyền lập các chốt giao thông hạn chế tình trạng kẹt xe giờ cao điểm, tăng cường tuyên truyền các cơ sở sản xuất kinh doanh có cam kết bảo đảm không gây ảnh hưởng môi trường không khí và có biện pháp xử lý kiên quyết hành vi không thực hiện đúng.

Theo bà Precios Benjamin, Cán bộ phát triển năng lực của Tổ chức Không khí sạch châu Á, kế hoạch hành động không khí sạch với nội dung chính là tập trung vào các biện pháp kiểm soát ô nhiễm bao gồm biện pháp kỹ thuật, chính sách, kinh tế, đề ra các chiến lược hiệu quả về chi phí, nhấn mạnh vai trò của các bên liên quan. Mục đích hướng đến là để cộng đồng cũng tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng không khí xung quanh; kiểm soát, giảm phát thải trong một khu vực cụ thể, bảo vệ sức khỏe con người và bảo vệ môi trường. Việc quản lý chất lượng không khí đề cập đến tất cả các hoạt động của các bên liên quan nhằm bảo vệ sức khỏe con người, bảo vệ môi trường khỏi tác hại của ô nhiễm không khí. Trong đó, phải phát huy hơn nữa vai trò của cơ quan về môi trường trong việc giám sát, đối chiếu và báo cáo về chất lượng không khí; cơ quan y tế cộng đồng đưa ra các lời khuyên, cảnh báo để bảo vệ sức khỏe người dân, các tổ chức phi chính phủ nâng cao nhận thức cho cộng đồng thông qua các chương trình dự án và các phương tiện truyền thông góp phần tiếp cận công chúng để cung cấp thông tin về chất lượng không khí và các giải pháp bảo vệ môi trường không khí phù hợp và chủ động.

Bài, ảnh: MINH HUYỀN