“Thảm họa kép” động đất và sóng thần ở Nhật đã ít nhiều tác động thị trường xuất khẩu của thế giới, trong đó Việt Nam tuy là nước chỉ có thể bị ảnh hưởng nhỏ.

Cá ngừ là một trong những mặt hàng thủy sản được người tiêu dùng Nhật Bản ưa thích nhất. Ảnh: Jarkartaglobe

Nền kinh tế lớn thứ ba thế giới đang là thị trường xuất khẩu lớn thứ tư của Việt Nam, sau Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Năm 2010, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật Bản đạt 7,73 tỉ USD, tương đương 10,7% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của nước ta, chủ yếu là các mặt hàng nông – lâm - thủy sản, da giày và may mặc. Riêng ngành ngành nông – lâm – thủy sản của nước ta đạt kim ngạch xuất khẩu 1,5 tỉ USD (tăng 18% so với năm trước), trong đó thủy sản chiếm tới 900 triệu USD. Trong 2 tháng đầu năm 2011, giá trị xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam xuất qua Nhật Bản đạt 1,2 tỉ USD, phần lớn là các loại sản phẩm may mặc, thủy sản, giày dép, gỗ và các sản phẫm gỗ. Đáng chú ý nhất, ngành dệt may đã đạt kim ngạch 200 triệu USD, tăng tới 39,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Doanh thu từ xuất khẩu thủy sản, da giày, gỗ và các sản phẩm gỗ cũng lần lượt tăng 21%, 78,6% và 20,6%.

Các nhà quản lý và xuất khẩu nhìn chung đều không bi quan về thị trường Nhật, ngay cả ngành thủy sản mặc dù phải đối mặt với nhiều thách thức nhưng vẫn có cơ hội vượt qua. Các nhà xuất khẩu cho rằng các tỉnh bị thiệt hại nặng nề vì thiên tai ở thị trường xuất khẩu thủy sản lớn thứ hai của họ (sau EU) không phải là điểm đến quan trọng, hơn nữa đây là loại nhu yếu phẩm nên có khi xuất khẩu lại tăng! Nếu đáng lo nhất là các doanh nghiệp xuất khẩu nguyên liệu thủy sản. Đại bộ phận các đối tác Nhật Bản (vì muốn tạo việc làm cho người dân bản xứ) chủ yếu chỉ nhập khẩu nguyên liệu thô để chế biến ra các sản phẩm chất lượng cao tái xuất sang thị trường Mỹ và Âu châu. Tuy nhiên, hiện nay do tình trạng nhiễm phóng xạ từ các lò năng lượng hạt nhân bị rò rỉ khiến họ phải tạm thời đóng cửa nhà máy thủy sản. Do vậy, phần lớn các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam đều có năng lực chế biến thành sản phẩm chất lượng cao, nên việc phía đối tác tạm dừng hoạt động sản xuất thì các nhà phân phối nước này cũng sẽ phải tìm nguồn thay thế từ Việt Nam.

Sự ảnh hưởng từ thảm họa động đất, sóng thần của Nhật chỉ là tạm thời, trong khi cơ hội xuất khẩu hàng thủy sản chất lượng cao của Việt Nam sang Nhật Bản lại tràn trề triển vọng hơn. Các doanh nghiệp Việt Nam cần biến thách thức thành cơ hội trong tình huống này!

PHÚC NGUYÊN