Chị Trần Thị Lẹ ở ấp Trường Trung B, xã Tân Thới đang rọc lá chuối bán kiếm tiền trang trải chi phí hàng ngày.

Những tháng gần đây giá cả thị trường có nhiều biến động, nhất là khi xăng lên giá (tháng 7-2008), các loại hàng hóa cũng bắt đầu tăng theo. Người dân bị ảnh hưởng nhiều nhất là những hộ nghèo, bữa cơm của họ cũng bắt đầu đạm bạc hơn vì giá; họ cũng phải tính toán chi li hơn, cật lực lao động hơn để có thêm thu nhập lo cho cuộc sống gia đình. Và sự hỗ trợ, giúp đỡ kịp thời của chính quyền địa phương, các ngành chức năng để người nghèo ổn định cuộc sống là hết sức cần thiết.

* VẤT VẢ MƯU SINH

Trong căn nhà lá xiêu vẹo, chị Trần Thị Lẹ ở ấp Trường Trung B, xã Tân Thới, huyện Phong Điền, cặm cụi rọc từng cọng lá chuối để chuẩn bị đem bán vào buổi chợ ngày mai. Chị Lẹ cho biết: “Gia đình tôi có đến 4 nhân khẩu mà chỉ có 1.500m2 đất canh tác, không đủ sống, vợ chồng tôi đi làm thuê, làm mướn thêm để kiếm tiền. Hai đứa con nhỏ của tôi đang chuẩn bị vào năm học mới nên tôi phải đi xin lá chuối bà con trong xóm về rọc đem bán. Trước đây, mỗi ngày gia đình tôi chi tiêu khoảng 30.000 đồng, nhưng giờ đây giá cả tăng cao, với số tiền này không đủ lo các chi phí sinh hoạt và ăn uống hàng ngày. Vì vậy, tôi phải giảm lượng thức ăn hàng ngày, tranh thủ kiếm việc làm thêm, kể cả ban đêm”.

Gia đình chị Lẹ thuộc diện hộ nghèo của xã Tân Thới. Hai đứa con của chị đang trong “tuổi ăn, tuổi học”, đứa lớn thì học lớp 9, đứa nhỏ học lớp 7. Nhiều năm liền, 2 đứa con của chị đều đạt danh hiệu học sinh giỏi. Chị Lẹ nói: “Gia đình nghèo nhưng vợ chồng tôi quyết tâm lo cho con học hành đến nơi đến chốn. Một gói xôi cho con ăn sáng đi học nay đã tăng giá thêm 2.000 đồng rồi, nếu vợ chồng tôi không chịu cực khổ đi làm thuê, làm mướn, tiêu xài ít lại thì 2 đứa con tôi không được đến trường, đến lớp như mấy đứa trẻ cùng trang lứa, rồi số phận của nó sẽ giống như vợ chồng tôi hiện nay”.

Không những gia đình chị Lẹ mà còn nhiều gia đình nghèo khác đều phải bươn chải kiếm sống trong cơn “bão giá”. Bà Hoa, một người dân sống bằng nghề cắt rau muống đồng ở phường Long Tuyền (Bình Thủy, TP Cần Thơ) bán tại chợ Tân An, cho biết: “Giá rau muống không thay đổi, trong khi giá gạo, giá thực phẩm lại tăng cao. Gia đình tôi muốn có cái ăn lại phải cắt xuồng rau muống to hơn, phải hái thêm nhiều loại rau đồng khác bán cho thương lái”. Đứa cháu của bà Hoa nói: “Nếu bà cháu em tăng giá rau, thương lái sẽ lấy rau của người khác. Bà cháu em không hái rau muống đồng bán thì không có tiền mua gạo”. Mỗi ngày, hai bà cháu hái rau đồng bán được khoảng 30.000 đồng. Với số tiền ít ỏi, bà Hoa cho biết bữa cơm hàng ngày của gia đình bà sẽ đạm bạc hơn vì giá cả thực phẩm đều tăng.

Bà Tô Thị Đen ở phường An Bình, quận Ninh Kiều, sống bằng nghề bán vé số, than: “Cả ngày tôi bán vé số kiếm được khoảng 20.000 đồng, số tiền này chẳng thấm tháp vào đâu vì phải trang trải cho cuộc sống đắt đỏ hằng ngày, vừa phải lo cho 3 đứa con bị bệnh tâm thần. Ngày nào gia đình tôi cũng ăn nước tương với rau. Căn nhà của tôi thuộc diện bị giải tỏa, đang chờ xét cấp tái định cư. Tài sản của gia đình tôi chỉ còn căn nhà này để che mưa, che nắng, bán vé số là việc làm duy nhất để kiếm sống qua ngày”.

* LÀM GÌ ĐỂ NGƯỜI NGHÈO ỔN ĐỊNH CUỘC SỐNG?

Theo thống kê của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB & XH) TP Cần Thơ, hiện nay thành phố có trên 20.100 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 8,46%. Trong đó, các hộ nghèo tập trung chủ yếu ở vùng nông thôn. Bà Lâm Nhật Phượng, Phó Giám đốc Sở LĐ-TB & XH TP Cần Thơ, cho biết: “Để hỗ trợ người nghèo vượt qua khó khăn trong thời buổi giá cả tăng cao, Sở thực hiện khẩn trương mọi chính sách áp dụng cho người nghèo như cấp thẻ bảo hiểm y tế, dạy nghề, hỗ trợ vốn vay sản xuất, xóa đói giảm nghèo, giải quyết việc làm... Từ những chính sách này có nhiều hộ nghèo đã ổn định cuộc sống, thoát nghèo”.

Từ đầu năm đến nay, TP Cần Thơ đã cấp trên 85.000 thẻ bảo hiểm y tế cho người nghèo, với tổng số tiền gần 7 tỉ đồng, hỗ trợ vốn vay ưu đãi cho 23.600 hộ, với tổng số tiền vay trên 51 tỉ đồng; trong đó các hộ cận nghèo cũng được xét cho vay ưu đãi. Ngoài ra, thành phố còn hỗ trợ giải quyết việc làm cho gần 20.000 lao động, trong đó các đối tượng thuộc diện nghèo có sổ được ưu tiên đào tạo nghề, giới thiệu việc làm. Trong năm 2008, TP Cần Thơ tập trung thực hiện 215 dự án cho vay vốn từ quỹ Quốc gia hỗ trợ việc làm, với tổng số tiền cho vay là 6,287 tỉ đồng. Đến nay đã giải ngân được 169 dự án, với số tiền cho vay gần 5 tỉ đồng, giải quyết việc làm cho 2.857 lao động.

Ngoài ra, để hỗ trợ kịp thời cho đối tượng nghèo trong cơn bão giá, Sở LĐ-TB & XH TP Cần Thơ đang triển khai kế hoạch kiểm tra việc cho vay vốn ưu đãi để người nghèo sản xuất, kinh doanh và tiến hành khảo sát tình hình đời sống của hộ nghèo bị tác động bởi tình hình tăng giá trong thời điểm hiện nay. Mục tiêu của cuộc khảo sát nhằm tìm hiểu những khó khăn của người nghèo để có kế hoạch đề xuất UBND thành phố hỗ trợ kịp thời. Đồng thời, Sở cũng đang đề nghị UBND thành phố hỗ trợ dầu thắp sáng cho các gia đình nghèo chưa có điện sử dụng...

Trong tháng 7-2008, UBMTTQ TP Cần Thơ cũng vận động các nhà hảo tâm hỗ trợ chi phí xây dựng 70 căn nhà tình thương cho hộ nghèo có sổ, đặc biệt khó khăn. Mỗi căn nhà trị giá 12 triệu đồng. 70 căn nhà này được xây dựng cho các hộ nghèo ở huyện Cờ Đỏ và huyện Vĩnh Thạnh. Theo ông Phan Thanh Sĩ, Chủ tịch UBMTTQ TP Cần Thơ, năm 2008, thành phố có kế hoạch xây dựng 600 căn nhà tình thương cho hộ nghèo, đến nay các nhà hảo tâm đã ủng hộ tiền hỗ trợ UBMTTQ thành phố hoàn thành trên 50% kế hoạch đề ra. Đồng thời UBMTTQ thành phố còn phối hợp với Hội Người cao tuổi vận động các nhà hảo tâm hỗ trợ gần 88 triệu đồng cho 25 hội viên sửa chữa nhà.

Ông Phan Thanh Sĩ cho biết thêm: “Theo qui định, nhà tình thương xây dựng với mức 12 triệu đồng/căn, nhưng chúng tôi áp dụng chi phí xây dựng thông thoáng hơn. Nghĩa là ngoài mức hỗ trợ 12 triệu đồng từ Quỹ Vì người nghèo do UBMTTQ thành phố phân bổ, chính quyền địa phương (nơi người dân được hỗ trợ xây dựng nhà) có thể vận động nhân dân tại địa phương hỗ trợ thêm cho hộ nghèo xây dựng nhà phù hợp với tình hình giá cả vật liệu xây dựng tăng nhanh như hiện nay. Nhờ biện pháp này nhiều nhà tình thương xây dựng khang trang hơn”.

Để gia tăng nguồn Quỹ Vì người nghèo, UBMTTQ thành phố phối hợp cùng các cơ quan, ban ngành chức năng kêu gọi các nhà hảo tâm, các cơ quan đoàn thể, doanh nghiệp tiết kiệm chi tiêu, tiết kiệm sản xuất để dành tiền ủng hộ Quỹ Vì người nghèo. Mục tiêu trong năm 2008, Quỹ phấn đấu vận động đạt trên 7 tỉ đồng để chăm lo cho các đối tượng nghèo, xây dựng nhà tình thương giúp bà con ổn định cuộc sống.

Trước tình hình giá cả leo thang như hiện nay, cuộc sống người nghèo vốn đã khó khăn càng thêm khó khăn. Người nghèo đang cần sự hỗ trợ của các ngành, các cấp thông qua các chương trình xóa đói giảm nghèo, hỗ trợ nhà ở, sản xuất, dạy nghề... Những kế hoạch nêu trên chắc chắn sẽ góp phần tích cực trong công tác xóa đói giảm nghèo, nâng cao mức sống của người dân.

Bài, ảnh: HÀ VĂN