4 tháng đầu năm 2011, diện tích gieo trồng rau màu của TP Cần Thơ đạt trên 5.200 ha, tăng trên 720 ha so với cùng kỳ. Dù gia tăng về diện tích, sản lượng và cả chất lượng nhưng sản xuất rau màu ở thành phố chủ yếu vẫn còn nhỏ lẻ, chưa đáp ứng yêu cầu những đơn đặt hàng với số lượng lớn…

Nông dân phường Thường Thạnh, quận Cái Răng chăm sóc rau màu.

Thời gian qua, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ, Chi cục Bảo vệ thực vật thành phố và các địa phương đã tổ chức nhiều lớp tập huấn trồng rau màu, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất rau an toàn cũng như hỗ trợ giống rau màu cho nông dân. Đối với các hộ canh tác rau màu theo hướng nhỏ lẻ, các địa phương thường xuyên cử cán bộ khuyến nông đến tận nơi hướng dẫn nông dân cách phòng trừ sâu bệnh, giảm dư lượng thuốc trừ sâu để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, vận động nông dân sản xuất rau theo hướng an toàn cho người trồng lẫn người sử dụng. Nhờ đó, rau màu của thành phố tăng lên cả về diện tích, sản lượng cũng như chất lượng.

Chị Nguyễn Thị Huệ, nông dân phường Thường Thạnh, quận Cái Răng, có 2.000m2 đất trồng rau màu hơn 10 năm nay. Để có rau thu hoạch thường xuyên, chị xuống giống luân phiên bắp cải, cải xanh, cải ngọt, xà lách, rau thơm, rau muống, ngò rí... Cứ cách 3-4 ngày chị thu hoạch rau một lần và có thương lái đến tận nơi thu mua. Chị Huệ cho biết: Bà con trồng rau quanh đây thường được địa phương hỗ trợ về hạt giống, phân bón và được cán bộ khuyến nông phường đến tận nơi chỉ dẫn cách thức sản xuất rau an toàn, hạn chế sử dụng thuốc trừ sâu. Nhờ sự hướng dẫn tận tình của cán bộ địa phương mà chi phí trồng rau giảm hẳn còn năng suất và chất lượng rau tăng đáng kể. Theo chị Huệ, trung bình hàng tháng, rẫy rau màu của chị cho thu nhập từ 2-2,5 triệu đồng/tháng.

Để gia tăng hiệu quả sản xuất, nhiều nông dân trồng rau màu ở TP Cần Thơ đã liên kết lại, hình thành các hợp tác xã (HTX) sản xuất rau an toàn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Trong các HTX rau an toàn, hoạt động khá hiệu quả có thể kể đến HTX rau an toàn Hòa Phát (phường Thới An, quận Ô Môn), HTX rau an toàn Phúc Thạnh (phường Thạnh Hòa, quận Thốt Nốt), 2 HTX rau an toàn của phường Long Hòa và phường Long Tuyền, quận Bình Thủy... Ông Nguyễn Văn Bi, Chủ nhiệm HTX rau an toàn Hòa Phát, phường Thới An, quận Ô Môn, cho biết: HTX có 4,5 ha diện tích chuyên canh rau muống. Trung bình mỗi ngày HTX cung ứng ra thị trường 2,5 tấn rau muống. Theo ông Bi, nhờ có đầu ra ổn định nên đa số xã viên của HTX đều “ăn nên làm ra” nhờ nghề trồng rau muống.

Theo nhận định của ngành chức năng, số HTX rau an toàn được thành lập vẫn còn rất ít, nông dân vẫn canh tác nhỏ lẻ là chính. Sản phẩm rau màu vừa chịu tác động của thời tiết, vừa phụ thuộc nhiều vào đội ngũ thương lái nên đầu ra vẫn còn bấp bênh. Ngoài thị trường truyền thống là các chợ trên địa bàn, sản phẩm rau màu ở TP Cần Thơ đang có thêm cơ hội tìm được đầu ra ổn định khi các siêu thị mọc lên ngày càng nhiều. Tuy nhiên, dù rau màu sản xuất tại địa phương chiếm ưu thế hơn về chi phí và thời gian vận chuyển so với rau màu nhập từ TP Hồ Chí Minh hay từ Đà Lạt nhưng vẫn chưa đáp ứng được các yêu cầu chặt chẽ từ phía siêu thị. Bà Lê Thị Lệ Hoa, Giám đốc Siêu thị Co.op Mart Cần Thơ, cho rằng: Trong tình hình hiện nay, siêu thị cũng mong muốn có nguồn cung rau tại địa phương nhưng nông dân trồng rau vẫn chưa đáp ứng được các yêu cầu của siêu thị về kiểm định vệ sinh an toàn thực phẩm, các vấn đề về hóa đơn bán hàng, nhãn mác, bao bì đóng gói sản phẩm. Mặt khác, nông dân vẫn sản xuất với quy mô nhỏ lẻ trong khi siêu thị cần thu mua ổn định với số lượng lớn và nhiều chủng loại.

Theo quy hoạch phát triển vành đai thực phẩm TP Cần Thơ, phấn đấu đến năm 2015, diện tích canh tác rau màu đạt 7.500 ha, sản lượng đạt 95.000 tấn và đến năm 2020 là 9.500 ha với sản lượng 133.000 tấn. Trong đó, phấn đấu đến năm 2015 có 50% diện tích sản xuất rau đạt tiêu chuẩn an toàn và đến năm 2020 là 100%. Ông Phạm Văn Quỳnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ, cho rằng: Thời gian qua, diện tích trồng rau màu của thành phố tăng đáng kể là một tín hiệu đáng mừng, là cơ sở để thành phố xây dựng những vùng trồng rau an toàn theo hướng tập trung và chuyên canh. Để giúp nông dân trồng rau màu có thu nhập ổn định, bên cạnh việc quy hoạch vùng sản xuất, Chi cục Bảo vệ thực vật thành phố, các nhà khoa học thuộc các viện, trường sẽ tiếp tục hướng dẫn nông dân về kỹ thuật canh tác để sản phẩm làm ra đạt tiêu chuẩn rau an toàn. Trong tương lai, nếu rau màu do nông dân sản xuất đáp ứng được những yêu cầu chặt chẽ cả về quy mô lẫn chất lượng và truy nguyên nguồn gốc thì tin chắc doanh nghiệp sẽ sẵn sàng “bắt tay” cùng nông dân đảm bảo ổn định đầu ra cho sản phẩm rau màu.

Bài, ảnh: MINH HUYỀN