Chiều 23/4, tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Hộ tịch (sửa đổi) với 488/492 ĐBQH có mặt biểu quyết tán thành, đạt tỷ lệ 99,18%.

Luật Hộ tịch (sửa đổi) gồm 4 chương, 30 điều; quy định về hộ tịch, đăng ký hộ tịch, Cơ sở dữ liệu hộ tịch và quản lý nhà nước về hộ tịch.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Theo Luật, cơ quan đăng ký hộ tịch là UBND cấp xã; Cơ quan đại diện ngoại giao, Cơ quan đại diện lãnh sự của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài.

Về nội dung đăng ký hộ tịch, Luật quy định, xác nhận các sự kiện, thông tin sau đây: Khai sinh; Kết hôn; Giám hộ, giám sát việc giám hộ; Nhận cha, mẹ, con; Thay đổi thông tin hộ tịch; Tình trạng hôn nhân; Khai tử.

Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch. Căn cứ tình hình thực tế tại địa phương, Chủ tịch UBND cấp xã được ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch theo quy định, trừ các loại giấy tờ hộ tịch sau đây: Giấy khai sinh; Giấy chứng nhận kết hôn; Giấy tờ hộ tịch trong trường hợp đăng ký hộ tịch có yếu tố nước ngoài.

Luật quy định, dữ liệu hộ tịch điện tử gồm bản điện tử giấy tờ hộ tịch, dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch đáp ứng các quy định của pháp luật về giao dịch điện tử, có giá trị như giấy tờ hộ tịch bản giấy khi thực hiện thủ tục hành chính và các giao dịch khác.

Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027, trừ trường hợp quy định tại điểm d khoản 4 Điều 29 của Luật. Cụ thể, lộ trình thực hiện đăng ký khai sinh, đăng ký khai tử chủ động, bảo đảm chậm nhất từ ngày 1/1/2031 phải thực hiện thống nhất trên toàn quốc.

Hồ sơ đăng ký hộ tịch được tiếp nhận trước ngày Luật có hiệu lực thi hành mà chưa giải quyết xong thì tiếp tục được giải quyết theo quy định của pháp luật về hộ tịch tại thời điểm tiếp nhận.

Trước đó, trình bày tóm tắt Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các ĐBQH, Chính phủ đã rà soát, chỉnh lý toàn diện dự thảo Luật theo hướng bảo đảm phù hợp với yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp. Trong đó, tập trung quy định những nội dung mang tính nguyên tắc, ổn định, thuộc thẩm quyền Quốc hội; hạn chế quy định chi tiết, tăng tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện. Dự thảo Luật sau khi chỉnh lý bảo đảm tính hợp hiến, tính thống nhất với các luật có liên quan; đồng thời, cụ thể hóa chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong lĩnh vực hộ tịch.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tóm tắt Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật. Ảnh: Phạm Thắng

Các quy định được hoàn thiện bảo đảm rõ ràng, chặt chẽ, khả thi, bám sát thực tiễn, tạo thuận lợi tối đa cho người dân và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Về ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch, tiếp thu ý kiến ĐBQH, dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng linh hoạt: không hạn chế ủy quyền đối với giấy chứng tử nhằm bảo đảm giải quyết kịp thời; đối với Giấy khai sinh và Giấy chứng nhận kết hôn - là các giấy tờ hộ tịch gốc, quan trọng, việc quy định do Lãnh đạo UBND cấp xã ký là cần thiết để bảo đảm tính chặt chẽ, trang trọng.

Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Chính phủ cũng đã bổ sung lộ trình thực hiện đăng ký khai sinh, khai tử theo phương thức chủ động thống nhất trên toàn quốc chậm nhất là từ 1/1/2031. Đây là cải cách lớn, chuyển từ cơ chế “người dân yêu cầu” sang “cơ quan nhà nước chủ động phục vụ”, đòi hỏi hoàn thiện đồng bộ hạ tầng số và kết nối dữ liệu, đặc biệt trong lĩnh vực y tế. Trong giai đoạn chuyển tiếp, các địa phương đủ điều kiện được chủ động triển khai trước; đồng thời, Nhà nước tiếp tục đầu tư hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và đẩy mạnh truyền thông chính sách nhằm bảo đảm tính khả thi và đồng thuận xã hội.

Theo Báo Đại biểu Nhân dân