Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ “quản lý” sang “kiến tạo”, triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp, đặc biệt là đột phá thể chế, phát huy khu vực kinh tế tư nhân, ứng dụng khoa học công nghệ và siết chặt kỷ luật thực thi, nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số. Bên cạnh đó, phải xóa bỏ tâm lý sợ sai bằng cách từng cấp, từng ngành, từng lãnh đạo phải bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu ý kiến

Tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, sáng nay, 10/4, Quốc hội thảo luận tại Tổ về kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước; công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài; dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế; dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.

Xóa bỏ tâm lý sợ sai, từng cấp, từng ngành, từng lãnh đạo phải bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm

Thảo luận tại Tổ 2, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và đại biểu Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh đánh giá kết quả đạt được của năm 2025 và những tháng đầu năm 2026 là rất đáng trân trọng, cho thấy sự nỗ lực rất lớn của lãnh đạo các cấp, các ngành, chính quyền, địa phương, doanh nghiệp, người dân.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu ý kiến

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, mục tiêu tăng trưởng hai con số đặt ra những yêu cầu rất mới, đặc biệt là phải chuyển mạnh từ quản lý sang kiến tạo để bứt phá. Phải có những giải pháp hết sức đồng bộ, quyết liệt, quyết tâm và phải "quyết làm" thì mới có sản phẩm.

"Bây giờ ai cũng có tư duy, cũng có tầm nhìn, cũng quyết liệt nhưng mà không ai làm thì không bao giờ có sản phẩm. Từ người lãnh đạo cao nhất đến cán bộ ở tất cả các ngành, các cấp, các lĩnh vực đều phải làm. Đây là vấn đề hết sức quan trọng", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chia sẻ với các đề xuất, giải pháp được đại biểu đưa ra tại phiên thảo luận, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh 6 vấn đề cốt lõi:

Quang cảnh phiên thảo luận Tổ 2

Thứ nhất, phải tiếp tục đột phá về thể chế, mở đường cho sản xuất. Từ thực tiễn điều hành giai đoạn 2024 - 2025, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, đột phá thể chế là động lực then chốt cho tăng trưởng.

Trên cơ sở đó, trong thời gian tới, cần tiếp tục thúc đẩy cải cách toàn diện theo hướng triển khai mạnh mẽ “Năm hóa”, gồm: số hóa, xanh hóa, tối ưu hóa nguồn lực, thông minh hóa quản trị và hài hòa hóa lợi ích. Trong đó, số hóa được coi là nền tảng, nếu không thực hiện quyết liệt sẽ khó tạo bước chuyển về năng suất và hiệu quả quản trị.

Cùng với phát triển kinh tế, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội, nhất là trong giáo dục, y tế, an sinh, “kinh tế phát triển nhưng phải đảm bảo công bằng xã hội".

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu ý kiến

Thứ hai, phải cắt giảm chi phí tuân thủ, chuyển từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" rộng rãi. Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, "phải xóa bỏ tâm lý sợ sai bằng cách từng cấp, từng ngành, từng lãnh đạo phải bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm".

Chủ tịch Quốc hội nêu thực tế, gần đây nhất về xử lý đất đai có Kết luận 77, Nghị quyết 170, Kỳ họp thứ Mười, Quốc hội khóa XV có Nghị quyết số 26 về giải quyết tồn đọng đất đai. "Hiện nay, một số địa phương làm rất tốt nhưng một số nơi vẫn sợ, gặp lãnh đạo thì kiến nghị việc nọ, việc kia nhưng không dám làm", Chủ tịch Quốc hội cho biết.

Nhấn mạnh lại phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", Chủ tịch Quốc hội khẳng định: "Trung ương (Đảng, Quốc hội, Chính phủ) chỉ kiến tạo và kiểm tra. Quốc hội cũng không ôm danh mục công trình, danh mục vốn phân bổ. Những công trình lớn như Điện hạt nhân Ninh Thuận, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường sắt đô thị... thì Quốc hội bàn, chứ không ngồi tính toán phân chỗ này, chỗ kia như thế nào, chỉ phân tổng thu, tổng chi và các nguồn lực lĩnh vực thôi".

Trưởng Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang phát biểu

Thứ ba, phải tập trung cho khu vực kinh tế tư nhân. Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, kinh tế tư nhân phát triển hai con số thì đất nước mới tăng trưởng hai con số được. Hiện nay các công trình lớn quốc gia giao cho tập đoàn tư nhân xây dựng rất nhanh, đảm bảo yêu cầu.

"Tại sao Nhà nước làm một công trình thủ tục mất 3-4 năm mới xong, rồi xây dựng kéo dài? Trung tâm Triển lãm Quốc gia Vingroup làm có 10 tháng là xong. Nhiều công trình ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh như một đại công trường, nhưng cái gì Nhà nước làm thì một là thủ tục chậm, hai là chi phí cao, rồi có tiêu cực, nhưng tư nhân làm rất nhanh", Chủ tịch Quốc hội nói.

Thứ tư, chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ. Nghị quyết 57 về khoa học đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Chủ tịch Quốc hội cho rằng, AI có hai mặt, nhưng nơi nào ứng dụng được AI thì sẽ thành công. Ngay hoạt động của Quốc hội, nếu không số hóa, không ứng dụng AI thì sẽ rất khó khăn.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận Tổ 2, Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh

"Một báo cáo 3.000 trang đưa vào AI đọc mấy phút là tóm tắt được còn 30-60 trang. Hội trường thảo luận một ngày, trong vòng mấy giây, mấy phút đã có biên bản, phân biệt được giọng Bắc, Trung, Nam rất rõ ràng". Chia sẻ điều này, Chủ tịch Quốc hội cũng cho biết hiện đang chỉ đạo xây dựng trung tâm AI dành riêng cho Quốc hội.

Thứ năm, điều hành kinh tế vĩ mô phải linh hoạt nhưng phải quyết liệt. Có những vấn đề tác động từ bên ngoài, nhưng chúng ta phải dự đoán được để làm sao tăng trưởng cao nhưng không rủi ro lạm phát. Chính sách tài khóa phải mở rộng có trọng điểm, tập trung nguồn lực đầu tư công vào các dự án có tính lan tỏa nhanh, không dàn trải.

"Tôi hết sức mừng, hôm qua Thủ tướng đã báo cáo tại hội trường là sẽ tập trung xử lý các dự án tồn đọng và các công trình trọng điểm", Chủ tịch Quốc hội nói.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận Tổ 2, Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh

Cuối cùng là đẩy mạnh kinh tế đêm và tiêu dùng nội địa. Hiện nước ta có khoảng 102 triệu dân. Như vậy, người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam để kích cầu nội địa. Chúng ta cũng phải tính toán vấn đề đó.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, tầm nhìn 2026 là làm sao: không lãng phí một ngày, không chậm trễ một tuần, không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng và không bị động trong một năm.

"Thời gian không chờ đợi ai. Nghị quyết của Đảng, của Quốc hội có rồi, quan trọng là khâu tổ chức thực hiện. Chúng ta hay nói khâu này yếu kém, thì tới đây phải rõ từng cơ quan, đơn vị, địa phương; ai làm, lúc nào xong, sản phẩm thế nào? Tránh tình trạng cán bộ "sáng cắp ô đi, chiều cắp ô về" mà không có sản phẩm. Cán bộ là quyết định, phải có tầm, có trình độ ngoại ngữ, tin học và chuyên môn nghiệp vụ tương xứng", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Quang cảnh phiên thảo luận Tổ 2

Cần xây dựng chương trình bài bản nhằm mở rộng không gian phát triển ra quốc tế

Cũng tại phiên họp, ĐBQH Trần Anh Tuấn cho rằng, cần lưu ý một số "tín hiệu" để công tác điều hành của Chính phủ, của chính quyền các cấp tốt hơn và đảm bảo được mục tiêu tăng trưởng hai con số, như: áp lực về tỷ giá, lãi suất cho vay và huy động đang có chiều hướng gia tăng từ cuối năm 2025; chi phí đầu vào của các doanh nghiệp tăng...

Nhấn mạnh chúng ta cần phải có những giải pháp ngắn hạn và giải pháp dài hạn để xử lý các vấn đề trên, đại biểu Trần Anh Tuấn đề nghị sử dụng chính sách tiền tệ và tài khóa mở rộng.

Theo đại biểu, Chính phủ cần phải có công cụ, đặc biệt là Ngân hàng Nhà nước cần phải có những công cụ để ổn định lãi suất và phải kéo lãi suất tín dụng xuống để khuyến khích sản xuất kinh doanh, kích cầu kinh tế; có những giải pháp đột phá hơn trong thực hiện lãi suất chiết khấu, tái chiết khấu... , qua đó có thể ổn định lãi suất tín dụng.

ĐBQH TP. Hồ Chí Minh Trần Anh Tuấn phát biểu

Từ kinh nghiệm thành công của Tập đoàn Viettel khi đầu tư ra nước ngoài, ĐBQH Tào Đức Thắng đề nghị Chính phủ xây dựng một chương trình bài bản nhằm mở rộng không gian phát triển ra quốc tế, với ba trụ cột: chính sách đối ngoại “mở đường”, chủ động tìm kiếm thị trường phù hợp với thế mạnh, và hình thành hệ sinh thái đầu tư có doanh nghiệp đầu đàn dẫn dắt.

"Các Nghị quyết 68, Nghị quyết 79 đều đặt ra mục tiêu có các doanh nghiệp thuộc top của Đông Nam Á và top của thế giới. Muốn vậy thì chắc chắn chúng ta phải có thị trường quốc tế đủ lớn", đại biểu Tào Đức Thắng nhấn mạnh.

Về đầu tư công, các ý kiến cho rằng, điểm nghẽn không chỉ nằm ở thủ tục mà cốt lõi là cách tiếp cận hiệu quả và kỷ luật thực thi.

ĐBQH TP. Hồ Chí Minh Tào Đức Thắng phát biểu

ĐBQH Tào Đức Thắng chỉ ra sự khác biệt giữa đầu tư công và đầu tư của doanh nghiệp. Theo đó, doanh nghiệp khi quyết định đầu tư, thực hiện đầu tư và đưa dự án vào hoạt động thì luôn trăn trở làm sao giải ngân nhanh nhất có thể. Nếu không có dòng tiền quay trở về, không có doanh thu thì chắc chắn để kéo dài doanh nghiệp sẽ bị lỗ, hoặc có thể dẫn đến phá sản. Trong khi đó, đầu tư công, nếu kéo dài một vài năm có thể bị phê bình nhưng chưa ảnh hưởng đến sự tồn vong của tổ chức đó.

Bên cạnh đó, khi dự án đầu tư đi vào hoạt động, doanh nghiệp luôn mong muốn phải tăng hiệu suất sử dụng. "Tôi đầu tư hạ tầng viễn thông, đầu tư nhà máy..., phải có hiệu suất 70%, 80%, 90% thì mới hiệu quả, mới có dòng tiền quay trở lại, nếu không doanh nghiệp cũng sẽ thất bại hoặc có thể phá sản. Nhưng với đầu tư công thì chúng ta đo bằng cái gì?"

Để nâng cao hiệu quả đầu tư công, đại biểu Tào Đức Thắng đề nghị, đánh giá hiệu quả dự án đầu tư công theo tiêu chí tương tự doanh nghiệp, gắn với dòng tiền và khả năng hoàn vốn; siết chặt khâu thẩm định, thời gian, tránh tình trạng “kế hoạch 3–5 năm” nhưng thực tế có thể rút ngắn; thiết lập hệ thống KPI cụ thể, đo lường được, đặc biệt là hiệu suất khai thác sau đầu tư.

ĐBQH Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh, cần kiên định mục tiêu tăng trưởng 10% trên cơ sở bảo đảm bốn nguyên tắc mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh, đó là: phải đảm bảo tăng trưởng thực chất; phải đảm bảo tăng trưởng trên cơ sở ổn định kinh tế vĩ mô; phải khai thác được các nguồn lực xã hội, trong đó có nguồn lực của tư nhân, nguồn lực từ đầu tư nước ngoài; phải đảm bảo được hạnh phúc của nhân dân.

Đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh Trần Hoàng Ngân phát biểu

Nêu các giải pháp để thực hiện các mục tiêu trên, đại biểu Trần Hoàng Ngân đề nghị, chính sách tài khóa phải hết sức chặt chẽ, kỷ cương, nghiêm ngặt và giảm chi thường xuyên đến mức tối đa.

Đối với đầu tư công, đại biểu đề nghị cần ưu tiên đầu tư các dự án có tính lan tỏa, mang tính toàn vùng và bảo vệ an toàn, tính mạng nhân dân, nhất là vấn đề lũ lụt vừa qua đã ảnh hưởng đến tính mạng nhân dân rất lớn.

Đối với các đô thị lớn, đại biểu Trần Hoàng Ngân đề nghị nên khuyến khích đầu tư theo phương thức PPP, BT như thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và mở rộng thêm một số đô thị lớn để giảm bớt đầu tư công.

Cùng với đó, đại biểu đề nghị khơi thông nguồn thu đang có tiềm năng, gồm: tài sản công, đất công vẫn còn rất lớn và phải rà soát, thống kê để khai thác nguồn lực này; và khối tài sản doanh nghiệp nhà nước đang quản lý cần phải tiếp tục được khai thác một cách hiệu quả.

Theo Báo Đại biểu Nhân dân