Với niềm đam mê sáng tạo và thấu cảm nỗi vất vả của cha mẹ trên ruộng đồng, Nguyễn Đại Nghĩa, học sinh lớp 11, Trường THPT Tân Lược, huyện Bình Tân, tỉnh Vĩnh Long, đã sáng tạo robot cấy lúa tự động thông minh.

Sáng tạo từ nỗi cực khổ của nông dân

Nghĩa giới thiệu về sản phẩm robot của mình.

Khi mới lẫm chẫm tập đi, cậu bé Nguyễn Đại Nghĩa đã theo cha mẹ ra đồng. Lớn lên từ đồng đất, thấy được nỗi nhọc nhằn của cha mẹ, cũng như những người nông dân một nắng hai sương trên cánh đồng để làm ra hạt gạo, đã thôi thúc cậu bé Nghĩa phải làm việc gì đó để giúp vơi đi phần nào cực nhọc của cha mẹ trên đồng. Nghĩa cho biết, cấy, sạ lúa thủ công bằng tay, mạ lên không đều, mỗi lần như thế ba mẹ em lại cắm cúi giặm lại mạ. Còn máy cấy lúa của các cơ sở sản xuất thì cồng kềnh, lại đắt tiền và khi vận hành phải có người điều khiển. Từ đó, em ấp ủ ý tưởng sáng tạo ra những robot cấy lúa tự động, vừa nhỏ gọn vừa hợp túi tiền của nông dân.

Đầu năm 2017, Nghĩa bắt đầu nghiền ngẫm và tự lên mạng tìm hiểu cách thức hoạt động của những chiếc máy cấy lúa thủ công, xem nguyên lý làm việc, ưu nhược điểm… của từng loại máy. Sau một tháng vừa tìm tòi vừa lên ý tưởng sản phẩm và mất thêm 2 ngày lắp ráp, cuối cùng Nghĩa đã cho ra đời Robot cấy lúa điều khiển từ xa với giá thành chỉ khoảng 300.000 đồng. Robot cấy lúa hoạt động dựa trên nguyên tắc cơ bản là điều khiển các khớp nối bằng mạch điện để robot có thể tự lấy lúa trên khay và cấy xuống ruộng theo chương trình được cài đặt sẵn. Sản phẩm được tạo thành từ những vật liệu quen thuộc trong cuộc sống như: tấm nhôm dán, thiếc, căm xe, dây thun, nắp chai, ống viết, giấy kiếng... Bên cạnh những vật dụng quen thuộc, để robot được hoàn chỉnh, phải mua thêm một số linh kiện lắp ráp vào. Nghĩa đã dùng hết số tiền lì xì mà em dành dụm để mua linh kiện chế tạo robot. Theo Nghĩa, công đoạn khó nhất và mất nhiều thời gian là việc tạo ra các bánh xe. Vì vật dụng không có sẵn, Nghĩa phải tự tay cắt theo kích thước phù hợp với cơ chế hoạt động với toàn bộ các động cơ khác.

Ưu điểm vượt trội của robot cấy lúa là có thể điều chỉnh tốc độ cấy lẫn cự ly của các gốc lúa theo ý muốn của người sử dụng. Nguồn điện duy trì hoạt động cho robot được nạp từ pin sạc có thể tái sử dụng nhiều lần. Sau 30 phút sạc pin, robot có thể hoạt động liên tục đến 3 giờ, năng suất đạt xấp xỉ từ 1.000 - 2.000m2 tùy vào độ cứng của đất, tốc độ và cự ly các gốc lúa. Với sáng tạo độc đáo này, cậu học trò nhỏ đã đoạt giải Khuyến khích (không có giải Nhất, Nhì và Ba) trong Cuộc thi sáng tạo khoa học kỹ thuật huyện Bình Tân năm 2017.

Mê khoa học từ nhỏ

Nghĩa cho biết: "Em mới nâng cấp cho con robot. Con cũ dù có tính năng vượt trội những vẫn phải có sự điều khiển của con người, ra ngoài thực địa sẽ khó quan sát và điều khiển. Vì thế em đã gắn thêm cho robot một mạch điện tử tự động và con robot này sẽ làm việc tự động hoàn toàn dựa trên phần mềm được lập trình sẵn". Toàn bộ số tiền thưởng trong cuộc thi sáng tạo khoa học kỹ thuật huyện Bình Tân được Nghĩa sử dụng hết vào việc nâng cấp con robot của mình. Với phần nâng cấp tính năng tự động sản phẩm đã được Nghĩa gửi đi thi cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng tỉnh Vĩnh Long 2017.

Robot cấy lúa tự động thông minh vừa được Nghĩa nâng cấp thành công.

Ông Nguyễn Ngọc Định (cha Nghĩa) cho biết, từ nhỏ, Nghĩa đã thích sáng tạo, luôn tò mò thắc mắc về những thiết bị động cơ rồi tự đặt ra câu hỏi nó có gì bên trong, tại sao nó hoạt động được. "Thấy con học hành chăm ngoan, nay lại có sản phẩm đoạt giải như thế, tôi tự hào lắm. Từ nhỏ, đồ chơi chơi không được bao lâu là nó tháo ra hết để khám phá. Những chiếc điện thoại bị hư, nó cũng lấy tháo ra xem mấy cái mạch điện trong đó như thế nào, rồi chế tạo thành nhiều thiết bị. Mấy đứa con nít ở đây mê thằng Nghĩa lắm vì nó thường tạo nhiều đồ chơi cho con nít xem"- ông Định nói về con với giọng đầy tự hào. Robot cấy lúa không phải là sản phẩm đầu tay của Nghĩa. Năm 12 tuổi, Nghĩa đã chế tạo thành công robot quét rác, robot hút bụi sử dụng trong gia đình. Riêng về robot cấy lúa, Nghĩa cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu nâng cấp thành robot đa chức năng có thể gieo trồng các loại hoa màu, cây ăn quả khác thông qua việc thay đổi các khay lấy hạt. Đồng thời, sẽ cho ra đời một con robot khác tương tác với con robot cũ. "Con robot mới sẽ đảm nhận chức năng lấy lúa trong kho ra đưa vào khay của con robot cấy lúa và mọi việc đều được tự động hóa" – Nghĩa chia sẻ.

Nói về cậu học trò của mình, thầy Trương Công Danh - Hiệu trưởng Trường THPT Tân Lược, cho biết: "Nghĩa là một học sinh chăm ngoan, luôn hòa đồng. Ngoài giờ học trên lớp em còn tìm tòi nghiên cứu sáng tạo. Tuy sản phẩm của em mới là phiên bản demo nhưng đã khơi nguồn sáng tạo trong lứa tuổi học sinh. Vào đầu năm học mới, trường sẽ có một phần thưởng cho em Nghĩa nhằm khuyến khích, khơi dậy niềm đam mê sáng tạo trong học sinh".

Robot cấy lúa của cậu trò nhỏ Nguyễn Đại Nghĩa dù chưa được bán ra thị trường, nhưng giấc mơ khoa học của cậu bé đã được công nhận. Niềm đam mê của Nghĩa nếu được nuôi dưỡng và phát huy tốt sẽ tạo ra những giá trị nhất định trên đồng ruộng.

Bài, ảnh: TRƯỜNG KHÁNH