Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (NTD) ra đời nhằm chỉ rõ các quyền của NTD và doanh nghiệp, các tổ chức xã hội có liên quan, tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân chủ động tham gia vào việc bảo vệ quyền lợi NTD. Tuy nhiên, để quyền lợi NTD được thực hiện một cách có hiệu quả cần có sự tham gia phối hợp từ nhiều phía.

Ông Lê Trung Giang, Thư ký Hội Bảo vệ quyền lợi NTD TP Cần Thơ, cho biết: Năm 2011 Hội đã nhận được nhiều khiếu nại của NTD và giải quyết bồi thường số tiền trên 1,1 tỉ đồng chủ yếu là giải quyết theo hướng hòa giải giữa hai bên đương sự. Điển hình như: Vụ của ông Nguyễn Văn Vĩ khiếu nại Công ty TNHH D.V về hành vi vi phạm hợp đồng mua bán xe ô tô do không giao đủ hóa đơn chứng từ. Vụ bà Huỳnh Thị Minh Nguyệt khiếu nại Công ty Đá hoa cương H.T về việc giao sản phẩm kém chất lượng, không đúng hợp đồng; ông Bùi Trung Hậu khiếu nại Công ty điện máy B.C về chất lượng sản phẩm không đạt yêu cầu còn trong thời gian bảo hành...

Bảo vệ quyền lợi NTD góp phần tăng sức cạnh tranh
của doanh nghiệp trên thị trường.

Những vụ việc khiếu nại của NTD đều được Hội Bảo vệ quyền lợi NTD TP Cần Thơ giải quyết thỏa đáng. Qua các vụ việc trên cho thấy ý thức của NTD đã được nâng lên. Luật Bảo vệ quyền lợi NTD như một “tấm lá chắn” mang lại nhiều hiệu quả tích cực không chỉ cho NTD mà cho cả doanh nghiệp. Nhưng để nâng cao sức cạnh tranh, doanh nghiệp nên thực hiện tốt việc bảo vệ NTD và xem đó là trách nhiệm của chính bản thân doanh nghiệp. Ông Ngô Hồng Bào, Giám đốc Công ty TNHH Hồng Phúc, cho biết: “Phía công ty luôn đặt việc bảo vệ quyền lợi NTD lên hàng đầu, luôn cung cấp chất lượng dịch vụ đúng yêu cầu nhà sản xuất và pháp luật. Qua đó không chỉ giúp bảo đảm quyền lợi của NTD mà còn góp phần tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường”.

Luật Bảo vệ quyền lợi NTD có nhiều điểm mới, NTD cần nắm vững và sử dụng có hiệu quả các quyền được pháp luật cho phép. NTD được bảo vệ thông tin cá nhân; trách nhiệm của bên thứ 3 trong cung cấp thông tin về hàng hóa, dịch vụ; trách nhiệm bảo hành, trách nhiệm thu hồi hàng hóa của nhà sản xuất; trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hàng hóa có khuyết tật gây ra; yêu cầu cơ quan nhà nước bảo vệ quyền lợi NTD; khởi kiện vụ án dân sự của tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi NTD... Luật tăng cường bảo vệ quyền lợi NTD, nhằm hạn chế việc hàng giả, dịch vụ cung cấp không đúng yêu cầu, chất lượng hàng hóa không được bảo đảm. Nhưng để luật đi vào thực tiễn cuộc sống vẫn còn nhiều khó khăn như: hành vi vi phạm, làm giả, làm nhái hàng hóa ngày càng tinh vi, ý thức của NTD trong việc tự bảo vệ chưa cao nhất là cá nhân, hộ gia đình, NTD ở khu vực vùng sâu vùng xa, hình thức xử phạt các hành vi vi phạm còn nhẹ, các khâu khiếu kiện khiếu nại còn khá rườm rà...

Khi phát hiện những hành vi gian lận, các trường hợp vi phạm, NTD cần liên hệ đến các cơ quan, tổ chức xã hội để được bảo vệ như: - Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, - Sở Khoa học và Công nghệ, - Chi cục Quản lý thị trường, - Chi cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng, - UBND các cấp có thẩm quyền...

Theo Hội Bảo vệ quyền lợi NTD TP Cần Thơ, trên thực tế còn nhiều NTD bị thiệt hại khi mua sản phẩm kém chất lượng, có nguy cơ gây tổn hại đến sức khỏe nhưng lại ít khi tiến hành khiếu nại hoặc tìm đến các tổ chức xã hội, cơ quan chính quyền giải quyết. Nhiều doanh nghiệp còn chú trọng vào lợi ích tài chính trong ngắn hạn mà quên đi việc thỏa mãn những nhu cầu và mong muốn của NTD. Không ít doanh nghiệp còn gây tổn thất cho NTD bằng những sản phẩm khiếm khuyết và sự cạnh tranh không lành mạnh. Bà Võ Thị Lệ Hằng, Trưởng chi nhánh Công ty TNHH Quốc Hải, chia sẻ: doanh nghiệp làm ăn chân chính hiện nay ngoài việc bảo vệ quyền lợi NTD còn phải tự bảo vệ chính bản thân doanh nghiệp trước những cách thức kinh doanh kém chất lượng, hàng giả, hàng nhái tràn lan và ngày càng tinh vi như hiện nay. Doanh nghiệp phải tự bảo vệ bằng chất lượng, nhãn hàng và giá cả... Qua đó cho thấy, để quyền lợi NTD được bảo đảm cần có sự tham gia từ nhiều phía trong đó chủ yếu vẫn là NTD và doanh nghiệp.

NTD cần phải trang bị cho mình những kiến thức để biết khi nào quyền lợi bị xâm phạm và sẵn sàng phối hợp với các cơ quan hữu quan để có những biện pháp kịp thời “đòi” lại quyền lợi hợp pháp cho mình khi bị vi phạm. Song song đó, hạn chế sử dụng những sản phẩm không rõ nguồn gốc, địa điểm kinh doanh không đáng tin cậy. Mặt khác, các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội cần tích cực phát huy hơn quyền của mình trong việc xử lý các trường hợp vi phạm một cách công khai, triệt để...

Bài, ảnh: TUYẾT NHUNG