Thời gian qua, các Bộ, ngành Trung ương cũng như các cơ quan chức năng của TP Cần Thơ đã có nhiều cố gắng hạn chế bớt những thủ tục, cũng như rút ngắn thời gian để các cơ quan chuyên môn thực hiện các thủ tục trong lĩnh vực xây dựng cơ bản (XDCB). Tuy nhiên, trên thực tế, thủ tục hành chính trong lĩnh vực đầu tư, XDCB vẫn còn rườm rà, phức tạp, khiến chủ đầu tư rất mất nhiều thời gian và công sức...

* Rối như... canh hẹ!

Theo thống kê của một cán bộ Ban quản lý dự án cấp huyện, để hoàn tất thủ tục thực hiện một dự án phải có đủ 57 bước thực hiện thủ tục cần thiết. Quá trình thực hiện các thủ tục trong lĩnh vực này, mất rất nhiều thời gian công sức của cán bộ chuyên môn. Đồng thời, ảnh hưởng đến sự phát triển chung của thành phố.

Dù đã có nhiều cải cách nhưng thủ tục hành chính trong lĩnh vực xây dựng cơ bản vẫn còn khá nhiêu khê. Trong ảnh: Thi công công trình bờ kè Xóm Chài. Ảnh: ANH DŨNG

Một trong những khâu mất nhiều thời gian của nhà đầu tư là việc thẩm định dự án đầu tư xây dựng. Theo quy trình, sau khi lập dự án hoàn chỉnh theo quy định, chủ đầu tư nộp hồ sơ dự án (bao gồm phần thuyết minh dự án, thuyết minh thiết kế cơ sở) đến Sở Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT). Sở KH&ĐT có trách nhiệm gửi hồ sơ thiết kế cơ sở đến Sở Xây dựng hoặc các sở có xây dựng chuyên ngành (tùy theo tính chất của dự án để tham gia đóng góp ý kiến về nội dung thiết kế và tổ chức thẩm định nội dung dự án cùng lúc với việc thẩm định thiết kế cơ sở). Trường hợp nội dung của dự án có liên quan đến nhiều ngành thì Sở KH&ĐT sẽ gởi hồ sơ dự án đến các ngành có liên quan để lấy ý kiến thẩm định. Nếu hồ sơ đạt yêu cầu theo quy định, sau khi có ý kiến về thiết kế cơ sở, ý kiến của các ngành có liên quan, Sở KH&ĐT sẽ tổng hợp, trình UBND thành phố phê duyệt. Theo quy định, thời gian thực hiện khâu thẩm định dự án đầu tư từ 20 - 40 ngày làm việc, tùy theo tính chất, quy mô của dự án. Tuy nhiên, trên thực tế đây là khâu mất nhiều thời gian của chủ đầu tư, bởi vì, nếu hồ sơ bị “trục trặc” ở một khâu nào đó, thì chủ đầu tư phải thực hiện lại toàn bộ quy trình xin phép đầu tư. Nếu chủ đầu tư thuê tư vấn thiếu năng lực, hoặc sự phối hợp giữa các sở, ngành không đồng bộ thì quá trình thẩm định dự án đầu tư sẽ phải thực hiện nhiều lần, thời gian thực hiện thủ tục dự án vì thế sẽ kéo dài. Ông Ong Đức Phát, Phó Chủ tịch Hiệp Hội doanh nghiệp TP Cần Thơ, cho biết có doanh nghiệp đang muốn đầu tư một dự án sản xuất mới, nhưng mất hơn một năm vẫn chưa hoàn thành thủ tục. Ông Phát ngao ngán: “Doanh nghiệp vừa lo sản xuất, vừa lo thủ tục có liên quan đến dự án đầu tư xây dựng của mình, sẽ ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh”.

Cùng với thẩm định dự án, thủ tục tổ chức đấu thầu, xét thầu, quyết toán dự án... trong lĩnh vực XDCB cũng chiếm hàng “quán quân” trong các thủ tục về độ phức tạp và thời gian xử lý. Bà Phan Thị Phượng, Phó Giám đốc Sở Tài chính thành phố, đơn vị liên quan trực tiếp đến khâu cuối cùng của quá trình thực hiện dự án - khâu quyết toán, thừa nhận: “Thực tế, thời gian qua chúng tôi nhận thấy nhiều dự án bỏ sót nhiều thủ tục, thiếu hồ sơ,... nên khi quyết toán phải mất nhiều thời gian thực hiện lại thủ tục”. Chuyện chấm dứt hợp đồng với các nhà thầu thiếu năng lực, cố tình thi công trì trệ cũng “kéo” theo hàng loạt thủ tục nhiêu khê, như phải thực hiện thủ tục thanh, quyết toán khối lượng đã thực hiện với nhà thầu; đồng thời, lập lại hồ sơ dự toán, thiết kế kỹ thuật,... cho phần còn lại của dự án, giống như lập một dự án đầu tư xây dựng mới! Do đó, nhiều cán bộ ban quản lý dự án đề nghị các cơ quan chức năng Trung ương nghiên cứu, đơn giản hóa đối với thủ tục này.

Thủ tục đã “rối như canh hẹ”, các quy định về quản lý đầu tư phức tạp lại thường xuyên thay đổi ... nên việc cán bộ thực hiện công tác xây dựng cơ bản cũng không nắm rõ các quy định không phải là chuyện hiếm gặp. Ông Trần Thanh Cần, Phó Giám đốc Sở KH&ĐT, nói: “Hồ sơ liên quan đến lĩnh vực XDCB có rất nhiều văn bản, trong khi nhiều cán bộ thực hiện dự án do thiếu năng lực chuyên môn nên hiện thủ tục còn hạn chế, như sót thủ tục, thiếu hồ sơ hoặc hồ sơ sai quy định”...

* Nỗ lực...

Nhằm đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục lĩnh vực XDCB, thời gian gần đây, các cơ quan Trung ương đã chủ động đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục. Cụ thể như, trước đây quy định việc thẩm tra trình phê duyệt quyết toán dự án hoàn thành đối với các dự án thuộc thẩm quyền của UBND cấp tỉnh là từ 5-7 tháng, thì nay chỉ còn 110 ngày làm việc; đối với các dự án trình Giám đốc Sở Tài chính phê duyệt quyết toán theo ủy quyền của UBND cấp tỉnh có mức đầu tư dưới 3 tỉ đồng thời gian thực hiện là 88 ngày làm việc, thay vì 4 tháng như trước đây. Nghị định 12/2009/NĐ-CP ngày 12-2 -2009, về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình, quy định việc thẩm định thiết kế cơ sở được thực hiện cùng lúc với việc thẩm định dự án đầu tư (không tổ chức thẩm định riêng như trước đây) cũng đã rút ngắn được thời gian thực hiện thủ tục, đi lại của nhà đầu tư...

Tại TP Cần Thơ, cuối năm 2008, UBND thành phố cũng đã tiến hành xây dựng đề án “Đơn giản hóa quy trình thủ tục XDCB trên địa bàn thành phố” (đề án 05). Mục tiêu của đề án là nhằm đánh giá lại hiện trạng thủ tục hành chính có liên quan đến XDCB để loại bỏ những thủ tục không cần thiết; đồng thời, xây dựng quy trình chung về thực hiện thủ tục XDCB thống nhất trên toàn thành phố. Thế nhưng, khi tiến hành nghiên cứu, thực hiện đề án thì đề án đơn giản thủ tục hành chính (Đề án 30) của Chính phủ cũng bắt đầu khởi động, trong đó, có quy định quy trình thủ tục, thời gian thực hiện của từng loại thủ tục có liên quan, trong đó có các thủ tục đầu tư, XDCB; nên đề án 05 phải dừng, không thực hiện tiếp. Tuy nhiên, nhằm tạo thuận lợi cho các nhà đầu tư trong việc lập các hồ sơ, thực hiện thủ tục lĩnh vực XDCB, mới đây, đồng chí Nguyễn Thanh Sơn, Phó Chủ tịch UBND thành phố, đã chỉ đạo các sở, ngành có liên quan tiến hành rà soát các thủ tục và tổng hợp thành một “bộ hồ sơ” về quy trình, thủ tục, hồ sơ XDCB. “Bộ hồ sơ” này giống như “cẩm nang” để khi nhìn vào là cán bộ thực hiện dự án phải biết ở khâu nào cần thủ tục gì, thời gian bao lâu, sự phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương ra sao... Quá trình thực hiện sẽ tiếp tục được cập nhật, bổ sung các văn bản mới phát sinh để hoàn chỉnh bộ hồ sơ XDCB. Bên cạnh đó, UBND thành phố chỉ đạo các sở, ngành nghiên cứu đề xuất ban quy chế phối hợp giữa các sở, ngành, đơn vị trong thực hiện các thủ tục có liên quan đến lĩnh vực XDCB, để tăng cường trách nhiệm của các cơ quan hành chính nhà nước trong việc thực hiện các thủ tục trong lĩnh vực này, tạo thuận lợi hơn cho cơ quan, doanh nghiệp...

Theo lãnh đạo Sở KH&ĐT và nhiều sở ngành có liên quan, các hồ sơ trong thủ tục lĩnh vực XDCB là căn cứ vào các quy định của Trung ương, thành phố chỉ là đơn vị thực hiện. Vì thế, mặc dù UBND thành phố và các sở, ngành có nhiều nỗ lực, nhưng để đơn giản hóa thủ tục, cần một cuộc “cải cách” toàn diện từ nhiều cấp để rà soát lại toàn bộ các văn bản có liên quan, đơn giản hóa, loại bỏ những thủ tục rườm rà, chồng chéo, bất hợp lý và hoàn thiện những quy định. Điều này hoàn toàn có thể thực hiện nếu giai đoạn 2, giai đoạn rà soát của Đề án 30 được thực hiện một cách nghiêm túc, hiệu quả. Hy vọng những kết quả thực hiện Đề án 30, cùng với những nỗ lực của thành phố, sẽ góp phần thúc đẩy nhanh tiến trình thực hiện thủ tục XDCB trong thời gian tới.

THỤY KHUÊ