Sau cuộc họp mang tính mặc cả kéo dài hôm 29-6, các nhà lãnh đạo 17 nước thành viên Khu vực đồng euro (Eurozone) đã đồng ý cho phép sử dụng hai quỹ ổn định tài chính trị giá 500 tỉ euro hiện nay là EFSF và ESM để tái cấp vốn trực tiếp khẩn cấp cho các ngân hàng trong khu vực đang có nguy cơ phá sản. Ngoài ra, hai quỹ cứu trợ này cũng có thể được dùng mua trái phiếu chính phủ của các nước đang có tỷ lệ lãi suất cao như Tây Ban Nha và Ý mà không tính vào sổ nợ quốc gia kèm theo biện pháp thắt chặt chi tiêu của chính phủ các nước này. Tây Ban Nha dự kiến sẽ mượn 36 tỉ euro vào cuối năm nay và nếu nước này tuyên bố cần cứu trợ tài chính thì số tiền sẽ lên đến hàng trăm tỉ euro.

Giới lãnh đạo châu Âu trong buổi họp báo ngày 28-6. Ảnh: AP

Phát biểu trong một cuộc họp báo, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Jose Manuel Barroso nói rằng đây là một quyết định đầy tham vọng đã thật sự phá vỡ thế bế tắc để trấn an thị trường tài chính, giúp Eurozone khôi phục và ngăn chặn nguy cơ tái diễn cuộc khủng hoảng mới. Tuy nhiên, theo hãng tin Pháp AFP, việc sử dụng quỹ cứu trợ cấp vốn cho các ngân hàng chỉ được thực hiện sau khi thành lập một cơ quan giám sát ngân hàng mở rộng vào cuối năm nay. Như vậy, Tây Ban Nha sẽ chưa sớm nhận được 100 tỉ euro để cứu các ngân hàng nước mình đang “hấp hối”.

Bên cạnh giải pháp trên, hội nghị thượng đỉnh của 27 nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) tối 28-6 đã thông qua thỏa thuận thành lập quỹ kích thích tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm khẩn cấp trị giá 120 tỉ euro cho những nền kinh tế yếu kém vượt qua khủng hoảng. Tuy nhiên, Tây Ban Nha và Ý cho biết họ sẽ không phê chuẩn thỏa thuận này nếu như lãi suất ngắn hạn vẫn không hạ nhiệt. Biện pháp cuối cùng là EU sẽ nâng khả năng tài chính của Ngân hàng đầu tư châu Âu (EIB) lên 60 tỉ euro, thay vì 50 tỉ euro đang có, đồng thời chi 5 tỉ euro nữa cho các dự án giao thông, năng lượng tái sinh và hạ tầng kỹ thuật số.

Một trong những vấn đề được chờ đợi nhiều nhất là trái phiếu euro chung (eurobond) như hình thức chia sẻ nợ công đã không được các bên ủng hộ. Không chỉ Đức mà cả Áo, Phần Lan và Hà Lan đều bác bỏ ý tưởng “eurobond”. Thủ tướng Đức Angela Merkel nhấn mạnh “eurobond” nên là một phần trong tiến trình hội nhập của châu Âu và điều này chỉ diễn ra khi các nước thành viên phải ủng hộ trao quyền phân bổ ngân sách cho chính quyền trung ương của EU. Về sáng kiến xây dựng EU thành một liên minh kinh tế và tiền tệ, Tổng thống Pháp Francois Hollande cho biết việc thảo luận vấn đề này sẽ đợi đến hội nghị thượng đỉnh mới của EU vào tháng 10 tới. Tổng thống Pháp tuyên bố ông không hài lòng các kết quả của hội nghị lần này. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Herman Van Rompuy cho biết ông sẽ công bố lộ trình xây dựng liên minh kinh tế và tiền tệ vào tháng 10 nhằm hướng đến mục tiêu phát hành “eurobond” và qua đó giúp khu vực đồng euro không bị tan rã trong cuộc khủng hoảng tài chính tồi tệ kéo dài 3 năm qua.

ĐỨC TRUNG (Tổng hợp)