Giải bóng đá U21 quốc tế Báo Thanh Niên năm 2016 đã khép lại sau trận chung kết vào tối 27-12, giữa 2 đội bóng khách mời đến từ Thái Lan và Nhật Bản. Cả hai đội bóng của Việt Nam là U21 Hoàng Anh Gia Lai và U21 Báo Thanh Niên Việt Nam ngậm ngùi chia nhau vị trí thứ ba của giải đấu, và đều là bại tướng của U21 Thái Lan. Đội tuyển Việt Nam cũng vừa thất bại ở AFF Cup 2016, giải mà tuyển Thái Lan lên ngôi vô địch. Đây thật sự là hồi chuông cảnh báo cho giấc mơ vô địch SEA Games của Việt Nam.

Để thực hiện mục tiêu vô địch SEA Games, ông Chủ tịch Hoàng Anh Gia Lai- Đoàn Nguyên Đức không tiếc tiền xây dựng Học viện bóng đá Hoàng Anh GIa Lai, liên kết với đối tác Arsenal JMG thực hiện giáo án đào tạo tân tiến. Gần chục năm qua, Học viện này mới trình làng được một số cầu thủ trẻ tài năng như Xuân Trường, Tuấn Anh, Văn Toàn, Công Phượng, Văn Thanh. Còn lại là những cầu thủ tiềm năng. Vậy nhưng, nhìn lại trên cả nước, chưa có được trung tâm đào tạo bóng đá nào giới thiệu được những cầu thủ trẻ có triển vọng, đạt trình độ thi đấu ở nước ngoài như Hoàng Anh Gia Lai. Ngay cả lò đào tạo của CLB Bóng đá Hà Nội với các đội trẻ vô địch giải U21 nhiều năm liền cũng chưa có cầu thủ được các đội bóng nước ngoài chú ý.

Hầu hết các đội bóng đá đang tham dự giải đấu cao nhất Việt Nam- V.League 1, đều có đội trẻ theo đúng yêu cầu của Ban tổ chức- VPF. Thế nhưng, số CLB đào tạo lực lượng thực sự chỉ đếm trên đầu ngón tay và không ít CLB tuyển chọn đội trẻ để đối phó khi tham dự V.League. Cũng không ít CLB sẵn sàng đóng tiền phạt vì không có đủ đội trẻ tham dự các giải đấu theo yêu cầu của Ban tổ chức. Chính vì thiếu nguồn cầu thủ trẻ, nhiều CLB bỗng dưng "biến mất" khỏi bản đồ bóng đá Việt Nam ngay khi rớt hạng như Kiên Giang năm 2013, Navibank Sài Gòn, Xi măng Xuân Thành Sài Gòn...

Văn Toàn - một trong những cầu thủ trẻ tài năng của Hoàng Anh Gia Lai, trong trận gặp U21 Yokohama tại giải U21 quốc tế 2016. Ảnh: DƯƠNG THU

Phong trào bóng đá học đường cũng phát triển ì ạch và tùy vào sự quyết tâm của từng địa phương. Hiện nay, ngoài thành phố Hồ Chí Minh có đề án bóng đá học đường triển khai tới các trường học, các địa phương khác hầu như thực hiện theo mỗi người mỗi cách.

Không có bóng đá trẻ đúng thực chất, không có bóng đá học đường, rất khó để các các đội tuyển quốc gia có nguồn cầu thủ chất lượng. Nói như HLV Gerd Zeise của đội tuyển Myanmar là Việt Nam đã có học viện bóng đá cũng như nhiều trung tâm đào tạo bóng đá trẻ của các CLB, nhưng điều đó chỉ giúp tạo ra một số cầu thủ trẻ giỏi, chứ không thể nào tạo ra cả một thế hệ tiềm năng cho tương lai.

Trong khi đó, bóng đá Thái Lan đã có bước phát triển vượt bậc với hệ thống giải đấu dành cho các lứa tuổi. Từ năm 2016, Liên đoàn Bóng đá Thái Lan (FAT) đã phối hợp cùng Tổng cục thể thao Thái Lan (SAT)  tổ chức Thai Youth League dành cho các cầu thủ lứa tuổi U13, U15, U17 và U19, với thể thức thi đấu vòng bảng 2 lượt ở 8 khu vực rồi mới thi đấu vòng chung kết. Điều này giúp cho các cầu thủ trẻ có thể thi đấu được nhiều hơn và cũng có cảm giác thi đấu sân khách- sân nhà tương tự đàn anh ở đội lớn.

Bóng đá Thái Lan đã đi trước và xây dựng được nền móng vững chắc, trong khi bóng đá Việt Nam hiện vẫn hớt "phần ngọn", thì biết khi nào đuổi kịp?

NGUYỄN MINH