Nhân dịp tham dự Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 16 diễn ra tại Thủ đô Lima của Peru, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao nước ta Phạm Gia Khiêm đã dành cho TTXVN cuộc trả lời phỏng vấn về những nỗ lực của Việt Nam thúc đẩy hợp tác trong APEC và hội nhập quốc tế nói chung. TTXVN trân trọng chuyển nội dung bài trả lời phỏng vấn này của Phó Thủ tướng đến bạn đọc.
* Xin Phó Thủ tướng cho biết việc Việt Nam tham gia APEC trong 10 năm qua đã mang lại tác động như thế nào đối với hội nhập và phát triển của đất nước?
- Việc Việt Nam trở thành thành viên chính thức của APEC tháng 11-1998 đánh dấu một mốc quan trọng trong quá trình triển khai chính sách đối ngoại rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa và hội nhập kinh tế quốc tế của Đảng và Nhà nước ta. Nhìn lại 10 năm qua, có thể khẳng định sự tham gia của Việt Nam trong APEC đã mang lại nhiều tác động tích cực đối với tiến trình hội nhập, sự tăng trưởng và phát triển của đất nước trên nhiều phương diện.
Thứ nhất, các hoạt động hợp tác trong APEC đã góp phần nâng cao nội lực của đất nước. Thực hiện các cam kết hợp tác trong APEC góp phần thúc đẩy trao đổi thương mại và đầu tư của ta với các nền kinh tế trong khu vực.
Thứ hai, việc ta tham gia chủ động và tích cực vào Diễn đàn này đã góp phần củng cố hình ảnh và vị thế mới của ta trong khu vực. Trong thời gian qua, ta đã tạo dựng được vai trò và hình ảnh tốt trong khu vực APEC nói riêng và trên thế giới nói chung.
Thứ ba, APEC là một kênh quan trọng để ta thúc đẩy hợp tác song phương với các nền kinh tế trong khu vực, đặc biệt là các đối tác hàng đầu thông qua các hội nghị APEC và các cuộc tiếp xúc song phương cấp cao.
* Xin cho biết đánh giá của Phó Thủ tướng về những đóng góp của Việt Nam đối với APEC trong 10 năm qua trên tất cả các lĩnh vực và đâu là đóng góp mang tính nổi bật và thiết thực nhất?
- Hợp tác trong APEC là con đường hai chiều. Kể từ khi gia nhập năm 1998, bên cạnh lợi ích mà APEC mang lại cho Việt Nam thì chúng ta cũng có những đóng góp nhất định cho tiến trình APEC.
Với tư cách là thành viên, chúng ta tham gia đầy đủ và có trách nhiệm vào nhiều chương trình hợp tác của APEC. Nổi bật là chúng ta đã tham gia đầy đủ và tích cực vào một số Chương trình hành động tập thể (CAPs) trong các lĩnh vực Tiêu chuẩn và Hợp chuẩn (SCSC), Thủ tục Hải quan, Kinh tế kỹ thuật (ECOTECH), Chương trình thẻ đi lại của doanh nhân APEC (ABTC) và Chương trình Hành động Quốc gia của APEC (IAPs). Đây là những chương trình hữu hiệu trong việc thúc đẩy thuận lợi hóa thương mại và đầu tư trong khu vực.
Ngoài lĩnh vực hợp tác cụ thể, ta cũng tham gia vào một số công tác điều hành chung của APEC như tích cực tham gia vào các Ủy ban chủ chốt như Ủy ban Thương mại và Đầu tư, Ủy ban Kinh tế, Ủy ban chỉ đạo của các quan chức cao cấp (SOM) về hợp tác kinh tế kỹ thuật; các tiểu ban quan trọng về tiêu chuẩn hợp chuẩn, thủ tục hải quan và các Nhóm Công tác quan trọng như Đi lại của doanh nhân, Doanh nghiệp vừa và nhỏ, Y tế và đối phó với tình trạng khẩn cấp, Nhóm công tác về chống khủng bố v.v...
Có thể nói đóng góp nổi bật và thiết thực nhất của Việt Nam đối với APEC là việc Việt Nam đăng cai và tổ chức thành công Năm APEC 2006.
* Sau thành công của Năm APEC 2006 tại Việt Nam, chúng ta đã làm gì để tiếp tục khẳng định vai trò của Việt Nam trong APEC, nhất là trong việc ứng phó với những thách thức đang nổi lên, thưa Phó Thủ tướng?
- Quan điểm hợp tác trong APEC và hội nhập quốc tế nói chung của Việt Nam là cố gắng phát huy vai trò chủ động, tích cực và có trách nhiệm phù hợp với khả năng và điều kiện của đất nước. Trong bối cảnh thế giới đang thay đổi sâu sắc với nhiều mối đe dọa an ninh phi truyền thống, sau thành công của Năm APEC 2006 đến nay, ta đã chú trọng hơn đến việc chủ động đề xuất nhiều sáng kiến hợp tác mới trong hàng loạt lĩnh vực như thuận lợi hóa thương mại, sở hữu trí tuệ, chống tham nhũng, phòng chống dịch bệnh và đối phó với tình trạng khẩn cấp...
Ngoài ra, ta cũng chủ động tham gia nhiều sáng kiến hợp tác mới trong APEC như việc là một trong 3 thành viên thử nghiệm Quy tắc Ứng xử Doanh nghiệp với khối doanh nghiệp vừa và nhỏ trong khuôn khổ hợp tác chống tham nhũng, tham gia Diễn tập thử nghiệm Chương trình phục hồi thương mại APEC.
* Trong năm 2008, Việt Nam đã chủ động đề xuất nhiều sáng kiến hợp tác mới. Xin Phó Thủ tướng cho biết ý nghĩa của những sáng kiến này?
- Trong năm 2008, ta đã chủ động đề xuất nhiều sáng kiến hợp tác mới trong APEC chủ yếu dưới hình thức hỗ trợ xây dựng năng lực, như dự án “Phát triển cơ sở hạ tầng APEC”, dự án “Mô hình về trách nhiệm xã hội của giới kinh doanh du lịch trong APEC” và đăng cai tổ chức các Hội thảo như “Đối thoại giữa các nền kinh tế, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác khu vực và quốc tế quan trọng của APEC về đối phó với tình trạng khẩn cấp”; Hội thảo về “Chính sách quản lý xã hội đối với người di cư nhằm hạn chế sự lây nhiễm của HIV/AIDS”; Hội thảo Đối tác Công - Tư v.v...
Những sáng kiến này có ý nghĩa rất quan trọng góp phần tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm giữa các nền kinh tế thành viên và những đối tác có lợi ích liên quan trong APEC. Đồng thời, do việc ta đề xuất các sáng kiến được chấp nhận, các thành viên ngày càng tin tưởng và đánh giá cao vai trò và sự tham gia tích cực, chủ động và hiệu quả của Việt Nam tại APEC nói riêng và tại các diễn đàn đa phương khác nói chung.
* Xin cảm ơn Phó Thủ tướng!
