Thời gian qua, ngành dân số nỗ lực tuyên truyền, nâng cao ý thức cộng đồng về chăm sóc sức khỏe sinh sản – kế hoạch hóa gia đình (CSSKSS - KHHGĐ), góp phần đạt mục tiêu duy trì cơ cấu dân số hợp lý. Tuy vậy, đối với các biện pháp tránh thai hiện đại, ngành dân số nói chung, đội ngũ cán bộ, cộng tác viên dân số nói riêng, thường cung cấp đến chị em trong độ tuổi sinh sản những lợi ích của các biện pháp tránh thai hiện đại mà ít nhắc đến những chỉ định bắt buộc để chị em tuân thủ, phát huy hiệu quả tránh thai cũng như những tác dụng phụ gặp phải khi sử dụng. Vì thế, trong thực tế, một bộ phận chị em gặp phải những tác dụng không mong muốn của các biện pháp tránh thai, dẫn đến tâm lý hoang mang, lo lắng, nhiều trường hợp băn khoăn không biết lựa chọn biện pháp nào phù hợp.

Riêng về biện pháp đặt dụng cụ tử cung (thường gọi là vòng tránh thai), hằng năm, thành phố vận động hàng chục ngàn người dân thực hiện biện pháp này. Trong chiến dịch truyền thông dân số đợt I - 2015, toàn thành phố vận động gần 15.000 chị em thực hiện đặt vòng tránh thai. Đây là một trong những biện pháp tránh thai hiện đại, giúp các cặp vợ chồng thực hiện KHHGĐ, yên tâm làm ăn, phát triển kinh tế gia đình, nuôi dạy con cái học hành. Tuy nhiên, nhiều trường hợp, chị em chưa hiểu đúng về vòng tránh thai, dẫn đến việc sử dụng không đủ chỉ định, như sử dụng vòng quá hạn. Thực tế, nhiều trường hợp đặt vòng nhưng rất lâu mới đến cơ sở y tế thăm khám, hoặc để vòng tránh thai đến mười mấy năm vẫn chưa lấy ra, mặc dù đã hết "đát".

Chị Đoàn Ngọc Thúy (43 tuổi, ở phường Trà Nóc, quận Bình Thủy) an tâm KHHGĐ với vòng tránh thai. Chị cho biết, từ sau khi sinh đứa con thứ hai đến nay đã 12 năm, chị chọn biện pháp đặt vòng, sức khỏe sinh sản bình thường, không mắc bệnh phụ khoa và cảm thấy tinh thần thoải mái, vợ chồng an tâm sản xuất, phát triển kinh tế gia đình. Mới đây, trong chiến dịch truyền thông dân số đợt I - 2015, chị đến Trạm y tế phường Trà Nóc để kiểm tra sức khỏe sinh sản, được cán bộ y tế hướng dẫn thay vòng mới. Chị Thúy chia sẻ: "Cán bộ y tế nhắc nhở tôi vòng tránh thai đã quá hạn sử dụng và từ nay nên thường xuyên thăm khám, kiểm tra sức khỏe sinh sản định kỳ".

Bác sĩ Ngô Thị Thanh Nga, Phó Chi cục Trưởng Chi cục Dân số - KHHGĐ thành phố có vài lưu ý, giúp chị em hiểu rõ hơn các ưu điểm cũng như tác dụng phụ của vòng tránh thai, giúp chị em có sự lựa chọn phù hợp. Về ưu điểm, vòng tránh thai đạt hiệu quả tránh thai cao, với tỷ lệ thành công từ 95% - 98%; có tác dụng tránh thai lâu dài và dễ sử dụng. Sau khi lấy vòng ra, chị em dễ mang thai trở lại. Chị em có thể đặt vòng tránh thai ngay sau sinh hoặc sau sẩy thai, nạo phá thai an toàn,… Hiệu lực của các loại vòng tránh thai: vòng Tcu 380A có hiệu lực tránh thai từ 8 - 10 năm; loại vòng Tcu 375 có hiệu lực tránh thai tối đa 5 năm. Các loại vòng tránh thai được chỉ định thích hợp cho phụ nữ muốn giãn khoảng cách giữa các lần sinh và những người không muốn sinh thêm con.

Bên cạnh các ưu điểm, vòng tránh thai vẫn còn nhiều hạn chế. Đó là, vòng tránh thai chống chỉ định (người không dùng được) cho người chưa có thai lần nào, đang viêm nhiễm đường sinh dục, mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục, dị dạng tử cung, tiền sử thai ngoài tử cung, ra máu âm đạo chưa rõ nguyên nhân, khối u đường sinh dục, đang nghi ngờ có thai… Ngoài ra, vòng tránh thai còn có những điểm không thuận lợi và một số tác dụng phụ có thể gặp; cần có sự hỗ trợ của nhân viên y tế được đào tạo để đặt và tháo vòng tránh thai. Lúc đặt vòng tránh thai, đôi khi gây đau âm ỉ bụng dưới, có thể gây ra máu, rong kinh, rong huyết, kinh ra nhiều hơn... Các triệu chứng này thường chỉ tạm thời. Một số trường hợp đặt vòng tránh thai có thể bị tuột vòng. Vòng tránh thai không có tác dụng phòng tránh các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Do vậy, các cặp vợ chồng lựa chọn biện pháp đặt vòng tránh thai để KHHGĐ cần lưu ý một số điều: Biện pháp này phải thực hiện ở cơ sở y tế và đảm bảo vô khuẩn. Đặt ngày sau sạch kinh hoặc 2 tháng sau sinh. Kiêng giao hợp 1 tuần sau khi đặt. Sau khi đặt vòng nếu thấy: chậm kinh, ra máu nặng khó cầm, sốt cao, đau bụng cấp, ra khí hư bất thường, khó tìm thấy sợi dây, dây dài ra hay ngắn lại, cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám ngay. Trong một số trường hợp, vòng tránh thai "đi lạc" có thể do tai biến khi đặt (chui vào ổ bụng) hoặc tuột như trên, khi đó, chị em nên đến bác sĩ chuyên khoa để được can thiệp, xử trí kịp thời.

Có thể thấy, song song với các ưu điểm của biện pháp đặt vòng tránh thai là một số hạn chế không mong muốn và các biện pháp khác cũng vậy. Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều biện pháp tránh thai hiện đại, chị em có thể tìm hiểu đầy đủ thông tin để có lựa chọn phù hợp, giúp KHHGĐ hiệu quả, đảm bảo hạnh phúc vợ chồng, xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc.

Bài, ảnh: T. SƯƠNG