Mỗi phiên tòa xét xử các vụ án liên quan đến tham nhũng, kinh tế, chức vụ thường thu hút sự quan tâm của công chúng, tạo nên hiệu ứng xã hội rất lớn. Tại Cần Thơ, công tác xét xử các vụ án tham nhũng, vi phạm về quản lý kinh tế, chức vụ, không chỉ răn đe đối tượng phạm tội mà còn cảnh tỉnh các cơ quan, tổ chức, đơn vị trong quá trình lãnh đạo, điều hành. Bên cạnh đó, ngành Tòa án cũng thường xuyên nhắc nhở cán bộ, công chức về công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (PCTNLPTC) trong thực thi nhiệm vụ, nhằm phòng ngừa từ sớm, từ xa ngay trong cơ quan xét xử.

Phiên tòa xét xử các cựu cán bộ công tác tại huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang (cũ). Ảnh: CTV 

Tuyên truyền qua xét xử

Phiên tòa xét xử 7 cựu cán bộ công tác tại huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang (cũ), nay là TP Cần Thơ, vi phạm quy định về bồi thường, hỗ trợ tái định cư và thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng liên quan đến thực hiện dự án đường tỉnh 931, diễn ra vào cuối tháng 11-2025 nhưng phải tạm hoãn. Đến cuối tháng 12-2025, vụ án tiếp tục được đưa ra xét xử và đến ngày 3-2-2026 mới tuyên án vì có nhiều tình tiết đan xen và phải củng cố chứng cứ, đủ cơ sở pháp lý mới có thể tuyên án đúng người, đúng tội, tránh oan sai và cũng không bỏ lọt tội phạm. Theo chủ tọa phiên tòa, những vụ án xét xử liên quan đến vi phạm về chức vụ, quyền hạn của cán bộ sở, ngành thường gây dư luận rất lớn. Qua xét xử, cảnh tỉnh rất nhiều cơ quan, đơn vị, nhất là về công tác cán bộ và phân công nhiệm vụ, quyền hạn.  

Qua vụ án 7 cựu cán bộ nói trên, Hội đồng xét xử đưa ra nhiều nhận định. Các bị cáo có thẩm quyền về công tác bồi thường, hỗ trợ, thu hồi đất đã vì mục đích cá nhân, cố ý thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất. Bị cáo có chức vụ, quyền hạn thì thực hiện không đúng chức năng, nhiệm vụ, biết việc bồi thường là sai quy định nhưng vì nể nang nên ký quyết định phê duyệt, vi phạm quy định của pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Các bị cáo thực hiện nhiệm vụ thanh tra, biết rõ việc lập hồ sơ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có nhiều sai phạm, nhưng không thực hiện đúng chức trách nhiệm vụ của mình theo quy định của pháp luật, không chuyển cơ quan điều tra xem xét dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự hoặc xử lý trách nhiệm cán bộ, thu hồi tiền hỗ trợ không đúng về cho ngân sách nhà nước. Hành vi của các bị cáo gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 1,6 tỉ đồng. Trong vụ việc này, các bị cáo không có vụ lợi nên Hội đồng xét xử cân nhắc tuyên mức án cao nhất là 1 năm 10 tháng 9 ngày tù, mức án thấp nhất là 1 năm cải tạo không giam giữ.

“Mức án dành cho các vụ án tham nhũng, kinh tế, chức vụ, thường rất nghiêm khắc. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử xét hỏi rất kỹ lưỡng để làm rõ chứng cứ và đưa ra nhận định để bị cáo nhận thức rõ hành vi sai phạm của mình; còn những người tham gia tố tụng có liên quan như các tổ chức, cơ quan, đơn vị nơi bị cáo làm việc trước đó thấy rõ được những sơ hở, yếu kém trong quản lý, điều hành để khắc phục. Đồng thời thông qua các phương tiện truyền thông, việc xét xử công khai các vụ án này cũng cảnh tỉnh những tổ chức, cơ quan, đơn vị nhìn nhận lại công tác quản lý, điều hành, tránh những sai phạm tương tự” - ông Bùi Xuân Ánh, Phó Chánh án Tòa án Nhân dân khu vực 1 - Cần Thơ, chia sẻ. 

Phòng ngừa từ sớm, từ xa 

Để công tác xét xử luôn đảm bảo nghiêm minh, đúng pháp luật, đủ sức răn đe và giúp người dân nhận thức đúng pháp luật, lãnh đạo ngành Tòa án thành phố thường xuyên quán triệt đến công chức trong toàn ngành thực hiện đúng các quy định về PCTNLPTC. Trong đó, thực hiện nghiêm kế hoạch của Tòa án Nhân dân tối cao về việc thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách, quy định của Đảng và Nhà nước về công tác PCTNLPTC và công văn của Đảng ủy Tòa án Nhân dân thành phố về tiếp tục thực hiện các giải pháp PCTNLPTC trong hoạt động của tòa án.

Bà Mạc Thị Chiên, Phó trưởng Phòng Giám đốc, kiểm tra, Thanh tra và thi hành án, Tòa án Nhân dân thành phố, cho biết: "Công tác giải quyết, xét xử các vụ án luôn được đơn vị xác định là lĩnh vực nhạy cảm nên lãnh đạo thường xuyên nhắc nhở các thẩm phán xét xử độc lập, khách quan, trung thực. Đồng thời thường xuyên thanh tra, kiểm tra đối với công tác xét xử và PCTNLPTC tại các tòa khu vực. Từ đầu năm đến nay, Tòa án Nhân dân thành phố thực hiện 12 cuộc thanh tra công vụ đối với các tòa án khu vực. Qua đó nhắc nhở trong thực hiện quy chế của ngành, tác phong công vụ và trong xét xử… Trong quá trình giải quyết án, chúng tôi giám sát chặt chẽ, luôn có 2 người trở lên trong phòng khi làm việc với đương sự. Trong các cuộc họp, lãnh đạo Tòa án Nhân dân thành phố thường xuyên quán triệt tinh thần các thẩm phán và các công chức không được tiếp xúc với đương sự ngoài nơi làm việc, ngoài giờ làm việc, không liên lạc với đương sự qua điện thoại…".

Theo ông Lê Thanh Vũ, Phó Chánh án Tòa án Nhân dân TP Cần Thơ, từ hoạt động xét xử nghiêm minh, đúng pháp luật và qua tuyên truyền tại phiên tòa, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng đã góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và tính nghiêm minh của pháp luật; khẳng định quan điểm "không có vùng cấm, không có ngoại lệ" trong xử lý tham nhũng, tạo hiệu ứng xã hội tích cực, nâng cao ý thức trách nhiệm, đạo đức công vụ, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, cảnh báo những nguy cơ sai phạm trong quản lý, điều hành, kể cả trong doanh nghiệp, tổ chức ngoài nhà nước. Các vụ án tham nhũng, kinh tế được các đơn vị giải quyết, xét xử kịp thời, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật; hình phạt được áp dụng có tính vừa nghiêm khắc vừa nhân văn, góp phần răn đe, phòng ngừa chung.

"Để nâng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả PCTNLPTC, Tòa án Nhân dân 2 cấp thành phố tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo chí, truyền thông trong tuyên truyền về các phiên tòa xét xử án tham nhũng, kinh tế. Trong hoạt động xét xử, Hội đồng xét xử chú trọng làm rõ nguyên nhân, điều kiện phạm tội và kiến nghị phòng ngừa đối với cơ quan, tổ chức liên quan. Đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện nghiêm việc công bố bản án, quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án" - ông Lê Thanh Vũ cho biết.

SƠN HÀ