Hỏi:

Tôi và chồng tôi sống không hạnh phúc, vậy tôi có thể yêu cầu Tòa án giải quyết việc ly hôn được không? Trước khi Tòa xử ly hôn có cần hòa giải không? Người vi phạm chế độ một vợ một chồng sẽ bị pháp luật xử lý như thế nào? Xin cho biết quyền lợi của vợ chồng khi ly hôn với nhà ở thuộc quyền sở hữu riêng của vợ?

N.T.A (quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ)

Thắc mắc của bà N.T.A được Luật sư Nguyễn Thị Hoàng, cộng tác viên Trung tâm Trợ giúp pháp lý TP Cần Thơ, trả lời như sau:

Căn cứ Điều 85 Luật Hôn nhân gia đình 2000: Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết việc ly hôn. Trong trường hợp vợ có thai hoặc nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi thì chồng không có quyền xin ly hôn.

Trước khi mở phiên Tòa xử ly hôn, Tòa án cần tiến hành hòa giải. Theo pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án dân sự quy định, thủ tục hòa giải là thủ tục bắt buộc. Trong quá trình giải quyết các vụ án ly hôn, Tòa án tiến hành hòa giải để các đương sự thỏa thuận với nhau về giải quyết vụ án ly hôn trừ việc hủy việc kết hôn trái pháp luật Theo Điều 86 Luật Hôn nhân gia đình, Nhà nước và xã hội khuyến khích việc hòa giải ở cơ sở khi vợ, chồng có yêu cầu ly hôn. Việc hòa giải được thực hiện theo quy định của pháp luật về hòa giải ở cơ sở.

Người nào có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến một năm. Phạm tội trong trường hợp đã có quyết định của Tòa án hủy việc kết hôn hoặc buộc phải chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó thì bị phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.

Trong trường hợp nhà ở thuộc sở hữu riêng của vợ đã đưa vào sử dụng chung thì khi ly hôn, nhà ở đó vẫn thuộc sở hữu riêng của chủ sở hữu nhà (tức của người vợ), trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác. Bên vợ sở hữu nhà có nghĩa vụ hỗ trợ cho bên kia tìm chỗ ở mới. Bên chưa có chỗ ở mới được lưu cư trong thời hạn 6 tháng để tìm chỗ ở khác.

Trong trường hợp nhà ở đó đã được xây dựng mới, nâng cấp, sửa chữa cải tạo thì chủ sở hữu nhà phải thanh toán cho bên kia phần giá trị nhà đã xây mới, nâng cấp, sửa chữa cải tạo mà bên đó được hưởng vào thời điểm chia tài sản khi ly hôn (theo Điều 30 Nghị định 70/2001/NĐ-CP ngày 3-10-2001 của Chính phủ).

NGỌC NGA (thực hiện)