Câu hỏi 5: Việc đánh thuế một mức cho tất cả các vùng có hợp lý hay không vì mức sống mỗi vùng khác nhau, mức sống thành phố cao hơn nông thôn?

Trả lời:

Để đảm bảo công bằng xã hội, không thể chỉ dựa vào công cụ thuế mà phải thực hiện đồng bộ hệ thống các cơ chế chính sách có liên quan đến kinh tế - xã hội.

Trong thực tế, ở thành phố sinh hoạt đắt đỏ hơn ở nông thôn và chi tiêu của họ cũng cao hơn. Đổi lại ở thành phố cũng được hưởng những điều kiện tốt hơn về sinh hoạt văn hóa, xã hội... điều này lại dẫn đến mâu thuẫn vì người ở nông thôn cũng muốn lên thành phố để kiếm việc làm, thu nhập khá hơn dù sinh hoạt có đắt đỏ nhưng họ lại được hưởng những điều kiện tốt hơn. Do vậy, nếu cho trừ gia cảnh ở thành phố cao hơn, ở nông thôn thấp hơn thì chỉ xử lý được khâu giá cả sinh hoạt.

Câu hỏi 6: Tại sao lại đưa hộ kinh doanh (đang nộp thuế thu nhập doanh nghiệp) sang diện chịu thuế thu nhập cá nhân?

Trả lời:

Trên thực tế hộ kinh doanh chỉ là cá nhân hoặc nhóm cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ, vì vậy việc đưa đối tượng này vào diện điều chỉnh tại Luật thuế thu nhập cá nhân nhằm đảm bảo sự bình đẳng về chính sách thuế đối với thu nhập cá nhân và cũng là phù hợp với quy định của pháp luật thương mại về đăng ký kinh doanh. Theo qui định của Luật thương mại thì người đứng tên đăng ký kinh doanh của hộ cũng chỉ là một cá nhân. Mặt khác, nếu tiếp tục thu thuế thu nhập doanh nghiệp với đối tượng này sẽ không phù hợp vì hộ kinh doanh không phải là một loại hình doanh nghiệp.

Câu hỏi 7: Vì sao không chuyển doanh nghiệp tư nhân đang nộp thuế thu nhập doanh nghiệp sang nộp thuế thu nhập cá nhân? Nếu đã nộp thuế thu nhập doanh nghiệp thì có thu thêm thuế thu nhập cá nhân không?

Trả lời:

Doanh nghiệp tư nhân hội đủ điều kiện về quy mô, vốn, lao động và đăng ký kinh doanh theo quy định của Luật doanh nghiệp, cho nên để bình đẳng với các doanh nghiệp khác thì doanh nghiệp tư nhân phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo Luật thuế thu nhập doanh nghiệp. Phần thu nhập còn lại thực chất là thu nhập do lao động và đầu tư vốn trực tiếp của chủ doanh nghiệp, nên xét về mặt lý luận và để bình đẳng với các cổ đông trong các doanh nghiệp cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn,... thì chủ doanh nghiệp tư nhân cũng phải nộp thuế thu nhập cá nhân (mức thuế suất 5% tương đương như đối với đầu tư vốn khác). Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay hầu hết các doanh nghiệp tư nhân còn có quy mô nhỏ, vốn ít, lợi nhuận thấp; nhưng đã và đang hoạt động theo quy định của Luật doanh nghiệp; Vì vậy áp dụng Luật thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp tư nhân như hiện hành mà không chuyển sang thu thuế thu nhập cá nhân là đang phù hợp với chủ trương khuyến khích người dân trực tiếp đầu tư vốn vào sản xuất kinh doanh, thành lập doanh nghiệp mới.

Câu hỏi 8: Cá nhân có thu nhập phải thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước. Song dựa vào những căn cứ, tiêu chí cụ thể nào để áp dụng mức tính thuế thu nhập cá nhân như vậy?

Trả lời:

Thuế thu nhập cá nhân là trách nhiệm, nghĩa vụ của công dân đối với đất nước. Do điều kiện dân cư có thu nhập còn thấp nên Luật không tính thuế từ đồng thu nhập đầu tiên mà việc giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế và người phụ thuộc là đã tính đến điều kiện cụ thể của Việt Nam. Dự kiến GDP bình quân đầu người đến năm 2009 khoảng 1,5 triệu đồng một tháng, mức giảm trừ gia cảnh là 4 triệu đồng cho người nộp thuế, 1,6 triệu cho mỗi người phụ thuộc là cao so với thu nhập bình quân đầu người. Mức giảm trừ này đã tính đến tốc độ tăng trưởng kinh tế, biến động về giá cả, chính sách thay đổi tiền lương đến khi thực hiện Luật vào năm 2009.

(Còn tiếp)
Nguồn: “Luật Thuế thu nhập cá nhân và giải đáp
các tình huống” - Bộ Tài chính