Hỏi: Trần Văn L. là con cháu trong dòng họ đang giữ phần đất hương hỏa của ông bà. L. cũng có 2 công vườn ở gần phần đất hương hỏa của cha mẹ L. cho. Do gia cảnh L. khó khăn, đông con, nợ nần chồng chất nên L. bán 2 công vườn nhưng vẫn không đủ tiền xoay xở. L. đòi bán luôn phần đất hương hỏa. Dòng họ can ngăn mà L. không nghe. Tôi và bà con họ tộc phải làm sao để ngăn chặn L. đừng bán phần đất này vì nó là phần đất chôn cất ông, bà, người thân của họ tộc, có cả mồ mả mẹ tôi. Xin hỏi, chúng tôi có quyền ngăn cản L. không? Nơi nào thụ lý vụ việc? L. có được phép bán phần đất hương hỏa trên không?

N.T.Q (huyện Cờ Đỏ, TP Cần Thơ)

Trả lời: Thắc mắc của bạn đọc N.T.Q (huyện Cờ Đỏ, TP Cần Thơ) được Luật sư Ngô Công Minh, Cộng Tác viên Trung tâm Trợ giúp pháp lý Cần Thơ, trả lời như sau:

Luật Đất đai năm 2003 không có quy định về đất hương hỏa mà chỉ có quy định cá nhân có quyền để thừa kế quyền sử dụng đất của mình theo di chúc hoặc theo pháp luật (Khoản 5 Điều 113 Luật Đất đai). Bởi lẽ, thừa kế quyền sử dụng đất là việc chuyển quyền sử dụng đất của người chết sang cho người thừa kế theo quy định của Bộ luật Dân sự và pháp luật về đất đai (Điều 733 Bộ luật Dân sự).

Trường hợp người chết có các giấy tờ liên quan đến quyền sử dụng đất của mình, đất được sử dụng qua các thời kỳ và sử dụng ổn định, không có tranh chấp là đối tượng được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Khoản 1, Khoản 2 Điều 50 Luật Đất đai). Việc lập di chúc để lại một phần di sản dùng vào việc thờ cúng thì phần di sản đó không được chia thừa kế và được giao cho một người đã được chỉ định trong di chúc quản lý để thực hiện việc thờ cúng; nếu người được chỉ định không thực hiện đúng di chúc hoặc không theo thỏa thuận của những người thừa kế thì những người thừa kế có quyền giao phần di sản dùng vào việc thờ cúng cho người khác quản lý để thờ cúng. Trong trường hợp người để lại di sản không chỉ định người quản lý di sản thờ cúng thì những người thừa kế cử một người quản lý di sản thờ cúng.

Trong trường hợp tất cả những người thừa kế theo di chúc đều đã chết thì phần di sản dùng để thờ cúng thuộc về người đang quản lý hợp pháp di sản đó trong số những người thuộc diện thừa kế theo pháp luật (Khoản 1 Điều 670 Bộ luật Dân sự).

Việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà đương sự có các giấy tờ theo (khoản 1,2,5 Điều 50 Luật Đất đai). Hiện nay đã phát sinh tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của TAND sau khi được UBND phường, xã, thị trấn nơi có đất hòa giải tranh chấp này (Điều 135, Điều 136 Luật Đất đai).

Bạn đọc N.T.Q nên xem thuộc trường hợp nào trong những trường hợp trên thì có quyền khiếu nại, khiếu kiện theo quy định của pháp luật vì vấn đề bạn đưa ra nhờ tư vấn còn những vấn đề chưa cụ thể.

BÍCH ANH (thực hiện)