Tính đến ngày 30/6, các cơ quan Trung ương và địa phương đã xác định 45.793 văn bản quy phạm pháp luật thuộc đối tượng, phạm vi tổng rà soát; đề xuất phương án xử lý đối với 13.077 văn bản. Trong đó, 5.926 văn bản được đề xuất bãi bỏ toàn bộ, góp phần tiếp tục hoàn thiện, tinh gọn hệ thống pháp luật.

Quang cảnh Phiên họp lần thứ hai Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật diễn ra ngày 26/8 dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng Ban Chỉ đạo. (Ảnh: H.T)

Đề xuất phương án xử lý đối với 13.077 văn bản

Chính phủ vừa gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội Báo cáo số 652/BC-CP ngày 30/8 về tình hình triển khai thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Báo cáo cho biết, tính đến ngày 30/6/2026, các cơ quan ở Trung ương và địa phương đã xác định, tổng hợp 45.793 văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực hoặc chưa có hiệu lực thuộc đối tượng, phạm vi tổng rà soát. Trong số này, đối với các văn bản quy phạm pháp luật không thuộc chế độ mật, các cơ quan đã rà soát, xác định và đề xuất phương án xử lý đối với 13.077 văn bản. Các phương án bao gồm sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ một phần, bãi bỏ toàn bộ, tạm ngưng hiệu lực toàn bộ hoặc ban hành mới.

Theo đó, các cơ quan Trung ương đề xuất phương án xử lý đối với 2.363 văn bản; chính quyền địa phương cấp tỉnh đề xuất xử lý 7.939 văn bản và chính quyền địa phương cấp xã đề xuất xử lý 2.775 văn bản.

Phần lớn các cơ quan Trung ương và địa phương xác định lộ trình xử lý văn bản trong giai đoạn 2026-2027. Một số văn bản được xác định lộ trình xử lý đến năm 2030 hoặc chưa xác định cụ thể thời hạn.

Đối với các văn bản thuộc thẩm quyền của Quốc hội, các cơ quan Trung ương đề xuất xử lý 136 bộ luật, luật và 12 nghị quyết của Quốc hội. Trong năm 2026, dự kiến xử lý 78 bộ luật, luật và 6 nghị quyết; năm 2027 xử lý 27 bộ luật, luật và 3 nghị quyết; giai đoạn 2028-2030 xử lý 31 bộ luật, luật. Ba nghị quyết của Quốc hội chưa xác định cụ thể thời gian xử lý.

Đối với các văn bản quy phạm pháp luật do Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành, các cơ quan Trung ương đề xuất xử lý 575 văn bản. Trong đó, 355 văn bản dự kiến được xử lý trong năm 2026, 194 văn bản trong năm 2027 và 24 văn bản trong giai đoạn 2028-2030; một số văn bản có lộ trình sau năm 2030.

Báo cáo của Chính phủ đánh giá, công tác tổ chức thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đã có nhiều cách làm mới, kế thừa kinh nghiệm từ các đợt rà soát chuyên đề trước đây, đồng thời huy động sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu các cơ quan, tổ chức, địa phương.

Một điểm mới trong quá trình thực hiện là việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong rà soát, tổng hợp, phân tích dữ liệu.

Kết quả sơ bộ cho thấy, các cơ quan cơ bản đã xác định được đối tượng, phạm vi thuộc trách nhiệm tổng rà soát; nhận diện các vướng mắc, bất cập, mâu thuẫn, chồng chéo, quy định chưa phù hợp và đề xuất phương án, hình thức, lộ trình xử lý.

Tuy nhiên, kết quả rà soát cũng cho thấy những yêu cầu lớn đặt ra đối với việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật. Theo kết quả sơ bộ, các cơ quan đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ một phần hoặc ban hành mới đối với 7.300 văn bản quy phạm pháp luật, chiếm 15,9%; đề xuất bãi bỏ toàn bộ 5.926 văn bản, chiếm 12,9%.

Ngoài ra, 7.687 văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền cấp huyện trước khi sắp xếp sẽ tự động hết hiệu lực theo quy định, đến hết ngày 28/2/2027. Theo đó, nếu được xử lý theo lộ trình, 13.613 văn bản sẽ được loại bỏ khỏi hệ thống.

Tập trung xử lý điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển

Chính phủ xác định kết quả tổng rà soát hiện nay mới là bước đầu. Trong thời gian tới, các cơ quan Trung ương và địa phương tiếp tục cập nhật các chủ trương, đường lối mới của Đảng, các nghị quyết, kết luận mới được ban hành để hoàn thiện kết quả rà soát và bảo đảm việc thể chế hóa đầy đủ, kịp thời.

Đối với 49 văn bản quy phạm pháp luật đã có trong định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI nhưng chưa được tổng hợp trong kết quả rà soát, Chính phủ đề nghị các bộ, ngành khẩn trương thực hiện, cập nhật đầy đủ vào kết quả tổng rà soát.

Chính phủ đề nghị khẩn trương thực hiện hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền bãi bỏ toàn bộ 5.926 văn bản quy phạm pháp luật và bãi bỏ một phần 69 văn bản quy phạm pháp luật đã được xác định không còn áp dụng, không còn phù hợp mà chưa có căn cứ pháp lý xác định hết hiệu lực.

Đối với những trường hợp cần tháo gỡ ngay, các cơ quan có thể thực hiện việc hướng dẫn áp dụng pháp luật đối với 80 văn bản quy phạm pháp luật; xem xét tạm ngưng hiệu lực toàn bộ đối với 9 văn bản hoặc một phần đối với 7 văn bản theo thẩm quyền và quy định pháp luật, nhằm kịp thời giải quyết khó khăn, vướng mắc, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân.

Đối với những quy định không rõ ràng, có nhiều cách hiểu hoặc các vấn đề cấp bách, tác động lớn, các cơ quan cần xác định phương án xử lý phù hợp, có thể thông qua giải thích pháp luật, hướng dẫn áp dụng, trình tự, thủ tục rút gọn hoặc các cơ chế xử lý khó khăn, vướng mắc theo quy định.

Chính phủ đồng thời yêu cầu tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, nhất là đối với những nội dung phức tạp, liên ngành hoặc phát sinh từ quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy...

Thu Hằng (Báo Nhân dân)