Chính phủ đề ra các nhiệm vụ, giải pháp để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 7,5%, kiểm soát lạm phát dưới 4%, đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế theo Nghị quyết số 32/2021/QH15 của Quốc hội. Tuy nhiên, các tác động bất định toàn cầu gia tăng, việc nhiều quốc gia điều chỉnh tăng lãi suất cơ bản, gián đoạn chuỗi cung ứng nguyên vật liệu… đã và đang tạo áp lực đến mục tiêu phục hồi, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Điều này đòi hỏi phải tìm kiếm các động lực tăng trưởng mới để ứng phó với các bất ổn.

Nỗ lực kiềm chế lạm phát

Vốn tín dụng ngân hàng cung ứng vốn chủ lực cho nền kinh tế.

Theo dự báo của Ngân hàng Thế giới (WB), GDP của Việt Nam sẽ tăng 7,5% trong năm 2022; lạm phát sẽ duy trì ở mức 4%, tuy nhiên triển vọng kinh tế Việt Nam phải đối mặt với rủi ro tăng cao. Mới đây, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam lên mức 7% năm 2022, cao hơn 1% so với dự báo cách đây 3 tháng. Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) dự báo GDP Việt Nam tăng 6,5% năm 2022… Những dự báo lạc quan này căn cứ trên kết quả đánh giá việc thực hiện các chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam từ đầu năm đến nay; đặc biệt việc điều hành chính sách tài khóa, tiền tệ được ghi nhận là điểm sáng, động lực giúp cân đối các cán cân lớn của nền kinh tế. Với những kết quả phát triển kinh tế - xã hội trong 8 tháng qua, theo dự báo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, năm 2022, tăng trưởng kinh tế có khả năng đạt mức 7%, lạm phát trong tầm kiểm soát.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) cũng vừa hoàn thành điều tra kỳ vọng lạm phát quý III-2022 đối với các chuyên gia kinh tế. Theo đó, kỳ vọng về CPI năm 2022 so với năm 2021 là 3,82%; kỳ vọng bình quân CPI năm 2023 so với năm 2022 là 4,09%. Còn kết quả điều tra kỳ vọng lạm phát tháng 9 đối với các tổ chức tín dụng (TCTD) bình quân CPI năm 2022 so với 2021 là 3,36%; bình quân CPI năm 2023 so với 2022 là 3,4%. Kết quả này so với kết quả điều tra tháng 8-2022 thấp hơn (bình quân 2022 so với 2021 là 3,61%; bình quân 2023 so với 2022 là 3,63%). Điều nay cho thấy các TCTD nhận định các chính sách tiền tệ của NHNN đang góp phần tích cực vào kiểm soát lạm phát, thúc đẩy phục hồi, tăng trưởng kinh tế. Đồng thời cũng thể hiện sự hưởng ứng mạnh mẽ của các TCTD trong triển khai các chương trình hỗ trợ lãi suất, cơ cấu, gia hạn nợ cho khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19.

Theo định hướng của NHNN, tăng trưởng tín dụng năm 2022 của toàn hệ thống khoảng 14%, có điều chỉnh phù hợp với diễn biến, tình hình thực tế. Trong 8 tháng năm 2022, tín dụng tăng khoảng 9,91% so với cuối năm 2021 và là mức tăng cao so với cùng kỳ nhiều năm trở lại đây. Tuy nhiên, theo NHNN đây là mức tăng phù hợp với năng lực hấp thụ vốn của nền kinh tế, hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế phục hồi vững chắc những tháng qua. NHNN cũng vừa thông báo chỉ tiêu nới room tín dụng đến các TCTD, kèm theo các điều kiện cụ thể về kết quả xếp hạng từng TCTD, mức độ các TCTD tham gia các chương trình giảm lãi suất cho vay hỗ trợ doanh nghiệp và người dân; kiểm soát tín dụng vào lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, xử lý nợ xấu…

Ông Trần Quốc Hà, Giám đốc NHNN Chi nhánh TP Cần Thơ, cho biết: Thực hiện chỉ đạo của NHNN, chi nhánh đã chỉ đạo các TCTD trên địa bàn tiếp tục tăng cường các giải pháp huy động vốn và mở rộng tín dụng, tập trung vốn cho vay đối với lĩnh vực sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên, triển khai thực hiện các giải pháp tháo gỡ khó khăn trong quan hệ tín dụng với khách hàng, tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp, người dân phát triển sản xuất kinh doanh. Mặt bằng lãi suất huy động trong tháng tăng nhẹ, lãi suất cho vay ổn định. Vốn huy động và dư nợ cho vay đều tăng khá so với cùng kỳ và cuối năm 2021; đến cuối tháng 8-2022, tăng trưởng tín dụng tăng 12,26% so với cuối năm 2021; tỷ lệ nợ xấu ở mức thấp dưới 2% trên tổng dư nợ cho vay. Chi nhánh cũng chỉ đạo các TCTD thực hiện hỗ trợ 2% lãi suất theo chỉ đạo của Chính phủ, NHNN nhằm kịp thời gỡ khó cho sản xuất kinh doanh, góp phần tăng trưởng kinh tế của TP Cần Thơ.

Thích ứng với các rủi ro

Các dự báo của các tổ chức quốc tế cũng nhận định, lạm phát tăng có thể ảnh hưởng đến sự phục hồi tiêu dùng của người dân; nhiều đối tác thương mại lớn của Việt Nam phục hồi kinh tế rất chậm, thậm chí là sụt giảm sẽ ảnh hưởng đến các cân thương mại. Đồng thời các căng thẳng địa chính trị đang tác động tiêu cực đến nguồn cung nhiều mặt hàng, trong đó có xăng dầu… sẽ tạo áp lực rất lớn cho Việt Nam trong thực hiện kế hoạch năm 2022. Điều đó đòi hỏi sự năng động của các bộ, ngành và địa phương trong thực thi giải pháp của Chính phủ đề ra; đặc biệt là khả năng thích ứng với môi trường thay đổi. Bên cạnh đó, chính sách tài khóa, tiền tệ được xem là trụ cột để tạo lực đẩy cho phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội cần được triển khai đồng bộ.

Theo các chuyên gia kinh tế, việc nới room tín dụng của NHNN trước áp lực lạm phát toàn cầu gia tăng và lạm phát trong nước cũng tăng là áp lực rất lớn cho điều hành chính sách tiền tệ. Ở Việt Nam, tín dụng ngân hàng là kênh vốn chủ yếu cung ứng cho nền kinh tế, nhưng tiếp cận tín dụng vẫn còn nhiều khó khăn đối với doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh. Vì vậy, việc nới room tín dụng để bổ sung vốn cho nền kinh tế, đồng thời kết hợp với việc triển khai hỗ trợ 2% lãi suất theo chương trình phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội được kỳ vọng sẽ tạo ra động lực tăng trưởng mới. Các chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, nới room tín dụng cần song hành với kiểm soát rủi ro, tính toán kỹ lưỡng các chỉ tiêu tăng trưởng nhằm đảm bảo thanh khoản và an toàn tín dụng toàn hệ thống.

Cùng với chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa cũng đang phát huy hiệu quả tích cực. Ngoài giảm thuế, phí, gia hạn thuế… Bộ Tài chính cũng vừa dự thảo đề xuất giảm phí 20-50% đối với 4 lĩnh vực giao thông vận tải (giảm 20% phí trọng tải tàu, thuyền, phí đảm bảo hoạt động hàng hải nội địa; giảm 20% mức thu đối với 7/10 nội dung thu phí trong 2 khoản phí cấp chứng chỉ, giấy phép, giấy chứng nhận trong hoạt động hàng không dân dụng; giảm 50% mức phí sử dụng hạ tầng đường sắt…) nhằm hỗ trợ các hoạt động của doanh nghiệp thuộc 4 lĩnh vực trên. Bên cạnh đó, các bộ, ngành cũng tích cực phối hợp với các địa phương triển khai có trọng điểm các chương trình phục hồi, phát triển kinh tế.

Mới đây, phát biểu tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 8-2022, Thủ tướng Chính phủ đã khái quát 13 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu và yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai. Đối với chính sách tiền tệ, tài khóa, người đứng đầu Chính phủ yêu cầu NHNN, Bộ Tài chính chủ động, linh hoạt nhưng đảm bảo thận trọng, chặt chẽ, phối hợp đồng thời nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Song song đó, các bộ, ngành và địa phương đẩy mạnh tái cơ cấu nền kinh tế, chủ động thích ứng với các thay đổi, tìm kiếm động lực tăng trưởng mới.

Bài, ảnh: GIA BẢO