Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ, qua 3 năm hoạt động, Chương trình Đổi mới công nghệ hỗ trợ phát triển doanh nghiệp (DN) nhỏ và vừa TP Cần Thơ (gọi tắt là Chương trình) giai đoạn 2013-2017 xét duyệt 18 dự án của DN thực hiện đổi mới công nghệ, thiết bị trong lĩnh vực nông sản, cơ khí chế tạo, chế biến thực phẩm, dược phẩm, chế tạo máy ép gạch nung, ứng dụng công nghệ thông tin trong sản xuất kinh doanh… Nhiều dự án ứng dụng mang lại hiệu quả thiết thực.

Nâng cao hiệu quả sản suất

Công ty TNHH Dược phẩm Phương Nam chuyên sản xuất thuốc bôi ngoài da và mỹ phẩm. Nhà máy của công ty được trang bị hệ thống kiểm nghiệm hiện đại đạt tiêu chuẩn GLP (Tiêu chuẩn Thực hành sản xuất tốt áp dụng để quản lý sản xuất trong các ngành: dược phẩm, mỹ phẩm,...), hệ thống bảo quản đảm bảo chất lượng sản phẩm đến tay người tiêu dùng. Bên cạnh đó, dây chuyền sản xuất của công ty đạt tiêu chuẩn GMP – WHO (Thực hành tốt sản xuất thuốc), kiểm soát được các yếu tố ảnh hưởng tới quá trình hình thành chất lượng sản phẩm trong suốt quá trình sản xuất. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Ảnh, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Phó Giám đốc Công ty TNHH Dược phẩm Phương Nam, vẫn còn một số công đoạn trong dây chuyền sản xuất còn phải thực hiện thủ công. Điển hình như: khâu đóng gói cấp 1 chưa được cơ giới hóa (chiết rót bằng bình chiết) nên năng suất rất thấp, thể tích chiết xuất không đồng đều, tốn nhiều công lao động… khiến hiệu quả sản xuất chưa cao.

Cuối năm 2016, từ nguồn vốn hỗ trợ của Chương trình giai đoạn 2013-2017 và vốn đối ứng, Công ty TNHH Dược phẩm Phương Nam đầu tư và đưa vào hoạt động máy chiết dung dịch thuốc vào chai bán tự động. Ông Nguyễn Văn Ảnh cho biết: Nếu như trước đây, chiết rót thủ công chỉ đạt 20 sản phẩm/phút tăng lên 40 sản phẩm/phút và thời gian hoàn thành đơn hàng (1 triệu sản phẩm) từ 104 ca giảm còn 52 ca. Bằng việc sử dụng công nghệ bơm tự động, máy chiết chai bán tự động giúp tăng hiệu quả chiết rót dung dịch, tăng năng suất sản xuất cả về số lượng và chất lượng, giúp giảm chi phí sản xuất, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ, tổng kinh phí hỗ trợ từ Chương trình giai đoạn 2013-2017 khoảng 4,1 tỉ đồng (kinh phí đối ứng của DN tham gia đầu tư khoảng 12 tỉ đồng). Nhiều dự án ứng dụng mang lại hiệu quả thiết thực. Điển hình như: Ứng dụng công nghệ kiểm tra bước sóng đôi của máy dò kim loại vào dây chuyền chế biến gạo góp phần nâng giá bán gạo khoảng 2% so với chưa áp dụng công nghệ. Ứng dụng tin học trong quản trị giúp DN quản lý hợp đồng giao dịch hiệu quả, rút ngắn thời gian xuất hóa đơn giá trị gia tăng. Thiết kế chế tạo máy ép gạch không nung từ nguyên liệu xi măng, đá, cát và nước với công suất 10.000-12.000 viên gạch (80 x 80 x 180mm) trên 1 ca 8 giờ làm việc, đạt tiêu chuẩn TCVN 6477:2011, không gây ô nhiễm môi trường…

Tiếp tục nhân rộng

Dù đạt một số hiệu quả thiết thực nhưng số lượng DN tham gia Chương trình giai đoạn 2013-2017 chưa nhiều. Theo ông Trần Ngọc Nguyên, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ, một số DN chưa nhận thức đầy đủ việc nghiên cứu, đổi mới công nghệ, thiết bị. Tình hình hoạt động còn gặp nhiều khó khăn, nên đa số DN chỉ tập trung giải quyết các vấn đề trước mắt, như: thuế, vốn sản xuất, tiêu thụ sản phẩm… Bên cạnh đó, DN trên địa bàn thành phố phần lớn là DN nhỏ, siêu nhỏ nên khả năng tài chính không đủ đáp ứng 70% kinh phí thực hiện dự án theo Chương trình giai đoạn 2013-2017.

Theo ông Trần Ngọc Nguyên, Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ tiếp tục xây dựng Chương trình giai đoạn 2018-2020 và dự kiến trình HĐND thành phố thông qua, ban hành vào quý III/2017. Theo đó, Chương trình giai đoạn 2018-2020 tiếp tục hỗ trợ DN cải tiến, đổi mới công nghệ, thiết bị và tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn, nâng cao tay nghề vận hành, điều chỉnh máy cho công nhân… Sở Khoa học và Công nghệ thành phố sẽ tích cực phối hợp với Sở Công thương, Trường Đại học Cần Thơ, Hiệp hội DN… tiếp cận, hỗ trợ DN tham gia Chương trình giai đoạn 2018-2020. Ông Trang Vũ Phương, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Cần Thơ, cho rằng: Để Chương trình giai đoạn 2018-2020 hiệu quả, không nhất thiết bắt buộc DN mua công nghệ mới. Thay vào đó, Chương trình nên hỗ trợ DN nhận biết dây chuyền công nghệ sản xuất của mình đang đứng ở đâu và hoạt động trong bao lâu nữa nên cải tiến, đổi mới. Muốn như vậy, cần đẩy mạnh tuyên truyền cho lãnh đạo DN về quản trị công nghệ, hỗ trợ đào tạo nâng cao trình độ công nghệ cho DN… Khi trình độ, năng lực công nghệ của DN được nâng tầm, DN chắc chắn sẽ có giải pháp nâng cao nội lực công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Ông Trương Minh Nhật Quang, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kỹ thuật – Công nghệ Cần Thơ, cho rằng: Thành phố nên có ngân sách tiếp tục hỗ trợ nếu DN tham gia Chương trình giai đoạn 2013 -2017 có nhu cầu để nâng cao hiệu quả đầu tư. Việc triển khai Chương trình mới nên chọn DN đổi mới công nghệ, thiết bị thuộc lĩnh vực đột phá, mũi nhọn và mang tính đặc trưng của thành phố. Trên cơ sở đó, hỗ trợ DN xây dựng và quảng bá thương hiệu. Ông Nguyễn Văn Ảnh, Phó Giám đốc Công ty TNHH Dược phẩm Phương Nam, cho rằng: Mức hỗ trợ tối đa của Chương trình – không quá 300 triệu đồng/hợp đồng còn thấp. Vì vậy, thời gian tới, ngành chức năng thành phố cần nghiên cứu nâng cao mức hỗ trợ từ Chương trình nhằm kích thích DN đầu tư dây chuyền công nghệ hiện đại vào sản xuất.

Để thu hút DN tham gia Chương trình giai đoạn 2018-2020, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Trương Quang Hoài Nam, cho rằng: Các sở, ngành hữu quan thành phố cần nghiên cứu, phối hợp hệ thống các vườn ươm, viện, trường, các trung tâm ứng dụng… trên địa bàn thành phố đưa những đề tài, dự án khoa học công nghệ từ nghiên cứu vào sản xuất thử nghiệm, từ đó ứng dụng và nhân rộng vào thực tế. Trong nhiệm vụ khoa học, công nghệ hằng năm, Sở Khoa học và Công nghệ thành phố cần dự trù, phân bổ nguồn kinh phí "đặt hàng" nhà khoa học các đề tài, dự án liên quan tới Chương trình giai đoạn mới. Sở Khoa học và Công nghệ thành phố cần khảo sát, điều tra đánh giá cơ bản về năng lực khoa học công nghệ của TP Cần Thơ (nguồn nhân lực, hệ thống phòng thí nghiệm...). Trên cơ sở đó, chia sẻ thông tin, tạo kết nối nhu cầu nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, góp phần mang lại hiệu quả thiết thực cho Chương trình và phát triển lĩnh vực khoa học công nghệ của thành phố.

Bài, ảnh: Thanh Long