Viện Kiểm sát Nhân dân (VKSND) TP Cần Thơ là 1 trong 6 địa phương trên cả nước được VKSND tối cao chọn thực hiện thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của nhóm chủ thể dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24-6-2025 của Quốc hội (Nghị quyết 205). Thời gian qua, VKSND thành phố đã chủ động, quyết liệt triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, bảo đảm thực hiện có hiệu quả công tác này.

VKSND Khu vực 4 tổ chức tuyên truyền về Nghị quyết 205 tại địa bàn.

Ông Nguyễn Thanh Liêm, Viện trưởng VKSND thành phố, cho biết: “Để bảo đảm tổ chức thực hiện thống nhất, chúng tôi ban hành Quyết định thành lập Tổ công tác thí điểm thực hiện Nghị quyết 205, lựa chọn những kiểm sát viên có năng lực, kinh nghiệm trong lĩnh vực kiểm sát án dân sự, hành chính, tạo đầu mối chuyên trách, nâng cao tính chuyên sâu và trách nhiệm trong quá trình triển khai. Ngày 29-1-2026, VKSND thành phố tổ chức hội nghị chuyên đề phổ biến, quán triệt các quy định của pháp luật và hướng dẫn của VKSND tối cao về thực hiện thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự công ích đến công chức, kiểm sát viên hai cấp. Đồng thời trao đổi, làm rõ những khó khăn, vướng mắc, tạo nền tảng quan trọng cho quá trình nghiên cứu và vận dụng trong thực tiễn công tác”.

Bên cạnh đó, VKSND thành phố chủ động phối hợp Hội LHPN thành phố; Ban đại diện Hội Người cao tuổi thành phố; Hội Bảo trợ người khuyết tật, trẻ mồ côi và bệnh nhân nghèo thành phố; Hội Từ thiện và bảo vệ quyền trẻ em thành phố; Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thành phố để ký kết Quy chế phối hợp bảo vệ quyền dân sự của nhóm chủ thể dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. 

VKSND thành phố còn thực hiện tốt công tác thông tin, tuyên truyền bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú: thiết kế chuyên mục về “Thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công” trên trang thông tin điện tử của đơn vị; dán áp phích tuyên truyền; phát sóng bản tin tuyên truyền trên sóng phát thanh địa phương; tuyên truyền trực tiếp tại các trường học, UBND các xã phường; tổ chức nhiều cuộc thi tìm hiểu Nghị quyết 205; thực hiện hơn 60 bài viết về các hoạt động thực hiện Nghị quyết… 

Sau hơn 2 tháng thực hiện, VKSND các khu vực trên địa bàn thành phố đã tiếp nhận 65 tin, thụ lý 57 tin. Trong số các tin đã thụ lý, phần lớn liên quan đến xâm phạm lợi ích công thuộc các lĩnh vực thuế, đất đai, ngân sách nhà nước và tài nguyên môi trường (45 tin, chiếm 78,9% tổng số tin); 15 tin còn lại (chiếm 26,3%) liên quan đến bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhóm chủ thể dễ bị tổn thương, bao gồm trẻ em, phụ nữ, người dân tộc thiểu số, người khuyết tật và người cao tuổi.

Sau khi thụ lý, VKSND các khu vực tiến hành xác minh, làm việc, thu thập thông tin từ các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan; qua đó, ban hành 12 kiến nghị yêu cầu khắc phục vi phạm. Đến nay, VKSND khu vực đã ban hành 3 quyết định đình chỉ việc kiểm tra xác minh do có văn bản trả lời chấp nhận kiến nghị của VKSND… Điển hình như trường hợp bà Trần Thị D, sinh năm 1948, ngụ ấp 12A, xã Vị Thủy, vừa được VKSND khu vực 11, trao giấy khai sinh, thực hiện theo Nghị quyết 205. Trước đó, qua nắm tình hình tại địa phương, VKSND khu vực 11 xác định bà D là trường hợp người cao tuổi, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, không có giấy khai sinh cũng như các giấy tờ tùy thân. Việc chưa được đăng ký khai sinh đồng nghĩa với quyền nhân thân cơ bản chưa được xác lập đầy đủ trên phương diện pháp lý. Bà D được đăng ký khai sinh không chỉ xác lập tư cách pháp lý của một cá nhân trước Nhà nước mà còn là cơ sở để thực hiện các quyền công dân khác như được cấp căn cước công dân, tham gia bảo hiểm y tế, hưởng các chính sách an sinh xã hội và các quyền, lợi ích hợp pháp khác.

Ông Phạm Văn Út Chót, Phó Chủ tịch UBND xã Vị Thủy, cho biết: “Việc trao giấy khai sinh cho bà D không chỉ là hoàn tất một thủ tục hành chính mà còn có ý nghĩa pháp lý và nhân văn sâu sắc, thể hiện trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc bảo đảm mọi công dân đều được ghi nhận, bảo vệ về mặt nhân thân và hưởng các chính sách bảo trợ xã hội. Đây cũng là minh chứng cụ thể cho việc đưa Nghị quyết 205 vào thực tiễn bằng những hành động thiết thực, nhân văn và kịp thời tại địa phương”.

Theo ông Nguyễn Thanh Liêm, VKSND thành phố sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp với các cơ quan, tổ chức hữu quan; chủ động rà soát, phát hiện các vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của nhóm dễ bị tổn thương hoặc lợi ích công để thực hiện các quy trình khởi kiện vụ án dân sự công ích. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức pháp luật trong nhân dân, góp phần quan trọng vào việc bảo vệ công lý, bảo đảm quyền con người, quyền công dân và lợi ích công trên địa bàn.

Bài, ảnh: Chấn Hưng