G iá cả nhiều mặt hàng xuất khẩu được cải thiện đã góp phần vào sự tăng trưởng xuất khẩu trong 10 tháng đầu năm nay, với tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước đạt 57,8 tỉ USD, tăng 23,3% so với cùng kỳ và gấp gần 4 lần so với chỉ tiêu kế hoạch đã được Quốc hội thông qua. Hàng hóa xuất khẩu tập trung chủ yếu ở các thị trường châu Á với tỷ trọng khoảng 48%, trong đó tỷ trọng khu vực ASEAN là 16,5%. Xuất khẩu sang châu Mỹ cũng khả quan, chiếm tỷ trọng khoảng 23%, sang châu Âu chiếm tỷ trọng khoảng 22%.

Kim ngạch xuất khẩu giày dép lần đầu tiên vượt qua dầu thô. Ảnh: vinacorp

Theo Bộ Công thương, mục tiêu xuất khẩu dệt may 10,5 tỉ USD năm 2010 sẽ cán đích trong tháng 11 này. Hiện các doanh nghiệp đã ký đơn hàng đến hết năm, thậm chí đến cả đầu năm 2011. Dự kiến trong những tháng còn lại năm nay, kim ngạch xuất khẩu mỗi tháng sẽ đạt trên 1 tỉ USD. Về thị trường, mặc dù có sự sụt giảm, nhưng các thị trường Mỹ, EU và Nhật Bản vẫn tiếp tục là 3 đối tác lớn nhất của ngành dệt may xuất khẩu Việt Nam, với tổng kim ngạch hàng dệt may xuất sang 3 thị trường này đạt 5,81 tỉ USD, chiếm 83,2% tổng kim ngạch xuất khẩu dệt may. Mặt hàng này của Việt Nam cũng đang có thêm nhiều thị trường mới là Nam Phi, Nga và Trung Đông.

Giày dép cũng lần đầu tiên vượt lên trước dầu thô đứng thứ hai trong danh sách các thành viên trong “câu lạc bộ tỉ USD”, với kim ngạch 4,058 tỉ USD, theo Tổng cục Thống kê. Hiệp hội Da giày Việt Nam (Lefaso) cho biết, đơn hàng xuất khẩu giày dép thời điểm này đã tăng 15 - 17% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là kết quả rất tích cực của ngành trong bối cảnh mặt hàng giày da xuất khẩu vẫn đang chịu thuế chống bán phá giá 10% khi xuất khẩu sang thị trường Liên minh châu Âu (EU), cùng với việc không được hưởng cơ chế ưu đãi thuế quan phổ cập dành cho các nước đang phát triển (GSP) khi xuất khẩu vào thị trường này. Trong số các thị trường xuất khẩu chủ lực của ngành giày dép, thị trường EU chiếm gần 60% tổng kim ngạch xuất khẩu. Bởi vậy, những rào cản kỹ thuật được EU dựng lên đã tác động đáng kể đến hoạt động sản xuất và xuất khẩu của các doanh nghiệp trong ngành. Tuy vậy, với sự nỗ lực của các doanh nghiệp, kim ngạch xuất khẩu vào thị trường này vẫn duy trì được ở mức tăng 10% so với cùng kỳ. Bên cạnh đó, theo các số liệu được công bố những thị trường xuất khẩu truyền thống và tiềm năng đều tăng mạnh như Brazil, Ấn Độ, Đan Mạch, Indonesia... Mỹ vẫn là thị trường dẫn đầu về kim ngạch xuất khẩu giày dép của Việt Nam trong 10 tháng đầu năm nay, chiếm 27,9% trong tổng kim ngạch mặt hàng này.

Dầu thô rớt xuống đứng thứ ba trong “câu lạc bộ tỉ USD” với giá trị 4,04 tỉ USD, do sản lượng khai thác sụt giảm và cung cấp cho nhà máy lọc dầu Dung Quất. Kế tiếp là các ngành thủy sản đạt 4,011 tỉ USD; điện tử và máy tính 2,854 tỉ USD; đá quý, kim loại quý và sản phẩm đạt 2,797 tỉ USD; gỗ và các sản phẩm gỗ 2,756 tỉ USD; gạo 2,666 tỉ USD; máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng 2,442 tỉ USD; cao su 1,686 tỉ USD; cà phê 1,435 tỉ USD; than đá 1,26 tỉ USD; phương tiện vận tải và phụ tùng 1,228 tỉ USD; dây điện và cáp điện 1,068 tỉ USD.

Gần nửa thành viên “câu lạc bộ” là thuộc ngành nông lâm thủy sản, trong đó gạo có khả năng tăng mạnh vì số lượng được phép xuất khẩu còn lớn. Thị trường nhập khẩu gạo đang được mở thêm sang châu Phi, nên năm nay sẽ là một trong hai năm có số lượng gạo xuất khẩu và kim ngạch đạt lớn nhất từ trước tới nay. Một số mặt hàng khác cũng đang ngấp nghé ngưỡng 1 tỉ USD như xăng dầu đạt giá trị 960 triệu USD, hạt điều 889 triệu USD và sắt thép 828 triệu USD. Tuy nhiên, hạt điều dường như khó lọt vào “câu lạc bộ tỉ USD” vì nguồn hàng xuất khẩu đang khan hiếm.

Để xuất khẩu tiếp tục đạt tốc độ tăng trưởng cao, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng vừa đề nghị ngành hải quan tiếp tục rà soát các thủ tục, tạo điều kiện thông thoáng, góp phần giảm bớt khó khăn cho các doanh nghiệp trong nhập khẩu nguyên liệu từ nước ngoài để sản xuất gia công hàng xuất khẩu.

N.MINH