Con đường liên tổ 1, 4, 5 khu vực 3, phường An Khánh, quận Ninh Kiều do nhân dân đóng góp xây dựng.

Vừa qua, Ban Chỉ đạo thực hiện QCDC TP Cần Thơ tiến hành kiểm tra việc thực hiện Quy chế Dân chủ cơ sở ở 19 cơ quan, đơn vị, địa phương. Qua kiểm tra, đoàn đã ghi nhận những việc làm được, đồng thời cũng đóng góp ý kiến để các cơ quan, đơn vị, địa phương thực hiện tốt QCDC thời gian tới tốt hơn...

* Dân chủ - động lực để cơ quan, đơn vị, địa phương phát triển

Qua kiểm tra ở Trường THPT Bán công Phan Ngọc Hiển, Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ, Sở Xây dựng, Ban quản lý dự án Trung tâm Văn hóa Tây Đô, Cục Thuế... cho thấy các đơn vị này thực hiện Nghị định 71/NĐ-CP của Chính phủ (về quy chế thực hiện dân chủ trong hoạt động của cơ quan), khá tốt. Các cơ quan này đều tổ chức triển khai quán triệt các Chỉ thị, Nghị quyết về thực hiện dân chủ, hàng năm củng cố, bổ sung ban chỉ đạo theo cơ cấu mới, xây dựng quy chế làm việc của ban chỉ đạo QCDC phù hợp với tình hình nhiệm vụ của cơ quan; lồng ghép việc thực hiện dân chủ với nhiệm vụ chuyên môn của cơ quan, đơn vị. Các cấp ủy Đảng, thủ trưởng cơ quan quan tâm phát huy dân chủ thông qua các cuộc họp giao ban, họp ngành, công khai việc sử dụng kinh phí cơ quan, công tác đào tạo, bồi dưỡng, đề bạt cán bộ, tuyển dụng, nâng lương... để cán bộ công chức biết. Các sở, ngành, địa phương tăng cường công tác tiếp và giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đến công dân và các tổ chức, giảm phiền hà cho nhân dân qua thực hiện cơ chế “một cửa” đã mang lại kết quả khá tốt. Cán bộ, công chức nâng cao nhận thức về quyền và nghĩa vụ của mình trong phát huy quyền dân chủ, đóng góp ý kiến xây dựng cơ quan, đơn vị. Một số đơn vị còn thiết lập đường dây điện thoại nóng như Cục Thuế, Bệnh viện Đa khoa thành phố... nhằm tăng cường vai trò kiểm tra, giám sát của cán bộ công chức và nhân dân đối với hoạt động của đơn vị.

Bà Võ Kim Chi, Bí thư Chi bộ Trường THPT Bán công Phan Ngọc Hiển, cho biết: “Chi ủy, Ban Giám hiệu luôn xác định thực hiện QCDC không chỉ phát huy quyền làm chủ của cán bộ viên chức, mà còn góp phần nâng cao chất lượng dạy và học, xây dựng cơ quan trong sạch, đoàn kết, văn minh, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ”. Từ nhận thức trên, thông qua các cuộc họp, hội nghị công nhân viên chức, chi ủy và Ban Giám hiệu trường đã triển khai quán triệt trong cán bộ, đảng viên và toàn thể công nhân viên, phụ huynh, học sinh của trường Nghị định 71/NĐ-CP của Chính phủ. Lãnh đạo trường tiến hành xây dựng dự thảo QCDC của đơn vị và gởi cho cán bộ công nhân viên thảo luận, góp ý. Sau đó, ban hành QCDC của trường, quy định cụ thể về trách nhiệm của ban giám hiệu; trách nhiệm của cán bộ viên chức; những việc cán bộ viên chức được biết, tham gia ý kiến, giám sát kiểm tra... Bên cạnh đó, Ban giám hiệu cũng xây dựng quy chế làm việc, phân định rõ vai trò trách nhiệm của từng chức danh, công tác thanh tra, quy định về hội họp... Theo từng học kỳ, nhà trường thực hiện công khai các khoản thu chi tài chính, như học phí, quỹ xây dựng, quỹ do phụ huynh học sinh đóng góp... Nhờ phát huy dân chủ, nhiều cán bộ, giáo viên đã chủ động, sáng tạo trong công tác như cải tiến phương pháp giảng dạy, công tác chủ nhiệm cho phù hợp với học sinh bán công... Trong 2 năm học 2006-2007, 2007-2008, số học sinh tốt nghiệp đạt tỷ lệ 92%, 85,6%.

Ở loại hình doanh nghiệp Nhà nước, công ty cổ phần thực hiện QCDC theo Nghị định 07/NĐ-CP và Nghị định 87/NĐ-CP đều được lãnh đạo các đơn vị Công ty Cổ phần Dược Hậu Giang, Công ty Công trình đô thị, Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu thủy sản Cần Thơ... thực hiện khá tốt. Hàng năm, hầu hết đơn vị này có tổ chức đại hội công nhân viên chức lao động; hội nghị người lao động để xây dựng các quy chế của đơn vị, nội quy lao động, thỏa ước lao động, kế hoạch sản xuất kinh doanh, các chế độ chính sách liên quan đến người lao động... Từ đó, tạo sự đoàn kết, người lao động an tâm ra sức thi đua sản xuất, phát huy tính sáng tạo, nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm, góp phần tăng thu nhập, hiệu quả sản xuất kinh doanh của đơn vị.

Bà Trương Thị Thanh Thứ, Trưởng Phòng Tổ chức - Hành chính, Phó Trưởng ban Chỉ đạo thực hiện QCDC của Công ty Công trình đô thị thành phố, cho biết: “Công ty có hơn 1.400 cán bộ công nhân viên (CBCNV), hoạt động trên các loại hình khác nhau nên tập hợp đầy đủ rất khó. Vì vậy, tất cả mọi việc đều phải thực hiện công khai, dân chủ thì mới tạo được niềm tin trong CBCNV an tâm công việc và ít có trường hợp khiếu nại”. Để thực hiện tốt QCDC, hằng năm, Công ty đều tổ chức lấy ý kiến CBCNV để sửa đổi, bổ sung nội quy lao động, thỏa ước lao động tập thể, quy định cụ thể về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, tiền lương và lợi nhuận, các đảm bảo về chính sách xã hội cho người lao động, khen thưởng và kỷ luật... Hàng tuần, thông qua họp giao ban Đảng ủy, Ban Giám đốc Công ty nắm bắt tình hình hoạt động ở từng bộ phận, góp ý tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và triển khai kịp thời những chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước để các cán bộ về triển khai trong bộ phận mình. Từ sự chỉ đạo của Đảng ủy, các chi bộ cụ thể hóa đưa vào nghị quyết triển khai đến các tổ chức đoàn thể, bám sát chức năng nhiệm vụ được phân công, phát động nhiều phong trào thi đua thiết thực. Nhờ phát huy sức mạnh tập thể, khơi dậy tinh thần lao động sáng tạo trong công ty, 6 tháng đầu năm 2008, Công ty thực hiện đạt giá trị tổng sản lượng hơn 60 tỉ đồng, tăng 115% so với 6 tháng đầu năm 2007, nộp thuế và các khoản khác vào ngân sách 1 tỉ đồng, đời sống CBCNV ngày càng ổn định.

Theo đoàn kiểm tra, thị trấn Cờ Đỏ thực hiện Pháp lệnh Dân chủ cơ sở ở xã, phường, tốt hơn nhiều địa phương khác. Cấp ủy Đảng, chính quyền nơi này quan tâm triển khai quán triệt Pháp lệnh Dân chủ ở xã, phường, thị trấn và các văn bản liên quan từ trong nội bộ ra quần chúng nhân dân. Ban Chỉ đạo QCDC các cấp được kiện toàn đúng theo quy định. Tại trụ sở làm việc của xã, phường, thị trấn có niêm yết, công khai các văn bản hành chính, thu chi tài chính cho dân biết; phân công cán bộ trực tiếp dân ở bộ phận “một cửa”; hàng tuần lãnh đạo địa phương đều dành một ngày tiếp dân để giải quyết các khiếu nại... Nhờ thực hiện tốt phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” nên thời gian qua thị trấn đã huy động được sức dân đóng góp xây dựng KT-XH địa phương ngày càng phát triển. Chỉ riêng 6 tháng đầu năm nay, thị trấn đã vận động nhân dân đóng góp hơn 400 triệu đồng thực hiện bắc cầu, xây dựng các tuyến đường giao thông nông thôn. Thu thuế đạt hơn 62%, các loại quỹ đạt hơn 91%; công khai hóa đưa đi cơ sở giáo dục 3 đối tượng và các đoàn thể đã cảm hóa giáo dục 2 đối tượng; xây dựng 5 căn nhà tình thương; vận động các mạnh thường quân tiền và quà hơn 37 triệu đồng giúp cho gia đình chính sách, hộ nghèo, cụ già không nơi nương tựa... Hỗ trợ học bổng, quần áo, tập, viết, cặp cho học sinh nghèo hiếu học hơn 58 triệu đồng...

* Còn những hạn chế cần khắc phục

Theo nhận xét của Đoàn Kiểm tra, việc thực hiện QCDC ở các cơ quan, đơn vị, địa phương có chuyển biến, nhưng từng lúc, từng nơi công tác triển khai quán triệt chưa tốt, nên CBCNV, người lao động chưa phát huy quyền làm chủ của mình trong tham gia đóng góp ý kiến, xây dựng cơ quan, đơn vị, địa phương.

Chẳng hạn, ở Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu thủy sản Cần Thơ, việc triển khai các chủ trương, chính sách đến người lao động thực hiện chưa tốt, phần lớn chỉ triển khai trong chi bộ Đảng và photo gửi đến các phòng, tổ sản xuất, còn người lao động không biết để thực hiện. Công ty không tổ chức Hội nghị người lao động theo quy định; nội quy lao động, những nội dung chủ yếu của thỏa ước lao động tập thể không được niêm yết tại các phòng, nơi sản xuất để người lao động theo dõi... Ở Ban Quản lý dự án Trung tâm văn hóa Tây Đô, Quy chế thực hiện dân chủ của đơn vị được xây dựng từ năm 2006, nhưng đến nay chưa được bổ sung, chỉnh sửa cho phù hợp tình hình thực tế. Công ty Cổ phần Dược Hậu Giang nhiều năm được đánh giá là đơn vị thực hiện tốt QCDC, nhưng qua kiểm tra vẫn còn khiếm khuyết: thời gian qua cấp ủy chưa lãnh đạo xây dựng và ban hành các văn bản về thực hiện QCDC, chưa thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở việc thực hiện QCDC ở đơn vị.

Điều quan tâm qua đợt kiểm tra là, vai trò của Ban Thanh tra nhân dân ở nhiều đơn vị còn mờ nhạt, hoạt động hình thức, kém hiệu quả. Như ở Ban Quản lý dự án Trung tâm văn hóa Tây Đô, xã Thạnh Mỹ... Ban Thanh tra nhân dân không có chương trình, kế hoạch cụ thể nên hoạt động giám sát hạn chế; ở Công ty Công trình đô thị Ban Thanh tra nhân dân chỉ hoạt động khi có đơn thư khiếu nại, mà chưa chủ động kiểm tra việc thực hiện chế độ chính sách đối với người lao động, quy chế của công ty...

Thị trấn Cờ Đỏ được Đoàn Kiểm tra đánh giá là đơn vị “trội” nhất trong loại hình phường xã về thực hiện Pháp lệnh Dân chủ ở cơ sở, nhưng Ban Chỉ đạo thực hiện QCDC thị trấn nhìn nhận việc thực hiện dân chủ của chính quyền đôi lúc chưa sâu, thiếu kiểm tra đồng bộ, một số công trình Nhà nước đầu tư hoặc nhân dân đóng góp tuy thực hiện dân chủ, nhưng còn thiếu niêm yết chi tiết cụ thể từng hạng mục của công trình. Diện tích đất công trên địa bàn khá rộng, nhưng việc quy hoạch sử dụng còn chậm nên tình trạng lấn chiếm, xây dựng trái phép diễn biến trong thời gian dài, xử lý chưa kịp thời, thiếu đồng bộ dẫn đến dư luận không tốt trong xã hội. Mặt trận và các đoàn thể thực hiện giám sát hoạt động của chính quyền chưa mạnh dạn, công tác phối hợp thiếu đồng bộ còn đùn đẩy trách nhiệm...

Để thực hiện tốt hơn nữa QCDC trong thời gian tới, đồng chí Phan Thị Thu Vân, Ủy viên Thường vụ Thành ủy, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo thực hiện QCDC thành phố, yêu cầu: “Lãnh đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương cần tăng cường tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức trong cán bộ, đảng viên, các tầng lớp nhân dân về các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về thực hiện QCDC trong tình hình mới, nhằm góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương. Củng cố bổ sung nhân sự Ban chỉ đạo QCDC từ thành phố đến cơ sở đúng theo quy định, trong đó nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng đối với công tác này. Để tạo thuận lợi cho các cơ quan, đơn vị, Ban Chỉ đạo thực hiện QCDC thành phố sẽ ban hành các quy chế mẫu ở một số loại hình hoạt động như: Quy chế ban quản lý chợ, Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng, QCDC các trường học, công tác thu thuế hộ kinh doanh cá thể, quy chế công ty cổ phần... Trước mắt, Ban chỉ đạo QCDC các cấp cần tăng cường công tác kiểm tra, kịp thời chấn chỉnh những hạn chế nhằm giúp các cơ quan, đơn vị, địa phương thực hiện tốt nhiệm vụ”.

Bài, ảnh: THANH THY