Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ chính thức ra mắt vào tháng 8-2016. Ðây là mô hình, thiết chế mới thuộc thẩm quyền quyết định của Thủ tướng lần đầu tiên được thành lập với vai trò đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ, kết luận, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Hoạt động của Tổ công tác của Thủ tướng được đánh giá mang lại dấu ấn tích cực trong nhiệm kỳ Chính phủ 2016-2021, tạo sức lan tỏa trong toàn bộ hệ thống hành chính nhà nước; góp phần thúc đẩy các bộ, cơ quan, địa phương chuyển động mạnh mẽ, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, người dân và doanh nghiệp.

Tổ Công tác của Thủ tướng Chính phủ là cầu nối để các đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp trình bày, kiến nghị về cơ chế, chính sách và những rào cản hành chính cần tháo gỡ. Trong ảnh: Hoạt động sản xuất của Công ty CP Thực phẩm Phạm Nghĩa.

Không ngại va chạm

Trong 5 năm qua (2016-2021), Tổ Công tác đã bám sát chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao, chủ động nắm bắt tình hình, thực tiễn cuộc sống, các vấn đề nóng, xã hội quan tâm, phát huy tinh thần hành động quyết liệt, không ngại va chạm. Mỗi tháng Tổ Công tác tổ chức từ 2-3 buổi làm việc với các bộ, cơ quan, địa phương. Ðến nay, Tổ Công tác đã thực hiện 104 cuộc kiểm tra đối với 22 bộ, cơ quan ngang bộ; 2 cơ quan thuộc Chính phủ; 44 địa phương; 12 tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước. Ngoài ra, Tổ Công tác có 16 buổi làm việc với các cơ quan, hiệp hội để lắng nghe, nắm bắt những khó khăn về cơ chế, chính sách và những rào cản hành chính mà doanh nghiệp cần tháo gỡ.

Năm 2020, trước tình hình dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, Tổ Công tác đã đổi mới cách thức, phương pháp làm việc, thay vì làm việc trực tiếp tại bộ, ngành, địa phương, Tổ Công tác làm việc với nhiều bộ, cơ quan, địa phương theo từng nhóm vấn đề cần đôn đốc, kiểm tra. Với cách làm này, số buổi làm việc giảm xuống nhưng hiệu quả đôn đốc, kiểm tra lại tăng lên; tạo cơ hội để cho bộ, ngành, cơ quan, địa phương trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, tự “soi chiếu” kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao…

Nhiều vấn đề được dư luận quan tâm, bức xúc, khó khăn trong sản xuất, kinh doanh của người dân, doanh nghiệp chậm được xử lý, giải quyết đã được Tổ Công tác phát hiện, kiến nghị với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và đôn đốc giải quyết kịp thời. Ðơn cử như vụ xử lý hơn 24.000 container phế liệu nhập khẩu tồn đọng; tiêu hủy các lô hàng hải sản tồn kho cho người dân và doanh nghiệp 4 tỉnh miền Trung bị ảnh hưởng bởi sự cố môi trường biển; chống gian lận xuất xứ hàng hóa; vấn đề cấp phép nạo vét, khơi thông luồng lạch có tận thu; việc một mặt hàng có 2-3 bộ hay đơn vị thuộc bộ quản lý, cá biệt nhất là sản xuất sô-cô-la cần 13 giấy phép chuyên ngành...

Theo ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, trong nhiệm kỳ Chính phủ này có 3 “đợt sóng” cải cách và đều có dấu ấn của Tổ Công tác. Thứ nhất, là thực hiện Luật Ðầu tư và Luật Doanh nghiệp mới đã xóa bỏ hàng ngàn giấy phép con. Thứ hai, cắt giảm gần 50% các điều kiện kinh doanh và thủ tục kiểm tra chuyên ngành. Thứ ba, Chính phủ ban hành Nghị quyết 68/NQ-CP trong năm 2020, với mục tiêu cắt giảm, đơn giản hóa ít nhất 20% số quy định và cắt giảm ít nhất 20% chi phí tuân thủ quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh. “Cộng đồng doanh nghiệp rất kỳ vọng, đặt niềm tin vào Tổ Công tác. Ðiều này được thể hiện ở việc họ không ngại phản ứng, không sợ khi phản ánh các vấn đề bất cập, kiến nghị với Tổ Công tác. Từ đó, Tổ Công tác có được những thông tin thực tế hơn là những gì nêu trong báo cáo” - ông Vũ Tiến Lộc nhấn mạnh.

Phát huy vai trò

Mặc dù đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, song hoạt động của Tổ Công tác vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập. Việc kiểm tra các bộ, cơ quan, địa phương mới chỉ dừng ở kiểm tra theo đầu việc, tiến độ giao phải báo cáo, phải trình; chưa kiểm tra, đánh giá chất lượng, kết quả thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu được giao. Các thành viên Tổ Công tác làm việc theo chế độ kiêm nhiệm nên không có điều kiện tham gia đầy đủ các cuộc kiểm tra, phải huy động bộ máy giúp việc nên không phát hiện một số bất cập, vướng mắc thuộc lĩnh vực quản lý hoặc các kiến nghị của các cơ quan được kiểm tra đôi lúc chưa được giải quyết thỏa đáng. Ở một số thời điểm, tình trạng nợ đọng nhiệm vụ giao vẫn diễn ra và chưa được xử lý triệt để…

Chuyên gia Phan Ðức Hiếu, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương, cho rằng, Tổ Công tác cần nâng cấp hơn nữa cả chuyên môn lẫn cách thức hoạt động. Bởi mức độ cải cách thời gian tới sẽ khó hơn nhiều; nhu cầu, phạm vi tăng lên, độ khó cũng tăng lên. Trước đây có thủ tục có thể giải quyết trong phạm vi trong một bộ, ví dụ như chỉ hủy một thông tư, nhưng sau đấy có thể liên quan đến 2-3 bộ, thậm chí là cả luật…

Từ thực tế trên, ông Mai Tiến Dũng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Tổ trưởng Tổ Công tác, khẳng định: Các thành viên Tổ Công tác tiếp tục đề cao trách nhiệm cá nhân trong việc thực hiện nhiệm vụ; kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, kết luận, chỉ đạo đã giao từ đó tham mưu, đề xuất, kiến nghị với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ có giải pháp giải quyết, xử lý kịp thời. Song song đó, thay đổi phương thức, cách thức làm việc theo hướng linh hoạt, hiệu quả hơn để phù hợp với thực tiễn chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong từng thời điểm, giai đoạn cụ thể.

Phát biểu Hội nghị trực tuyến tổng kết 5 năm hoạt động của Tổ Công tác của Thủ tướng, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu Tổ Công tác tiếp tục làm tốt vai trò kiểm tra, đôn đốc, làm việc với các bộ, cơ quan, địa phương; đồng thời, tham mưu có hiệu quả cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong chỉ đạo, điều hành, nhất là đối với công tác hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh, xây dựng Chính phủ điện tử… Thời gian tới, Tổ công tác tăng cường chất lượng, hiệu quả công việc; áp dụng công nghệ thông tin, công nghệ số để theo dõi công việc. Ðồng thời, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương quyết liệt hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, không để nợ đọng nhiệm vụ trên tinh thần cải cách hành chính, tăng cường kỷ cương hành chính, nâng cao chất lượng thực thi công vụ, phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng với Tổ Công tác của Thủ tướng Chính phủ đưa đất nước ngày càng phát triển.

Bài, ảnh: MỸ THANH