Là địa phương trọng điểm sản xuất nông nghiệp của vùng ĐBSCL và cả nước, tỉnh Đồng Tháp đang xây dựng Đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp tỉnh Đồng Tháp đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Qua đó, định hướng phát triển ngành nông nghiệp Đồng Tháp mang tính bền vững, nâng cao thu nhập và đời sống của người dân nông thôn...

Sản xuất hoa kiểng tại Làng hoa kiểng Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp. Ảnh: KHÁNH TRUNG

Đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp tỉnh Đồng Tháp đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 nhằm mục tiêu tái cơ cấu ngành nông nghiệp tỉnh Đồng Tháp, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển nông nghiệp bền vững dựa trên đổi mới quan hệ sản xuất; đẩy mạnh liên kết giữa sản xuất và thị trường, ứng dụng khoa học công nghệ; chuyên môn hóa, tạo việc làm ổn định, chuyển dịch một bộ phận lao động ra khỏi khu vực nông nghiệp; nâng cao thu nhập, đời sống của dân cư nông thôn; bảo vệ môi trường sinh thái và xây dựng nông thôn mới. Mục tiêu cụ thể đến năm 2020, phục hồi và ổn định tăng trưởng nông nghiệp của địa phương bằng hoặc cao hơn mức tăng trưởng nông nghiệp chung của cả nước, với tốc độ tăng trưởng 4,5%/năm trong giai đoạn 2011-2015 và 5%/năm giai đoạn 2016-2020; hình thành đội ngũ nông dân chuyên nghiệp, có kỹ năng sản xuất và quản lý; đẩy mạnh đào tạo nghề phi nông nghiệp và chuyển lao động ra khỏi khu vực nông nghiệp, xuống còn 50% lao động xã hội… Đến năm 2030, tốc độ tăng trưởng GDP nông lâm thủy sản tương đương với giai đoạn 2016-2020; phát triển kinh tế dịch vụ, thương mại, du lịch nông thôn để thu hút lao động nông thôn, giảm tỷ lệ lao động nông nghiệp xuống 25% lao động xã hội, cơ bản hoàn thành chương trình xây dựng nông thôn mới… Tái cơ cấu ngành nông nghiệp cũng nhằm phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế trong sản xuất nông nghiệp của địa phương; tổ chức sản xuất nông nghiệp trên cơ sở cơ cấu lại nội bộ ngành, cơ cấu lao động, áp dụng khoa học công nghệ với kết cấu hạ tầng đồng bộ... Các lĩnh vực được tập trung tái cơ cấu như: tái cơ cấu thị trường tiêu thụ nông sản, xây dựng chuỗi ngành hàng và vùng chuyên canh, đổi mới thể chế trong quản lý phát triển nông nghiệp và các lĩnh vực liên quan, đổi mới nguồn vốn phát triển và cơ chế đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp-nông thôn, tăng cường liên kết vùng trong sản xuất và tiêu thụ nông sản...

Đồng Tháp cũng định hướng phát triển 5 ngành hàng nông nghiệp chủ lực để tái cơ cấu và phân bố lao động là ngành hàng lúa gạo, cá tra, phát triển chăn nuôi vịt, ngành hàng xoài và ngành hàng hoa cây kiểng. Trong đó, phát triển 2 ngành hàng lúa gạo và cá tra trở thành ngành hàng xuất khẩu chiến lược ở tầm quốc gia, 3 ngành hàng còn lại là ngành hàng chiến lược của tỉnh Đồng Tháp. Để thực hiện Đề án này, địa phương sẽ tập trung thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp như: quản lý và khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên đất, mặt nước cho phát triển sản xuất và chế biến nông thủy sản; thu hút đầu tư tư nhân và hỗ trợ liên kết doanh nghiệp-nông dân; tăng quy mô và sử dụng hiệu quả đầu tư công, huy động đối tác công – tư để phát triển cơ sở hạ tầng ở nông thôn phục vụ sản xuất và kinh doanh nông nghiệp. Ngoài ra, đẩy mạnh cơ giới hóa nhằm giảm chi phí sản xuất, giảm thất thoát khâu thu hoạch và sau thu hoạch; phát triển kinh tế trang trại và kinh tế hợp tác, hình thành các vùng sản xuất hàng hóa số lượng lớn, chất lượng đồng nhất, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu...

Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp ở Đồng Tháp sẽ tạo ra bước đột phá quan trọng trong việc tái cơ cấu ngành nông nghiệp nước ta, tạo tiền đề rất quan trọng để xây dựng nông thôn mới theo định hướng, mục tiêu của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Do đó, tỉnh Đồng Tháp kiến nghị Trung ương quan tâm xem xét có chính sách hỗ trợ thiết thực để địa phương triển khai thực hiện thành công đề án này trong thời gian tới. Ông Lê Minh Hoan, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp, cho biết: Đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp tỉnh Đồng Tháp đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 không chỉ xem xét phát triển ngành nông nghiệp mà là đề án tổng hợp liên quan đến nông nghiệp, nông dân, nông thôn và phát triển kinh tế-xã hội ở địa phương. Tinh thần cốt lõi của đề án là phát triển sản xuất nông nghiệp theo yếu tố thị trường quyết định và điều chỉnh quy mô sản xuất cho phù hợp, phát triển phong trào hợp tác giữa những người sản xuất, liên kết giữa người sản xuất và doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm. Đồng Tháp hiện cũng đã có khoảng 10 doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp và nông thôn, đang tạo ra thị trường chuyển dần từ thu mua mùa vụ sang liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân mang tính bền vững hơn. Ý tưởng xây dựng đề án này cho cả vùng ĐBSCL, do đó địa phương đề xuất Chính phủ cho phép đây là đề án thí điểm để có những cơ chế chính sách thuận lợi trong triển khai thực hiện đề án…

Ông Nguyễn Phong Quang, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ, cho rằng: Đề án này ngoài tái cơ cấu nông nghiệp còn gắn với xây dựng nông thôn mới, xây dựng hệ thống chính trị. Bước đầu triển khai thực hiện đề án, địa phương nên chọn thí điểm một số việc cụ thể để tiến hành chỉ đạo thực hiện hiệu quả. Tái cơ cấu phải trên cơ sở liên kết hợp tác giải quyết các vấn đề như: quản lý được đầu vào sản xuất, đầu ra sản phẩm, xây dựng nông thôn mới, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất… Đồng Tháp tái cơ cấu nông nghiệp cũng phải gắn kết với quy hoạch vùng ĐBSCL, vấn đề liên kết vùng phải được đảm bảo; trong đó cần tính đến chọn những loại cây trồng và vật nuôi chủ lực và phù hợp với tình hình thực tế địa phương… Để xúc tiến đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, địa phương phải có những dự án kêu gọi đầu tư thật tốt…

Mới đây, làm việc với tỉnh Đồng Tháp xung quanh đề án này, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh đánh giá cao tỉnh Đồng Tháp đã có ý tưởng xây dựng và triển khai Đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp tỉnh Đồng Tháp đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030; đề án được xây dựng khá toàn diện. Đồng thời, Phó Thủ tướng đã có góp ý cho địa phương hoàn thiện đề án. Phó Thủ tướng nhấn mạnh: Đề án cần đánh giá thực trạng, tìm nguyên nhân tồn tại, khó khăn chưa triển khai thực hiện được trong sản xuất nông nghiệp của địa phương, tìm phương hướng khắc phục. Ngoài ra, đề án cần gắn kết với bối cảnh vùng ĐBSCL và quy hoạch sản xuất nông nghiệp của cả nước; ngoài các mục tiêu lớn đề án có thể đưa vào một số mục tiêu phấn đấu như: tăng giá trị trên một đơn vị diện tích, thu nhập trên đầu người của nông dân. Vấn đề tổ chức sản xuất và liên kết sản xuất cũng rất cần thiết để phát triển bền vững, cần tạo ra một số mô hình thí điểm và nhân rộng. Về chính sách, địa phương đề xuất kiến nghị chính sách cụ thể; có thể nghiên cứu các chính sách hỗ trợ về giống nông nghiệp, về kỹ thuật, áp dụng công nghệ mới vào sản xuất, xây dựng thương hiệu… Các bộ, ngành cũng cần nghiên cứu hỗ trợ để đề án khả thi…

ANH KHOA