Hỏi: Công dân có những quyền gì về cư trú?

Đáp: Điều 8, Luật Cư trú năm 2020 quy định công dân có quyền lựa chọn, quyết định nơi cư trú của mình, đăng ký cư trú phù hợp với quy định của Luật Cư trú và quy định khác của pháp luật có liên quan; được bảo đảm bí mật thông tin cá nhân, thông tin về hộ gia đình trong Cơ sở dữ liệu về cư trú, trừ trường hợp cung cấp theo quy định của pháp luật; được khai thác thông tin về cư trú của mình trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; được cơ quan đăng ký cư trú trong cả nước không phụ thuộc vào nơi cư trú của mình xác nhận thông tin về cư trú khi có yêu cầu; được cơ quan đăng ký cư trú cập nhật, điều chỉnh thông tin về cư trú của mình trong Cơ sở dữ liệu về cư trú khi có thay đổi hoặc khi có yêu cầu; được cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến việc thực hiện quyền tự do cư trú của mình khi có yêu cầu; được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện biện pháp bảo vệ quyền tự do cư trú; khiếu nại, tố cáo, khởi kiện đối với hành vi vi phạm pháp luật về cư trú theo quy định của pháp luật.

Hỏi: Những hành vi nào bị nghiêm cấm về cư trú?

Đáp: Điều 7, Luật Cư trú năm 2020 được sửa đổi bởi khoản 2, Điều 4, Luật sửa đổi, bổ sung 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự năm 2025, quy định nghiêm cấm các hành vi cản trở hoặc lạm dụng thông tin cư trú để hạn chế quyền, lợi ích hợp pháp của công dân. Pháp luật nghiêm cấm việc đưa, môi giới, nhận hối lộ hoặc thu lệ phí cư trú trái quy định; nhũng nhiễu, trì hoãn, từ chối tiếp nhận, giải quyết hồ sơ đủ điều kiện hoặc xóa đăng ký cư trú trái luật. Nghiêm cấm tự đặt ra thủ tục, làm sai lệch thông tin, cố ý cấp hoặc từ chối cấp giấy tờ cư trú trái quy định; lợi dụng quyền cư trú để xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Ngoài ra, hành vi làm giả, sử dụng giấy tờ hoặc dữ liệu giả, cung cấp thông tin sai sự thật, gian lận hồ sơ, mua bán, cầm cố, hủy hoại giấy tờ cư trú cũng bị nghiêm cấm. Đồng thời, cấm tổ chức, xúi giục, cưỡng bức người khác vi phạm; giải quyết hoặc đồng ý cho đăng ký thường trú, tạm trú khi biết rõ người đó không thực tế sinh sống tại chỗ ở đó (trừ trường hợp trẻ em dưới 6 tuổi về với cha, mẹ hoặc người giám hộ); cùng các hành vi truy cập, phá hoại, phát tán trái phép dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu về cư trú. 

P.Y (thực hiện)