Kiến nghị tăng tiền trợ cấp ăn trưa, trợ cấp tiền xe đưa rước công nhân (gọi tắt là trợ cấp tiền xe) đã 20 ngày mà lãnh đạo công ty vẫn không có lời giải thích khiến trên 500 công nhân (CN) bức xúc và đình công. Còn có những nữ công nhân có thai nhưng vẫn phải làm ca đêm; lao động làm công nhật đã 3-4 năm mà công ty vẫn không ký hợp đồng lao động (HĐLĐ) nên không được đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), tiền thưởng bị trừ... Đó là nỗi bức xúc của người lao động (NLĐ) ở Công ty TNHH Công nghiệp thực phẩm Pataya (Việt Nam) chất chứa nhiều năm qua.
Đình công vì ... “bão giá”
Công ty TNHH Công nghiệp thực phẩm Pataya (Việt Nam) là một doanh nghiệp 100% vốn đầu tư Thái Lan, được thành lập theo Giấy phép đầu tư số 1915/GP ngày 30-5-1997 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, thuộc lĩnh vực chế biến thủy hải sản đóng hộp và thành phẩm chuyên xuất khẩu và tiêu thụ trong nước. Hiện nay số CN của công ty này vào khoảng 1.200 người, trong đó trên 700 CN được ký HĐLĐ, số còn lại là lao động công nhật, thời vụ.
10 giờ sáng 25-4-2008, trên 500 CN của Công ty TNHH Công nghiệp thực phẩm Pataya (Việt Nam) - Lô 44 KCN Trà Nóc, TP Cần Thơ đồng loạt đình công, tụ tập tại sân công ty yêu cầu lãnh đạo công ty trả lời dứt khoát về những kiến nghị tăng tiền trợ cấp cơm trưa, trợ cấp tiền xe, ký HĐLĐ... Đại diện công nhân đình công cho biết, những kiến nghị nói trên của họ đã đề đạt với lãnh đạo công ty đã 20 ngày trôi qua, vẫn không được trả lời hay giải thích thấu đáo.
Theo lãnh đạo công ty, lương của CN mức cao nhất khoảng 1 - 1,2 triệu đồng/tháng, thấp nhất là mức lương cơ bản theo quy định. Ngoài ra, CN còn được trợ cấp 8.000 đồng/người/ngày (trợ cấp cơm trưa, trợ cấp tiền xe)... Tuy nhiên đấy là đối với công nhân được ký HĐLĐ, còn hàng trăm lao động công nhật thì thực hiện theo kiểu “làm ngày nào ăn ngày đó”, ngoài ra họ không được hưởng chế độ thưởng Tết, không được đóng BHXH, BHYT... dù họ làm việc cho công ty từ 2-3 năm, có người đã làm trên 6 năm.
Theo trình bày của các CN, từ ngày 5-4-2008, họ đã đề đạt với lãnh đạo công ty và bộ phận Công đoàn với yêu cầu được tăng mức trợ cấp tiền cơm trưa, trợ cấp tiền xe bởi từ trước Tết Nguyên đán 2008 đến nay vật giá leo thang, tiền nhà trọ, chi phí bữa ăn hằng ngày tất cả đều tăng vọt, trong khi đồng lương của CN chẳng thấm vào đâu, đời sống CN vô cùng khó khăn. Đại diện CN còn đề nghị lãnh đạo công ty cho biết vì sao lương tháng 13 (thưởng cuối năm) được trên 800 ngàn đồng (theo mức lương cơ bản) mà còn bị trừ với những lý do như bị đau ốm, thai sản, nhà có tang ma... Khi lãnh lương tháng 13, có người chỉ còn lại 200 - 300 ngàn đồng. Các CN còn yêu cầu làm rõ việc CN nữ mang thai từ tháng thứ nhất đến tháng thứ 7 sao vẫn bố trí làm ca đêm, vì sao có những công nhân làm công nhật đã 3-4 năm, thậm chí có người làm trên 6 năm vẫn không được ký hợp đồng, dù là hợp đồng lao động thời vụ. Có những CN bắt đầu đi làm từ khi công ty đi vào hoạt động đến nay nhưng vẫn không biết tổ chức Công đoàn là thế nào, ai là Chủ tịch Công đoàn. Ông Nguyễn Hải Long, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Công nghiệp thực phẩm Pataya (Việt Nam) thừa nhận những kiến nghị nêu trên của CN là xác đáng và phía Công đoàn đã trao đổi với lãnh đạo công ty tìm hướng giải quyết. Cũng theo ông Long, từ khi công ty hoạt động đã hình thành tổ chức Công đoàn, nhưng đến nay chỉ có 100 công đoàn viên. Lý giải chuyện này, ông Nguyễn Hải Long cho rằng: “Số lượng CN của công ty luôn biến động nên rất khó kết nạp công đoàn viên (?!)”.
Cam kết sớm giải quyết kiến nghị của công nhân
Phải đến 11 giờ trưa cùng ngày, lãnh đạo công ty mới đồng ý tiếp xúc với đại diện CN, nghe họ trình bày những kiến nghị. Tham dự buổi làm việc còn có đại diện Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) TP Cần Thơ, Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, chính quyền địa phương...
Ông Nguyễn Văn Hồng, Phó Chủ tịch LĐLĐ TP Cần Thơ, khẳng định: Những đề đạt, kiến nghị của CN là chính đáng. Yêu cầu phía công ty phải trả lời ngay những vấn đề mà họ đã nêu để đại diện CN nắm rõ và phổ biến lại cho anh chị em trong công ty”. Thay mặt cho lãnh đạo công ty, Ông Tanit Wongdumrongdet, trợ lý Giám đốc Nhân sự, thừa nhận: “Chúng tôi biết vật giá đang tăng cao, phía bộ phận nhân sự và Công đoàn đã có bàn bạc, nhưng ở đây chỉ là công ty con, chúng tôi chỉ tiếp nhận ý kiến, đề đạt rồi tập hợp báo cáo để công ty mẹ ở Thái Lan quyết định. Ngày 24-4-2008, chúng tôi đã họp với sự có mặt của ông Tổng giám đốc và ông ấy sẽ trình bày những kiến nghị về việc tăng tiền trợ cấp ăn trưa, trợ cấp tiền xe lên Hội đồng quản trị công ty để từ đó có quyết định chính thức tăng ở mức nào, với số tiền là bao nhiêu. Có thể 1-2 ngày nữa sẽ có câu trả lời chính thức việc tăng tiền trợ cấp”. Chánh Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Trần Vinh Quang đề nghị: “Phía công ty phải có mốc thời gian cụ thể là ngày nào sẽ có thông tin chính thức về việc tăng các khoản tiền trợ cấp cơm trưa, tiền xe. Không thể hứa hẹn chung chung”.
Ông Nguyễn Văn Hồng, Phó Chủ tịch LĐLĐ TP Cần Thơ đề nghị: “Công ty phải thông báo công khai bằng văn bản đến CN việc thực hiện giải quyết những kiến nghị của CN. Công đoàn phải giám sát việc này để đảm bảo quyền lợi công nhân. Những kiến nghị còn lại về lương tháng 13, chế độ nghỉ hộ sản, đau ốm... thuộc về chế độ chính sách nên BCH Công đoàn cơ sở và lãnh đạo công ty xem xét những gì hợp lý thì giải quyết cho CN theo đúng luật pháp về lao động. Lao động công nhật làm việc thường xuyên nhiều năm chưa ký HĐLĐ nên xem xét cho ký HĐLĐ có thời hạn để đảm bảo việc đóng BHXH, BHYT, đảm bảo quyền lợi của NLĐ”.
Ông Tanit Wongdumrongdet sau khi trao đổi với ông Sannankong Petch - Giám đốc sản xuất đã khẳng định: “Ngày 29-4-2008, công ty thông báo chính thức về việc giải quyết việc tăng tiền trợ cấp cho CN, chế độ cho lao động công nhật. Còn những kiến nghị khác về chế độ tiền lương tháng 13 bị trừ, HĐLĐ... phía công ty sẽ từng bước điều chỉnh, khắc phục sau khi báo cáo và xin ý kiến của công ty mẹ ở Thái Lan. Công ty mong muốn anh chị em CN cứ an tâm”. Ông Tanit Wongdumrongdet, khẳng định: “Ngày hôm nay (25-4-2008), dù xảy ra đình công, công việc ngưng trệ, anh chị em CN ai nghỉ cứ nghỉ, phía công ty vẫn trả lương đầy đủ cho ngày hôm nay. Sự việc này xảy ra là một bài học đối với công ty”.
Đại diện CN đình công đã đồng ý với những cam kết nói trên của đại diện lãnh đạo công ty và ngay sau đó đã truyền đạt lại nội dung làm việc với hàng trăm CN đang chờ đợi ở bên ngoài.
P.T.NGHI - K.XUÂN
