Binh sĩ Mỹ tại Afghanistan.

Các tướng lĩnh Mỹ và giới lãnh đạo Afghanistan đang chuẩn bị huấn luyện và cung cấp vũ khí cho các dân quân địa phương, mượn tay họ chống lại tàn quân Taliban. Tuy nhiên, nhiều người hoài nghi động thái trên có thể đẩy đất nước này vào cuộc chiến đẫm máu hơn.

Theo báo New York Times ngày 24-12, dân quân địa phương sẽ được triển khai giúp lực lượng an ninh Mỹ và Afghanistan truy quét Taliban ở khu vực xa xôi, hẻo lánh. Tỉnh Wardak hiện đang bị Taliban thao túng sẽ là nơi tổ chức dân quân thí điểm đầu tiên vào đầu năm 2009. Theo Abdul Rahim Wardak, Bộ trưởng Quốc phòng Afghanistan, để đảm bảo sự trung thành của lực lượng này, Mỹ và Afghanistan dự định sẽ nhờ các thủ lĩnh địa phương, chẳng hạn như những tộc trưởng và giáo sĩ, chọn người cho họ. Các tay súng dân quân sẽ được huấn luyện trong một thời gian ngắn, cấp vũ khí và máy liên lạc. Lực lượng này được tổ chức theo mô hình giống như ở Iraq, nơi có rất nhiều trong số 100.000 dân quân người Sunni từng là các tay súng nổi dậy nhưng hiện được ăn lương nhà nước. Các quan chức Mỹ và Afghanistan tin rằng họ đủ khả năng kiểm soát các dân quân và lực lượng này có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ, như cung cấp tin tình báo về việc di chuyển của Taliban. Nếu thành công, các đội dân quân tương tự sẽ nhanh chóng được thành lập khắp đất nước Afghanistan. Dự kiến mỗi huyện sẽ có 100-200 dân quân.

Kế hoạch thành lập các đội dân quân diễn ra cùng lúc Mỹ quyết định đưa thêm 20.000-30.000 quân tới Afghanistan trong năm tới, bổ sung cho lực lượng gần 70.000 binh sĩ của Mỹ và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), nhằm giành thắng lợi ở chiến trường này. Khảo sát của Hội đồng Quốc tế về an ninh và phát triển cho biết Taliban hiện có mặt ở 72% lãnh thổ Afghanistan, tăng từ mức 54% một năm trước. Vài tháng qua, Taliban đã chuyển lực lượng vào khu vực xung quanh Thủ đô Kabul, trong đó có tỉnh Wardak, để phục kích các đoàn xe của liên quân. Những người ủng hộ việc trang bị vũ khí cho các dân quân tin rằng lực lượng này có thể giúp liên quân và quân đội chính phủ Afghanistan giành lại thế chủ động trên chiến trường trong 12 tháng tới.

Tuy nhiên, một số chỉ huy Mỹ phản đối kế hoạch này cho rằng tình hình Afghanistan không giống Iraq. 30 năm chiến tranh đã làm các bộ tộc ở Afghanistan bị phân tán và suy yếu. Do đó, người ta lo ngại rằng Mỹ có thể lặp lại những sai lầm trong quá khứ ở Afghanistan, khi trao tiền bạc và vũ khí cho một số thủ lĩnh dẫn tới sự hình thành các lãnh chúa địa phương. Người ta đặc biệt lo ngại các dân quân người Pashtun, bộ tộc lớn nhất Afghanistan, sẽ lạm quyền và có thể quay sang chống đối chính phủ. Salih Mohammad Registani, một nghị sĩ thuộc bộ tộc Tajik nói: “Sẽ có đụng độ giữa các dân quân người Pashtun và dân quân các bộ tộc khác. Một cuộc nội chiến sẽ sớm bắt đầu”.

N.MINH
(Theo NYTimes, USNews, WSJ)