Nếu tính riêng về nông sản, thủy sản, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là vùng đứng đầu cả nước với kim ngạch xuất khẩu hàng tỉ USD/năm. Tuy nhiên, thời gian qua, phần lớn các địa phương trong vùng chưa phải là điểm đến và dừng chân của các nhà đầu tư. Khắc phục điểm yếu này, ĐBSCL đang nỗ lực phát triển kinh tế, tiếp tục phát huy lợi thế, tiềm năng và không ngừng cải thiện môi trường đầu tư để thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

THU HÚT ĐẦU TƯ CHO PHÁT TRIỂN

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT), từ đầu năm đến nay, các địa phương trong vùng ĐBSCL đã cấp mới cho 17 dự án đầu tư (ĐT) trực tiếp nước ngoài (FDI) với vốn đăng ký 66,44 triệu USD. Trong đó, đứng đầu về số dự án là tỉnh Long An với 10 dự án (tổng vốn đăng ký 7,89 triệu USD), kế đến là Trà Vinh với 4 dự án (tổng vốn đăng ký 17,81 triệu USD). Riêng TP Cần Thơ và Bến Tre, An Giang mỗi địa phương thu hút 1 dự án với vốn đăng ký từ 0,27 - 17,81 triệu USD. Kết quả này là một nỗ lực lớn trong thu hút ĐT, phát triển kinh tế của cả vùng trong những tháng đầu năm 2010.

Song song với kết quả trên, nhiều doanh nghiệp, nhà ĐT trong nước tiếp tục mở rộng sản xuất kinh doanh, ĐT mới vào ĐBSCL. Cụ thể, theo Sở KH&ĐT tỉnh An Giang, 5 tháng đầu năm 2010, có 249 doanh nghiệp và 66 chi nhánh, văn phòng đại diện được cấp mới giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh trên địa bàn tỉnh với tổng vốn đăng ký khoảng 917 tỉ đồng. Kết quả này góp phần nâng tổng số doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh An Giang hiện có trên 4.200 doanh nghiệp và tổng vốn đăng ký kinh doanh trên 19.995 tỉ đồng. Cũng trong thời gian này, An Giang đã tiếp nhận 24 dự án đăng ký ĐT, với tổng vốn dự kiến khoảng 1.423 tỉ đồng...

ĐBSCL đã và đang hoàn chỉnh cơ sở hạ tầng công nghiệp thu hút các nhà đầu tư. Trong ảnh: Công trình xây dựng đường nội bộ Khu công nghiệp Thốt Nốt, TP Cần Thơ.

Là thành phố trực thuộc trung ương, TP Cần Thơ được xác định là trung tâm của vùng ĐBSCL có cơ sở hạ tầng tương đối thuận lợi và các dịch vụ đáp ứng được yêu cầu của các nhà ĐT. 5 tháng đầu năm 2010, thành phố có thêm khoảng 480 doanh nghiệp các loại hình đăng ký kinh doanh mới. Đồng thời, tổng vốn ĐT phát triển toàn xã hội trong thời gian này đạt khoảng 14.000 tỉ đồng, tăng trên khoảng 30% so cùng kỳ năm 2009. Đạt được kết quả vừa nêu, theo Sở KH&ĐT TP Cần Thơ là nhờ thành phố không ngừng cải cách hành chính, tháo gỡ khó khăn cho các nhà ĐT, doanh nghiệp; đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân nguồn vốn các công trình, dự án xây dựng cơ bản trên địa bàn thành phố.

Với thu nhập bình quân đầu người giai đoạn 2007-2009 từ 507-600 USD và phấn đấu đạt khoảng 653 USD trong năm 2010, Trà Vinh được xem là một tỉnh nghèo của vùng ĐBSCL. Tuy nhiên, thời gian qua, Trà Vinh luôn nỗ lực, phấn thu hút nguồn vốn ĐT phát triển. Trong năm 2009, có 20 lượt nhà ĐT trong nước đến khảo sát và thực hiện ĐT sản xuất kinh doanh 12 dự án, tổng vốn ĐT khoảng 824,45 tỉ đồng. Đặc biệt, tháng 5-2009, Trà Vinh tổ chức Hội nghị xúc tiến ĐT vào địa bàn tỉnh. Đến nay, đã có 21/33 thỏa thuận ĐT ký kết tại hội nghị vừa nêu đã được triển khai thực hiện...

TIỀM NĂNG, CƠ HỘI THU HÚT ĐẦU TƯ

Theo nhận định của các nhà ĐT, với lợi thế về nông nghiệp, thủy sản, cùng với việc phát triển nhanh về cơ sở hạ tầng, đặc biệt là cơ sở hạ tầng giao thông (đường bộ, đường sông và cả đường không), ĐBSCL có nhiều tiềm năng trong mời gọi, thu hút các nhà ĐT trong và ngoài nước. Nhận định lợi thế, tiềm năng này, các địa phương trong vùng đã và đang hoàn thiện “phần cứng” cho các nhà ĐT.

Theo UBND tỉnh Bạc Liêu, hiện nay, Bạc Liêu đã quy hoạch sản xuất ổn định với 3 vùng sinh thái như: Vùng nước ngọt sản xuất lúa, cây ăn trái, hoa màu với sản lượng lúa đạt 800.000 tấn/năm; vùng nước lợ với nhiều mô hình sản xuất kết hợp: lúa - tôm, tôm - cua, cá,... bình quân thu nhập trên 50 triệu đồng/ha/năm; vùng nước mặn phía Nam quốc lộ 1A, chủ yếu nuôi tôm sú và các giống loài thủy sản có giá trị như cá chình, cá mú, cá kèo, cua, nghêu, sò,... cùng với khai thác đánh bắt trên biển đang trở thành ngành kinh tế quan trọng của tỉnh. Song song đó, ngành công nghiệp xây dựng đang phát triển mạnh mẽ trên địa bàn Bạc Liêu. Đặc biệt, hạ tầng đô thị, các khu đô thị, khu dân cư mới, hệ thống chợ đầu mối, trung tâm thương mại,... đang được tỉnh và nhà ĐT triển khai và đẩy nhanh tiến độ. Ngoài ra, Bạc Liêu đang triển khai ĐT cơ sở hạ tầng Khu công nghiệp Trà Kha, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2010; tiếp tục triển khai Khu công nghiệp Láng Trâm; Khu công nghiệp Ninh Quới và cụm công nghiệp các huyện thị, nhằm chủ động và sẵn sàng đón tiếp các nhà ĐT đến với Bạc Liêu...

Là địa phương nằm giữa hai trung tâm kinh tế lớn của vùng Nam Bộ là TP Hồ Chí Minh và TP Cần Thơ, cách sân bay quốc tế Cần Thơ khoảng 30 km; đặc biệt, sau khi cầu Mỹ Thuận, cầu Cần Thơ hoàn thành và đưa vào sử dụng... là những lợi thế lớn để Vĩnh Long phát triển, đóng vai trò như một nhịp cầu lớn của con đường phát triển kinh tế của vùng ĐBSCL và cả nước. Theo Sở KH&ĐT tỉnh Vĩnh Long, tỉnh đã quy hoạch 17 khu, cụm, tuyến công nghiệp với tổng diện tích khoảng 1.313 ha phân bố đều ở tất cả các huyện, thành phố. Ngoài ra, tỉnh đang tiến hành nghiên cứu quy hoạch các Khu công nghiệp - Thương mại và Dịch vụ - Đô thị với quy mô diện tích gần 4.000 ha, bao gồm: Khu Trung tâm Thương mại - dịch vụ, khu đô thị mới... và 4 khu công nghiệp với hạ tầng cơ sở hiện đại tầm cỡ quốc tế và khu vực nhiều hứa hẹn cho thu hút ĐT...

NHÀ ĐẦU TƯ ĐƯỢC ƯU ĐÃI GÌ?

Ngoài việc xây dựng các quy hoạch, xây dựng cơ sở hạ tầng, các địa phương vùng ĐBSCL đang nỗ lực, tìm hướng riêng đảm bảo hài hòa lợi ích của địa phương - nhà ĐT trong xây dựng cơ chế, chính sách thu hút ĐT.

Theo Sở KH&ĐT TP Cần Thơ, thành phố đã xây dựng 2 KCN tập trung. Đó là Khu công nghiệp Trà Nóc (300 ha) và Khu công nghiệp Hưng Phú (474 ha). Thành phố đang thực hiện quy hoạch chi tiết cho 3 khu công nghiệp tiếp theo đã được Chính phủ chấp thuận là Khu công nghiệp Thốt Nốt (600 ha), Khu công nghiệp Ô Môn (600 ha) và Khu công nghiệp Bắc Ô Môn (400ha). Đồng thời, nhằm định hướng cho thu hút ĐT trong thời gian tới, TP Cần Thơ ban hành các danh mục dự án mời gọi ĐT năm 2010 và định hướng đến năm 2015 với 33 dự án, tổng vốn ĐT khoảng 36.209 tỉ đồng, tương đương 1.959 triệu USD. Theo Sở KH&ĐT TP Cần Thơ, để thu hút ĐT vào địa bàn, TP Cần Thơ vận dụng thực hiện chính sách ưu đãi khuyến khích ĐT theo hướng cải tiến thủ tục hành chính một cửa tại chỗ; rút ngắn thời hạn cấp giấy chứng nhận ĐT...

Ngoài TP Cần Thơ, nhiều địa phương khác trong vùng ĐBSCL đã và đang có những nỗ lực riêng để thu hút doanh nghiệp, nhà ĐT trong và ngoài nước. Điển hình như tỉnh Bạc Liêu, ngoài việc áp dụng các chính sách ưu đãi ĐT đối với địa bàn có điều kiện kinh tế, xã hội khó khăn, địa bàn có điều kiện kinh tế, xã hội đặc biệt khó khăn (theo qui định tại Nghị định 108/2006/NĐ-CP của Chính về quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật ĐT), địa phương còn có chính sách hỗ trợ cho các nhà ĐT như hỗ trợ đào tạo nghề, xúc tiến thương mại, quảng cáo sản phẩm, chuyển giao công nghệ, ĐT cơ sở hạ tầng, thưởng môi giới ĐT, giới thiệu dự án ĐT... Ngoài việc được hưởng các ưu đãi theo quy định của Luật ĐT và các quy định khác của pháp luật, tỉnh Vĩnh Long hỗ trợ thêm về hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật, đào tạo nguồn nhân lực... Cụ thể như: Hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật ở ngoài các KCN, khu công nghệ cao. Các dự án do nhà ĐT tự chọn địa điểm để thuê đất thô hoặc xin giao đất để ĐT theo mục tiêu của nhà ĐT và phù hợp với quy hoạch được duyệt, nhà ĐT sẽ được UBND các cấp hỗ trợ tổ chức xác định chi phí đền bù, tái định cư theo chính sách chung và tổ chức giải phóng mặt bằng. Ngoài ra, Vĩnh Long còn chủ động thu hồi đất của một số cụm công nghiệp, thực hiện đền bù giải tỏa để tạo quỹ đất sạch cho các nhà ĐT. Các nhà ĐT trong nước sẽ được hỗ trợ tối đa 150 triệu đồng/dự án chi phí lập dự án và lập báo cáo kinh tế kỹ thuật, nếu ĐT vào ngành nghề và lĩnh vực ưu đãi ĐT, địa bàn ưu đãi ĐT; các nhà ĐT nước ngoài sẽ được hỗ trợ tối đa 300 triệu đồng/dự án chi phí lập các hồ sơ, thủ tục cho đến khi được cấp giấy chứng nhận ĐT...

* * *

Trong khuôn khổ Diễn đàn hợp tác kinh tế ĐBSCL (MDEC) năm 2010, Tuần lễ ĐBSCL tại TP Hồ Chí Minh diễn ra từ ngày 10 đến 14-6-2010; đặc biệt, cuối tháng 7 đầu tháng 8 -2010, tại TP Cần Thơ sẽ diễn ra Hội nghị Đầu tư và Phát triển ĐBSCL với chủ đề “Liên kết và Phát triển”. Hy vọng rằng, với việc chuẩn bị sẵn sàng đón tiếp các nhà ĐT, cùng các sự kiện vừa nêu sẽ là cơ hội lớn cho ĐBSCL đẩy mạnh thu hút đầu tư trong và ngoài nước phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương và cả khu vực trong thời gian tới.

Bài, ảnh: HÀ TRIỀU