Ngày 14-10-2025 (giờ New York), Việt Nam tái đắc cử thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc (LHQ) nhiệm kỳ 2026-2028 với số phiếu cao nhất nhóm châu Á-Thái Bình Dương. Ghi nhận này đồng thời là khẳng định cho chủ trương, chính sách đúng đắn cùng những bước tiến quan trọng trong bảo đảm, phát huy quyền con người trên tất cả lĩnh vực của Đảng, Nhà nước ta trong nhiệm kỳ Đại hội XIII và suốt nhiều thập kỷ qua.

Khẳng định vị thế, uy tín trên trường quốc tế

Với 180 phiếu ủng hộ, Việt Nam là nước châu Á-Thái Bình Dương duy nhất là thành viên Hội đồng Nhân quyền LHQ nhiệm kỳ 2023-2025 tái trúng cử nhiệm kỳ 2026-2028. Kết quả này phản ánh sự tín nhiệm, đánh giá cao của các thành viên LHQ đối với những cam kết và nỗ lực mạnh mẽ của Việt Nam về thúc đẩy và bảo vệ quyền con người cùng những đóng góp, sáng kiến của Việt Nam trong cương vị thành viên Hội đồng Nhân quyền LHQ nhiệm kỳ 2023-2025.

Hội đồng Nhân quyền đã chứng kiến những bước phát triển vượt bậc của Việt Nam trong phát triển kinh tế-xã hội, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng cao. Nhiều cải cách luật pháp và hệ thống hành chính được triển khai mạnh mẽ đã đặt con người vào vị trí trung tâm, tất cả vì hạnh phúc và cuộc sống tốt đẹp hơn của người dân.

Toàn cảnh phiên họp toàn thể bầu thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028. Ảnh: TTXVN

Khi ứng cử làm thành viên Hội đồng Nhân quyền nhiệm kỳ 2026-2028, Việt Nam cũng đã có 12 cam kết tự nguyện trong nhiều lĩnh vực quyền con người và sẽ nghiêm túc thực hiện các cam kết này. Các cam kết này không chỉ gắn với các sáng kiến tại Hội đồng Nhân quyền và các cơ chế nhân quyền LHQ và khu vực, mà còn gắn với quá trình triển khai các khuyến nghị mà Việt Nam chấp thuận theo Cơ chế rà soát định kỳ phổ quát (UPR) chu kỳ IV hoặc từ các Ủy ban Công ước về quyền con người mà Việt Nam là thành viên. Các cam kết tự nguyện của Việt Nam cũng gắn bó chặt chẽ với những nhiệm vụ chiến lược của đất nước như: Xây dựng Nhà nước pháp quyền, cải cách pháp luật, hội nhập quốc tế, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Trả lời báo chí nhân sự kiện này, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang cho biết: “Trong quá trình tham gia các cơ chế của LHQ, Việt Nam luôn khẳng định cách tiếp cận nhất quán là nghĩa vụ bảo vệ quyền con người trước hết là trách nhiệm của mỗi quốc gia, đồng thời cần thúc đẩy trao đổi, hiểu biết lẫn nhau, tăng cường chia sẻ những giá trị chung, thúc đẩy những giá trị phổ quát của quyền con người, bảo đảm mỗi người dân, mỗi dân tộc đều được hưởng những quyền cơ bản nhất, được sống trong một thế giới hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, xanh, sạch, văn minh, phồn vinh và phát triển”.

Quyền con người được bảo đảm toàn diện

Bảo đảm và phát huy quyền con người là chủ trương, mục tiêu xuyên suốt của Đảng trong lãnh đạo xây dựng và bảo vệ đất nước. Văn kiện Đại hội lần thứ XIII của Đảng khẳng định: Nhân dân là trung tâm, là chủ thể của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; mọi chủ trương, chính sách phải thực sự xuất phát từ yêu cầu, nguyện vọng, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân...; lấy hạnh phúc, ấm no của nhân dân làm mục tiêu phấn đấu... Thực hiện đường lối của Đảng, quá trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam luôn bảo đảm phát huy đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân, bảo vệ quyền con người, quyền công dân; xây dựng ý thức, lối sống thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trong xã hội; thực hiện tốt nguyên tắc công dân được làm tất cả những gì pháp luật không cấm, quyền công dân gắn liền với nghĩa vụ công dân.

Quyền con người trên tất cả các lĩnh vực: Quyền dân sự, chính trị; quyền kinh tế, xã hội và văn hóa; quyền của nhóm dễ bị tổn thương; hiến định rõ ràng địa vị pháp lý của cá nhân, của công dân trong mối quan hệ với nhà nước ngày càng được thể chế hóa đầy đủ theo hướng dân chủ, công bằng, nhân đạo, đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, kịp thời, khả thi, công khai, minh bạch, ổn định, dễ tiếp cận, bám sát thực tiễn, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, chủ thể.

Quyền dân sự, chính trị của công dân được hiến định và thực thi thông qua các kỳ bầu cử Quốc hội, HĐND các cấp; quyền tự do ngôn luận, báo chí, hội họp, lập hội... Hiến pháp năm 2013 dành một chương riêng về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, khẳng định rõ nguyên tắc “mọi người đều bình đẳng trước pháp luật”. Trên cơ sở hiến pháp, các văn bản pháp luật sau đó đã cụ thể hóa, mở rộng không gian pháp lý cho người dân thực hiện quyền của mình. Nhiều kỳ họp Quốc hội, HĐND được truyền hình trực tiếp để người dân tiện theo dõi, giám sát, phản biện. Đặc biệt, độ phủ sóng 4G ở nước ta đạt 99,8%, cao hơn các nước có thu nhập cao (99,4%); tỷ lệ người dùng điện thoại thông minh/người dùng điện thoại di động ước đạt 84,4%, cao hơn trung bình thế giới (63%) đã tạo điều kiện để người dân thực hiện quyền tiếp cận thông tin, phản biện và tham gia vào các vấn đề công thông qua ứng dụng công nghệ thông tin, không gian mạng.

Quyền kinh tế, xã hội, văn hóa tiếp tục được cải thiện mạnh mẽ, cho thấy hiệu quả, quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong bảo đảm mọi người dân được tiếp cận các nhu cầu cơ bản như y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch, điện sinh hoạt và thông tin; “không để ai bị bỏ lại phía sau” và quyền được sống trong môi trường an toàn của người dân, thể hiện qua những con số ấn tượng: Thu nhập bình quân đầu người năm 2025 tương đương 5.026USD, tăng 326USD so với năm 2024, đưa Việt Nam vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm từ 4,4% năm 2021 xuống còn 1,3% năm 2025.

Đề án đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội được đẩy mạnh; Quỹ nhà ở quốc gia được thành lập. Đến tháng 9-2025, hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước. Số người được hưởng trợ giúp xã hội thường xuyên được mở rộng, đạt trên 3,5 triệu người năm 2025, trong đó 55% là người cao tuổi. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế tăng từ 90,9% năm 2020 lên 95,2% năm 2025. Tỷ lệ người trong độ tuổi 15-60 biết chữ tăng từ 97,85% lên 99,1%; miễn toàn bộ học phí đối với trẻ mầm non, học sinh phổ thông các trường công lập từ năm học 2025-2026 trở đi.

Trong lĩnh vực văn hóa, các chính sách bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với sáng tạo hiện đại, đặc biệt là Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã giúp nâng cao đời sống tinh thần của người dân, khẳng định nỗ lực của Đảng, Nhà nước ta trong việc bảo đảm quyền tham gia và hưởng thụ đời sống văn hóa cho người dân...

Quyền bình đẳng giới và quyền của các nhóm yếu thế bao gồm phụ nữ, trẻ em, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số được thúc đẩy. Phụ nữ Việt Nam có vai trò ngày càng lớn trong các lĩnh vực chính trị, khoa học, công nghệ, kinh doanh... Nổi bật là tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội khóa XV đạt 30,26%, cao hơn mức trung bình của thế giới và khu vực, đứng đầu trong Hội đồng Liên minh nghị viện Hiệp hội các nước Đông Nam Á. Trẻ em được chăm sóc và bảo vệ ngày một toàn diện hơn thông qua việc triển khai Luật Trẻ em năm 2016, cùng nhiều chương trình quốc gia về dinh dưỡng, giáo dục, tiêm chủng, bảo vệ trẻ em khỏi bạo lực và xâm hại.

Với người khuyết tật, chính sách hỗ trợ học nghề, tạo việc làm và trợ giúp xã hội được mở rộng, góp phần giúp họ hòa nhập cộng đồng. Với đồng bào dân tộc thiểu số, Chính phủ triển khai nhiều chính sách, trong đó có Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, tạo điều kiện nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào, thu hẹp khoảng cách phát triển.

Dấu ấn nữa trong nhiệm kỳ XIII của Đảng là việc ban hành Luật An ninh mạng năm 2025, Luật Dữ liệu năm 2024, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 nhằm bảo đảm quyền con người trong môi trường số. Những văn bản này không chỉ thiết lập cơ sở pháp lý để bảo vệ thông tin cá nhân, lợi ích cộng đồng, mà còn kết nối với chuẩn mực quốc tế, tạo nền tảng cho quản lý minh bạch và công bằng. Việc Việt Nam đăng cai Lễ mở ký Công ước của LHQ về chống tội phạm mạng tại Hà Nội (Công ước Hà Nội, ngày 25-10-2025) minh chứng cho cam kết bảo vệ quyền lợi công dân trong không gian số.

Tiếp tục phát huy quyền và vai trò chủ thể của nhân dân

Nhằm phát huy mạnh mẽ vai trò chủ thể của nhân dân, dân chủ xã hội chủ nghĩa, Dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII trình Đại hội XIV của Đảng (Dự thảo) định hướng tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm “dân là gốc”, nhân dân là chủ thể, là trung tâm của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước phải thực sự xuất phát từ nhu cầu, nguyện vọng, quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của nhân dân; lấy hạnh phúc, sự hài lòng của nhân dân làm thước đo và mục tiêu phấn đấu.

Đảng đặt ra yêu cầu xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách để thực hiện có hiệu quả quyền làm chủ của nhân dân, thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở và phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Phát huy vai trò của nhân dân tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện. Thực hiện nguyên tắc Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về các quyết định của mình.

Dự thảo cũng nêu: Phát huy quyền làm chủ của nhân dân trên tất cả lĩnh vực của đời sống xã hội. Có cơ chế phù hợp, thuận lợi và tin cậy để nhân dân tham gia ý kiến vào quá trình hoạch định đường lối, chính sách, quyết định những vấn đề lớn và quan trọng của đất nước; nêu cao trách nhiệm tiếp thu, trách nhiệm thông tin, giải trình của các cơ quan Đảng, Nhà nước đối với những kiến nghị, đề xuất của nhân dân. Thực hiện đầy đủ các quyền dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện, nhất là dân chủ ở cơ sở; chống các biểu hiện dân chủ hình thức.

Đi đôi với phát huy dân chủ, Đảng yêu cầu tăng cường trách nhiệm, trật tự, kỷ cương xã hội; tăng cường đồng thuận xã hội gắn với đề cao ý thức trách nhiệm của công dân; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quyền làm chủ của nhân dân, lợi dụng dân chủ chống phá Đảng, Nhà nước, làm mất ổn định chính trị-xã hội, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Có thể thấy, quan điểm của Đảng về quyền con người trong Dự thảo mang tính toàn diện, hệ thống, vừa đáp ứng mục tiêu xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, công bằng, nghiêm minh, liêm chính, phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân; vừa phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội, bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng, cải cách bộ máy và hội nhập sâu rộng.

Theo Báo Quân đội Nhân dân