Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, kim ngạch xuất khẩu nông sản của nước ta trong quý I đầu năm 2013 giảm 5,4%, chỉ đạt 3,26 tỉ USD. Đáng chú ý, xuất khẩu cà phê giảm 21,2% về lượng và 18% giá trị, tức đạt 447.000 tấn và 909 triệu USD; xuất khẩu cao su giảm 36,9% về lượng và 15,9% về giá, lần lượt 200.000 tấn và 526 triệu USD; xuất khẩu gạo tuy tăng 34,3% về lượng, đạt 1,38 triệu tấn, nhưng giá trị chỉ đạt 616 triệu USD, giảm 5,7% so với cùng kỳ năm ngoái.

Xuất khẩu gạo vẫn còn nhiều cơ hội tăng tốc trong năm nay. Ảnh: TTXVN

Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân quan trọng nhất khiến xuất khẩu nông sản Việt Nam suy giảm mạnh là do sự cạnh tranh về giá của các nước nông nghiệp khác tại châu Á. Nhiều nước nhập khẩu nông sản đang có xu hướng lựa chọn giá cả làm ưu tiên hàng đầu trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn bấp bênh. Một số doanh nghiệp đã bắt đầu hạ giá xuất khẩu để tăng cường sức cạnh tranh, nhưng theo các chuyên gia, đây chỉ nên là giải pháp tình thế và điều quan trọng là chúng ta phải chủ động xúc tiến chào hàng, mở rộng sang những thị trường còn tiềm năng lớn.

Tại Philippines, dù chính quyền Manila có kế hoạch cắt giảm nhập khẩu gạo trong năm nay, nhưng Bộ Nông nghiệp nước này đã mời các nhà xuất khẩu gạo Việt Nam tham gia đấu thầu cung cấp 187.000 tấn gạo và kết quả Tổng công ty Lương thực miền nam (Vinafood 2) đã trúng thầu toàn bộ cung cấp gạo 25% tấm. Thị trường Philippines có nhu cầu rất lớn gạo phẩm chất cao từ Việt Nam. Năm ngoái, nước này nhập khẩu 1,1 triệu tấn gạo của nước ta, tăng 35.000 tấn so với năm 2011.

Tiềm năng xuất khẩu nông sản qua thị trường Nhật Bản vẫn rất lớn. Theo ông Nguyễn Trung Dũng, Tham tán thương mại Việt Nam tại Nhật Bản, xuất khẩu nông sản của nước ta chỉ chiếm 1,7% so với nhu cầu nhập khẩu trị giá hàng trăm tỉ USD hàng năm của xứ Mặt trời mọc. Ông Dũng cho biết các mặt hàng nông sản của Việt Nam rất được người tiêu dùng Nhật Bản ưa chuộng.

Tại châu Âu, cuộc khủng hoảng nợ công tại Khu vực đồng euro có thể ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu nói chung của nước ta, nhưng các chuyên gia cho rằng thị trường khổng lồ Liên minh châu Âu (EU) vẫn cần các mặt hàng nông thủy sản như là nhu yếu phẩm không thể thiếu từ Việt Nam.

Năm ngoái, bất chấp sự khó khăn của nền kinh tế thế giới, nhiều mặt hàng nông sản xuất khẩu của nước ta như gạo, cà phê đã đạt mức kỷ lục và đưa ngành vượt mức kỷ lục 15 tỉ USD. Trong năm 2013 còn đầy thách thức, nông sản tiếp tục được kỳ vọng là đầu tàu "kéo" ngành công thương nước ta nói chung đạt mục tiêu phấn đấu tăng kim ngạch xuất khẩu lên 10% so với năm 2012.

ĐỨC TRUNG