Nông dân cần nhiều vốn ưu đãi để trang bị máy móc nông nghiệp, góp phần cơ giới hóa nông nghiệp thành phố.

Lộ trình cơ giới hóa nông nghiệp ở Cần Thơ đang bị “nghẽn” khi nông dân khó tiếp cận với nguồn vốn vay hỗ trợ lãi suất. Sau gần 2,5 năm thực hiện hỗ trợ lãi suất cho nông dân mua máy gặt đập liên hợp, chỉ có 90 trường hợp được giải quyết. Chủ trương và kinh phí hỗ trợ rất sẵn sàng nhưng...

* 2,5 NĂM VÀ 45%

2,5 năm là thời gian triển khai thực hiện Nghị quyết số 16 của HĐND thành phố Cần Thơ, ngày 7-12-2007, về Chính sách hỗ trợ lãi suất cho nông dân mua máy, thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2008-2010. Thế nhưng, số liệu thống kê đến ngày 18-5-2010, chỉ có 90 trường hợp được giải quyết, đạt 45% so với kế hoạch. Trong đó, có đến 78 nông dân ở huyện Vĩnh Thạnh được hưởng chính sách này. Trong khi đó, huyện Cờ Đỏ có diện tích nông nghiệp khá lớn nhưng cũng chỉ có 8 nông dân được tiếp cận với nguồn vốn này. 4 trường hợp còn lại là nông dân quận Thốt Nốt. Trong khi kinh phí chuẩn bị cho thực hiện Nghị quyết 16 hàng năm được dự toán đầy đủ. Cụ thể, trong 2 năm 2008 và 2009, Sở Tài chính “để sẵn” khoảng 2,4 tỉ đồng/năm để hỗ trợ lãi suất cho nông dân. Nhưng năm 2008, chỉ “xài” khoảng 217 triệu đồng và năm 2009 “xài” khoảng 687 triệu đồng. Nhiều ngành, địa phương rất bức xúc khi nông dân khó tiếp cận được nguồn vốn vay này. Trong khi, nhu cầu mua máy gặt đập liên hợp rất lớn, giúp nhà nông giảm thất thoát sau thu hoạch. Theo Sở NN&PTNT, tổng số máy gặt đập liên hợp toàn thành phố hiện là 271 máy, đáp ứng được 30% nhu cầu. Vụ đông xuân 2009-2010, nông dân thành phố rất vất vả trong việc thu hoạch. Giá công cắt tăng mạnh nhưng khó tìm được nguồn nhân công. Máy gặt đập liên hợp của một số người dân từ một số tỉnh lân cận đến hoạt động trên các đồng ruộng của thành phố nhưng vẫn không đáp ứng được nhu cầu. Nhiều nông dân ở Cờ Đỏ, Thới Lai... phải để lúa chín ngả trên đồng suốt một thời gian dài, gây tổn thất lớn cho nhà nông.

Theo Sở NN&PTNT, Nghị quyết số 16 với mục tiêu hỗ trợ lãi suất cho nông dân mua 200 máy gặt đập liên hợp trong vòng 3 năm (2008-2010), mức hỗ trợ là 11%/năm, thời gian kéo dài 3 năm. Suốt gần một năm đầu triển khai, nông dân không mặn mà với chủ trương này do nhiều nguyên nhân. Đến khi nông dân hiểu rõ tác dụng từ nguồn vốn kích cầu, lên kế hoạch mua sắm trang thiết bị nông nghiệp lại gặp nhiều vướng mắc. Không ít người chán nản và không muốn tiếp tục lập dự án vay. Nông dân huyện Cờ Đỏ trong suốt hai năm thực hiện Nghị quyết, chỉ có 7 nông dân mua máy từ nguồn vốn ưu đãi. Gần 6 tháng đầu năm 2010, có 8 hộ lập dự án xin vay vốn mua máy gặt đập liên hợp nhưng chỉ có 1 trường hợp được giải quyết. Nhiều trường hợp lập dự án vay để có thể hoạt động trong vụ đông xuân nhưng khâu xử lý hồ sơ chậm, dẫn đến trễ vụ nên nông dân dừng vay. Đó là chưa kể những ràng buộc khác yêu cầu nông dân có tài sản thế chấp, có kinh nghiệm quản lý và sử dụng máy... Nhiều nông dân than phiền: “Nông dân lập dự án mua sắm trang thiết bị là những người có ý chí, muốn nâng cao thu nhập thì không ai lại không muốn khai thác hiệu quả. Có chính sách này, nông dân mới có cơ hội sở hữu và sử dụng phương tiện hiện đại này chứ làm gì có kinh nghiệm sử dụng trước đó. Vậy mà ngân hàng lại “làm khó”, nhiều cán bộ tín dụng không “mặn” lắm với các dự án này...”. Thủ tục là điều không thể thiếu đối với ngân hàng nhưng nông dân thì không đủ kiến thức để thực hiện các thủ tục nên phải sửa nhiều lần, gây chán nản. Đó là rào cản lớn nhất để nông dân tiếp cận với nguồn vốn vay ưu đãi. Mục tiêu 100 máy gặt đập liên hợp được mua mới trong năm 2010 từ nguồn vốn ưu đãi này muốn hoàn thành phải gỡ được những cái khó tồn tại suốt thời gian qua...

* GỠ KHÓ CHO NÔNG DÂN

Ngày 20-5, UBND TP Cần Thơ triệu tập các cơ quan chức năng và các quận, huyện để bàn giải pháp tháo gỡ. Tại đây, nhiều người mới biết, chủ trương hỗ trợ lãi suất trong thời hạn 3 năm là tính từ ngày nông dân được giải ngân và mua máy gặt đập liên hợp, chứ không phải chỉ hỗ trợ lãi suất đến hết năm 2010. Tức những hộ được hưởng chính sách này từ năm 2010 thì thời gian hỗ trợ lãi suất kéo dài 36 tháng. Sự “hiểu lầm” này gây rối trong khâu giải quyết hồ sơ, nông dân ngại “hưởng ưu đãi” vì nghĩ thời gian không còn nhiều. Tại cuộc họp này, một trường hợp nông dân ở quận Ô Môn được đưa ra phân tích, cho thấy sự rắc rối của thủ tục gây khó cho dân. Ông này lập hồ sơ, dự án mua máy gặt đập liên hợp nhưng lại “vướng” về kinh nghiệm đã sử dụng máy trước đó. Thế nên, ông vay mượn từ nhiều nguồn vốn khác nhau để tự trang bị. Khi làm ăn hiệu quả, ông lập dự án mới để vay vốn ưu đãi trang bị thêm một máy nữa thì không được duyệt vì ông đã có phương tiện này. Vấn đề này được Phó Chủ tịch thành phố Nguyễn Thanh Sơn cho rằng, làm như vậy là không đúng với chủ trương. Phó chủ tịch cho biết: Không thể nói, nguồn vốn này tập trung làm giàu cho những nông dân khá giả mặc dù đối tượng được hưởng phần lớn là nông dân có tài sản, thu nhập khá. Thực tế, những nông dân trang bị cơ giới hóa nông nghiệp là cũng góp phần giảm thất thoát sau thu hoạch giúp những nông dân khác tăng sản lượng thu hoạch, giảm chi phí công cắt... Người đã có phương tiện làm ăn hiệu quả nay muốn trang bị thêm là điều đáng khích lệ. Mục tiêu của Nghị quyết là hỗ trợ đúng đối tượng, tạo cơ hội cho nông dân cơ giới hóa nông nghiệp và cũng là để đạt mục tiêu cơ giới hóa nông nghiệp của thành phố.

Một rào cản khác gây khó cho nông dân khi tiếp cận nguồn vốn này là ràng buộc nông dân mua hàng quốc nội. Trong khi, phần lớn nông dân lại muốn mua hàng ngoại. Theo nhiều nông dân, hàng ngoại giá cao hơn hàng nội không nhiều hoạt động hiệu quả, ít bị hư lặt vặt. Tại cuộc họp, HĐND, UBND và các sở, ngành liên quan thống nhất cho nông dân tự trang bị phương tiện theo kinh nghiệm riêng. Nếu hồ sơ vay mua máy gặt đập liên hợp có xuất xứ từ nước ngoài thì áp dụng Nghị quyết 16 để giải quyết. Các trường hợp mua hàng nội thì áp dụng các Quy định của Chính phủ.

Như vậy, các vướng mắc đã cơ bản được giải quyết. Vấn đề còn lại là vai trò của cơ sở trong việc giúp đỡ người dân tiếp cận với nguồn vốn này, nhất là khâu thủ tục. Phó Chủ tịch Nguyễn Thanh Sơn đề nghị: “Chính quyền các quận, huyện phải phối hợp tốt với ngân hàng để giải quyết khi xảy ra những vướng mắc. Kết quả thực hiện Nghị quyết này là cơ sở để bàn bạc, tiến tới lập dự án mới với mục tiêu không chỉ cơ giới hóa nông nghiệp thành phố mà còn hướng đến tạo điều kiện cho nông dân làm dịch vụ nông nghiệp ở các địa bàn lân cận, góp phần tăng thu nhập cho nông dân...”.

Bài, ảnh: T. Nguyễn