Thủ tướng Nga Putin trong cuộc họp ngày 4-8. Ảnh: Reuters

Trong cuộc họp nội các ngày 4-8, Thủ tướng Nga Vladimir Putin đã kêu gọi tái lập quan hệ liên minh với Cuba như thời Liên bang Xô-viết, sau khi nghe báo cáo kết quả chuyến thăm 3 ngày vừa kết thúc của Phó Thủ tướng Igor Sechin và Thư ký Hội đồng An ninh Nikolai Patrushev.

Trở về sau chuyến công du Cuba gặp nhà lãnh đạo Raul Castro và nguyên Chủ tịch Fidel Castro, phái đoàn Nga cho biết hai bên thống nhất sẽ củng cố và phát triển quan hệ truyền thống trên tất cả các lĩnh vực, mà ưu tiên khởi đầu là thúc đẩy hợp tác năng lượng, quặng mỏ, nông nghiệp, giao thông, y tế và viễn thông. Vấn đề dư luận đặc biệt quan tâm là khả năng Nga tái hiện diện quân sự trên lãnh thổ Cuba thì không được ông Sechin và Patrushev đề cập. Tuy nhiên, hãng RIA Novosti dẫn lời ông Andrei Klimov, phó chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, không loại trừ khả năng Nga tái hiện diện quân sự trên “Hòn đảo tự do”, nằm cách Mỹ chỉ 150 km. Trước đó, Bộ Quốc phòng Nga nói rằng Mát-xcơ-va không có kế hoạch xây dựng bất kỳ căn cứ quân sự nào tại hải ngoại sau khi nhật báo Izvestia loan tin Nga có thể triển khai máy bay ném bom hạt nhân tại Cuba như là biện pháp đáp trả hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ ở Đông Âu.

Theo các nhà phân tích, nếu Nga vội vã đưa phi đội ném bom hạt nhân chiến lược sang Cuba có thể gây ra cuộc khủng hoảng ngoại giao với Mỹ giống như tình huống quân đội Xô-viết triển khai tên lửa chĩa thẳng vào Mỹ tháng 10-1962. Vì thế, những tin tức về khả năng Nga đưa quân sang Cuba chỉ là đòn thăm dò tâm lý. Dẫu vậy, tuyên bố của Thủ tướng Putin và chuyến thăm của đoàn quan chức cấp cao Nga tới Cuba diễn ra sau những đồn đoán trên chắc hẳn không phải là sự ngẫu nhiên.

Trên thực tế thì Nga đã bắt đầu tăng cường hợp tác trở lại với Cuba trong những năm gần đây. Năm 2006, Nga hỗ trợ Cuba 355 triệu USD để cải thiện cơ sở hạ tầng giao thông và năng lượng, trong khi Cuba ký hợp đồng mua của Nga hai máy bay T-204 và II-300. Theo các nhà phân tích, Nga có thể sẽ khôi phục trạm giám sát và nghe lén điện tử Lourdes gần Thủ đô La Havana mà Nga bất ngờ trả lại năm 2001 vì không kham nổi số tiền thuê hàng năm lên tới 200 triệu USD. Trạm này có khả năng theo dõi các liên lạc về chính trị- thương mại giữa Mỹ và châu Âu cũng như giữa các bang khu vực Đông Nam nước Mỹ.

PHÚC NGUYÊN

(Theo Earthtimes, AP, DPA, Reuters, Rian)