Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida (trái) cùng Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton tại Bộ Ngoại giao Mỹ. Ảnh: Flickr

Sau thông điệp kêu gọi Nhật Bản "kiềm chế" của Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ đặc trách khu vực Đông Á và Thái Bình Dương Kurt Campbell, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton lại vừa lên tiếng ủng hộ, đồng thời tuyên bố sẵn sàng hỗ trợ Nhật Bản trong vấn đề tranh chấp hải đảo với Trung Quốc.

Sau cuộc giữa Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton và Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida trong chuyến thăm Washington đầu tiên hôm 18-1, hai bên cam kết thắt chặt quan hệ an ninh và kinh tế Mỹ-Nhật.

Phát biểu tại cuộc họp báo chung với ông Kishida, Ngoại trưởng Clinton nói: "Liên minh với Nhật Bản vẫn là nền tảng cho sự hiện diện của Mỹ trong khu vực". Theo bà, giới quan chức Mỹ rất "ủng hộ những bước đi ban đầu" của tân Thủ tướng Shinzo Abe là "tiếp cận và bắt đầu các cuộc thảo luận" với Trung Quốc. Bà bày tỏ hy vọng các nhà lãnh đạo mới ở Nhật Bản và Trung Quốc sẽ khởi đầu mối quan hệ tốt đẹp vì lợi ích an ninh của hai bên lẫn toàn khu vực". Mặt khác, bà Clinton một lần nữa khẳng định Mỹ vẫn tiếp tục vai trò là đồng minh của Nhật Bản khi cho biết "Washington phản đối bất kỳ hành động đơn phương nào nhằm mục đích suy yếu chính quyền Nhật Bản".

Mặc dù không trực tiếp đề cập đến Trung Quốc, nhưng Ngoại trưởng Mỹ cũng bày tỏ mong muốn Bắc Kinh và Tokyo có thể giải quyết vấn đề tranh chấp các quần đảo mà cả hai nước đều khẳng định chủ quyền trong hòa bình thông qua các biện pháp đối thoại. "Chúng tôi không muốn bất kỳ nước nào có động thái khiến tình hình căng thẳng hơn nữa hay một tính toán sai lầm dẫn tới hậu quả làm suy yếu sự phát triển hòa bình, an ninh và kinh tế trong khu vực"- bà Clinton nói.

Nhân chuyến thăm Mỹ của ông Kishida, Ngoại trưởng Clinton đã chuyển thư của Tổng thống Barack Obama mời Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe sang thăm Washington vào tuần thứ ba của tháng 2-2013.

Về phía Nhật Bản, ông Kishida hoan nghênh quan điểm ủng hộ của Ngoại trưởng Mỹ và nhận định rằng môi trường an ninh trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang trở nên khó khăn hơn bao giờ hết, đòi hỏi liên minh Nhật-Mỹ phải được tăng cường trên tất cả các lĩnh vực để đảm bảo hòa bình trong khu vực. Đồng thời, Ngoại trưởng Nhật Bản cũng lưu ý tuyên bố về hiệp ước an ninh Mỹ-Nhật "sẽ chống lại bất kỳ hành động đơn phương nào có thể xâm phạm các quyền quản lý của Nhật Bản". Tuy nhiên, ông Kishida cũng thể hiện thái độ ôn hòa khi mô tả mối quan hệ với Trung Quốc là "một trong những mối quan tâm hàng đầu" của Nhật Bản và khẳng định nước này sẽ không khiêu khích Trung Quốc trong vấn đề chủ quyền không thể nhượng bộ của Nhật Bản đối với quần đảo Senkaku mà Trung Quốc gọi là Điếu Ngư trên Biển Hoa Đông.

Căng thẳng về vấn đề chủ quyền quần đảo Senkaku/Điếu Ngư đang trở nên tồi tệ hơn khi Washington tìm cách chuyển trọng tâm an ninh của mình đến khu vực châu Á mà theo Trung Quốc là khiến tình hình khu vực ngày thêm rối. Hồi tuần trước, chính quyền Bắc Kinh đã triển khai một máy bay giám sát gần các đảo khu vực tranh chấp khiến Tokyo điều máy bay chiến đấu F-15 để đáp trả. Mới nhất, theo lực lượng tuần duyên Nhật Bản, 3 tàu hải giám Trung Quốc sáng 19-1 đã xuất hiện tại một khu vực gần quần đảo đang tranh chấp.

VI VI (Theo Reuters, AFP, Bloomberg, NYT)