Là đô thị trung tâm của ĐBSCL, TP Cần Thơ hội tụ đủ các điều kiện để phát triển du lịch. Tuy nhiên, suốt thời gian dài, du lịch Cần Thơ chưa tạo được dấu ấn và vai trò "anh cả" của ĐBSCL. Dù đề án Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch thành phố đã có từ năm 2006 nhưng đến nay Cần Thơ vẫn đang loay hoay tìm định hướng, bản sắc cho phát triển du lịch.

Khó níu chân du khách

Trong đợt khảo sát hoạt động du lịch trên địa bàn thành phố tháng 10 vừa qua, bà Trần Thị Xuân Mai, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội, Hội đồng Nhân dân TP Cần Thơ, nhận định: "Du lịch Cần Thơ phát triển chưa xứng tầm với vị thế đô thị trung tâm ĐBSCL, không có điểm nhấn đặc trưng, đơn điệu, thiếu tính chuyên nghiệp và bộc lộ nhiều hạn chế". Mặc dù theo báo cáo hằng năm, du lịch Cần Thơ tăng đều đặn về số lượng khách, doanh thu, cơ sở lưu trú, nhưng thực tế mức tăng này không tỷ lệ thuận với chất lượng cần có để đáp ứng nhu cầu của du khách. Cần Thơ có nhiều điểm tham quan nhưng nhỏ lẻ, lại trùng lắp về loại hình du lịch như: du lịch miệt vườn sông nước, sinh thái, nghỉ dưỡng, gần đây phát triển thêm loại hình homestay (nghỉ tại nhà dân).

Tính đến tháng 10- 2013, trên địa bàn thành phố có 11 điểm vườn du lịch hoạt động nhưng đa phần tự phát, dịch vụ đi kèm đơn điệu. Ngay cả huyện Phong Điền - nơi có nhiều sự đầu tư, chính sách hỗ trợ cho nông dân làm du lịch - cũng chưa đủ chuẩn thu hút du khách. Quận Ninh Kiều và quận Cái Răng - cửa ngõ thu hút khách du lịch đến Cần Thơ - lại có nhiều vấn đề. Bến Ninh Kiều, bộ mặt của TP Cần Thơ, thường xuyên xảy ra tình trạng mất an ninh trật tự, móc túi, chèo kéo khách du lịch. Chợ nổi Cái Răng vốn là điểm du lịch nổi tiếng của thủ phủ Tây Đô, được du khách gần xa trong nước lẫn quốc tế biết đến, lại chưa có quy hoạch phát triển cụ thể. Hiện chợ nổi Cái Răng chưa có điểm dừng chân, hệ thống nhà vệ sinh phục vụ du khách, ngay cả bến đò đưa rước khách cũng chưa đảm bảo an toàn, cảnh quan môi trường chưa đẹp. Chính quyền Ninh Kiều lẫn Cái Răng đều thiếu sự quan tâm đầu tư đúng mức cho du lịch, nếu không muốn nói không có. Ông Nguyễn Quang Duy- Phó Chủ tịch UBND quận Ninh Kiều - thừa nhận: "Trong thời gian qua, địa phương chỉ tác động gián tiếp tạo ra môi trường du lịch, chưa chú trọng quan tâm phát triển du lịch". Các địa phương cũng phản ánh: chưa nhận được những hướng dẫn cụ thể nên khá lúng túng trong việc xây dựng kế hoạch phát triển du lịch; thiếu nhân sự chuyên trách du lịch nên không nắm bắt rõ thực trạng, tiềm năng du lịch trên địa bàn.

Một thực tế nữa, du lịch Cần Thơ chưa thật sự hấp dẫn để kéo dài thời gian lưu trú của khách. Các dịch vụ phụ trợ ở các điểm đến quá đơn điệu, chưa có các hoạt động trải nghiệm. Mặt khác, TP Cần Thơ chưa có những điểm vui chơi giải trí quy mô lớn, những công trình dự án tầm cỡ, các lễ hội, sự kiện ấn tượng đặc trưng, hấp dẫn du khách. Thêm vào đó, hệ thống giao thông ở các điểm du lịch không thông tuyến, đường sá nhỏ hẹp, không có bến đậu cho tàu, xe nên chủ yếu chỉ thu hút khách lẻ. Đội ngũ phục vụ du lịch, thuyết minh thiếu tính chuyên nghiệp. Không chỉ vậy, du lịch Cần Thơ vẫn chưa có sản phẩm đặc trưng để làm quà lưu niệm. Dù mới đây Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH, TT & DL) thành phố đã tổ chức cuộc bình chọn "Sản phẩm lưu niệm, quà tặng du lịch đặc trưng TP Cần Thơ" nhưng thực tế những sản phẩm này vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thị trường, tạo bản sắc riêng.

Với thực trạng như vậy, du lịch Cần Thơ khó tạo ấn tượng để du khách kéo dài thời gian lưu trú hoặc quay lại lần nữa.

Sớm triển khai những giải pháp cụ thể

Để giải quyết những khó khăn cho ngành du lịch, TP Cần Thơ cần có sự liên kết, chung sức của sở ngành các cấp. Trước mắt, Sở VH, TT & DL đang nỗ lực hoàn thiện đề án Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch TP Cần Thơ đến năm 2020 tầm nhìn 2030. Đồng thời, Sở VH, TT & DL thành lập Tổ công tác lập lại trật tự Bến Ninh Kiều, tham mưu UBND thành phố thành lập Tổ kiểm tra liên ngành lập lại trật tự Bến Ninh Kiều; cũng như thiết lập đường dây nóng hỗ trợ du khách và giải quyết những vấn đề liên quan đến du lịch. Kế đến là xây dựng mô hình thí điểm du lịch văn hóa lịch sử tại khu mộ thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa (quận Bình Thủy) gắn với hoạt động văn hóa, văn nghệ đặc sắc. Định kỳ hằng tháng hoặc hằng quý họp báo với các quận, huyện để theo dõi sát sao tình hình hoạt động du lịch cũng như kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho các địa phương. Sở VH, TT & DL cũng đã xây dựng 2 câu lạc bộ biểu diễn nghệ thuật do Nhà hát Tây Đô phụ trách, biểu diễn định kỳ thứ Bảy hằng tuần phục vụ miễn phí cho du khách tại bến Ninh Kiều (dự kiến đưa vào hoạt động khoảng giữa tháng 11-2013).

Ông Lê Minh Sơn, Phó Giám đốc Sở VH, TT & DL, cho biết sẽ đề xuất với UBND thành phố đầu tư xây dựng những công trình trọng điểm nhằm thu hút khách du lịch như: Trung tâm Hội nghị thành phố, Nhà hát lớn, Quảng trường hoặc cho phép tổ chức thêm nhiều dịch vụ phục vụ du lịch như: xe điện, xe xích lô đạp, phố đi bộ hoặc thiết lập hệ thống đèn cảm ứng, dây văng cầu Cần Thơ; đồng thời xúc tiến xây dựng đề án chợ nổi Cái Răng, mở thêm nhiều đường bay nội địa lẫn quốc tế như: Cần Thơ- Nha Trang, Cần Thơ- Lâm Đồng, Cần Thơ- Thái Lan…

Trước những vấn đề đang cần tháo gỡ của ngành du lịch, ông Nguyễn Khánh Tùng, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư- Thương mại- Du lịch TP Cần Thơ, định hướng: quận Ninh Kiều nên phát triển du lịch theo loại hình MICE (du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo sự kiện) vì nơi đây có hệ thống nhà hàng, khách sạn hoàn chỉnh; quận Cái Răng gắn với du lịch ẩm thực; huyện Phong Điền gắn với du lịch sinh thái miệt vườn; quận Bình Thủy gắn với du lịch văn hóa lễ hội tâm linh; quận Thốt Nốt gắn với làng nghề…Như vậy, mỗi quận huyện sẽ có mô hình đặc trưng riêng, tạo sự đa dạng cho du lịch thành phố để thu hút du khách. Hiện Trung tâm Xúc tiến Đầu tư- Thương mại- Du lịch đang kêu gọi đầu tư 2 dự án: Khách sạn 5 sao và Trung tâm Hội nghị quốc tế, để góp phần thúc đẩy phát triển du lịch Cần Thơ.

Những giải pháp, định hướng trên hy vọng sớm được triển khai để du lịch Cần Thơ phát huy tiềm năng, thể hiện đúng vai trò "anh cả" của ĐBSCL.

Bài, ảnh: ÁI LAM