Tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua 15 luật và 4 nghị quyết quy phạm pháp luật, cho ý kiến lần đầu 7 dự án luật và xem xét 7 vấn đề theo thẩm quyền.

Quang cảnh Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN)

Sáng 3/8, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã khai mạc trọng thể tại Thủ đô Hà Nội.

Thể chế và thực thi ngay các chủ trương của Đảng

Theo chương trình, tại Kỳ họp này, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua 15 luật và 4 nghị quyết quy phạm pháp luật, cho ý kiến lần đầu 7 dự án luật để làm cơ sở cho các cơ quan hoàn thiện và trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 2; đồng thời xem xét 7 vấn đề theo thẩm quyền, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kết cấu hạ tầng giao thông chiến lược và hệ thống đô thị quốc gia.

Kỳ họp diễn ra trong khoảng 17 ngày, từ ngày 3/8 đến ngày 24/8/2026. Quốc hội dự kiến làm việc cả các ngày thứ Bảy, Chủ nhật, có bố trí thời gian giữa 2 đợt họp để các cơ quan chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật, nghị quyết trước khi trình Quốc hội thông qua tại đợt 2.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh với nhiệm vụ trọng tâm là công tác lập pháp và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước mà thực tiễn đòi hỏi, Kỳ họp thể hiện quyết tâm chính trị, tinh thần chủ động, hành động quyết liệt, thực chất của Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan trong việc thể chế và thực thi ngay các chủ trương của Đảng, đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng của người dân, doanh nghiệp, không chậm trễ, không để lỡ thời cơ phát triển của đất nước.

Để hoàn thành chương trình Kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu Quốc hội dành thời gian nghiên cứu kỹ tài liệu, tham gia đầy đủ các phiên họp, tích cực thảo luận, tranh luận, đóng góp nhiều ý kiến có chất lượng, nhất là đối với những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, những nội dung tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp.

Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội dự phiên họp. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Các cơ quan của Quốc hội, từng đại biểu Quốc hội tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy trong xây dựng pháp luật; chính sách, pháp luật được ban hành thực sự bám sát thực tiễn; đi trước, mở đường cho phát triển; lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy chất lượng, hiệu quả thực thi của hệ thống pháp luật làm thước đo của hoạt động lập pháp.

Hoàn thiện cơ sở pháp lý để xử lý hiệu quả những vấn đề cấp bách đặt ra từ thực tiễn, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ; thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; khơi thông các nguồn lực, hình thành các động lực tăng trưởng mới; hoàn thiện pháp luật phục vụ việc vận hành hiệu quả mô hình chính quyền 3 cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đi đôi với đảm bảo nguồn lực, điều kiện thực hiện...

Đổi mới tư duy xây dựng pháp luật

Tại phiên khai mạc, Quốc hội đã nghe các tờ trình và báo cáo thẩm tra về các dự án: Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan; Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) gồm 5 chương, 39 điều, bổ sung trách nhiệm của cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật, cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan đề xuất ký kết điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế, cơ quan của Quốc hội, cơ quan báo chí; quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu các bộ, cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân các cấp trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; bổ sung trách nhiệm của một số tổ chức, cá nhân như: tổ chức cung cấp dịch vụ pháp lý, dịch vụ có liên quan đến pháp lý, cơ quan thi hành án hình sự, người sử dụng lao động, luật sư, luật gia...

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, dự thảo Luật gồm 2 điều: Điều 1 sửa đổi, bổ sung 35 điều, bãi bỏ 2 điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước hiện hành; Điều 2 là điều khoản thi hành. Trong đó, sửa đổi, bổ sung 6 nhóm nội dung lớn về: Nguyên tắc, phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; cơ quan giải quyết bồi thường trong hoạt động tố tụng hình sự; thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường; kinh phí bồi thường; trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ; quản lý nhà nước đối với công tác bồi thường nhà nước.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo thẩm tra về 3 dự án Luật: Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN)

Thẩm tra hai dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu khẳng định Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành sự cần thiết, mục đích xây dựng hai luật; cơ bản tán thành với phạm vi sửa đổi, bổ sung của các dự án luật.

Nội dung của hai dự án luật cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng; bảo đảm tính hợp hiến, tính thống nhất với hệ thống pháp luật, tính tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan và đã có các quy định thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Ủy ban đề nghị Chính phủ chỉ đạo tiếp tục rà soát các nội dung nêu trong hai báo cáo thẩm tra đầy đủ để nghiên cứu chỉnh lý, hoàn thiện hai dự thảo luật, bảo đảm quán triệt sâu sắc hơn nữa quan điểm về đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hai dự thảo luật với hệ thống pháp luật; tiếp tục rà soát về nguồn tài chính, nguồn nhân lực để bảo đảm quá trình tổ chức thi hành luật khả thi, hiệu quả.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan gồm 4 điều, trong đó sửa đổi, bổ sung 15 điều để phù hợp với chức danh, tên gọi, chức năng, nhiệm vụ theo mô hình tổ chức bộ máy mới sau sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước.

Về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử, đa số ý kiến trong Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với quy định yêu cầu tổ chức, cá nhân tại Việt Nam khi mua, bán hàng hóa với nước ngoài qua nền tảng thương mại điện tử phải thực hiện xác thực định danh điện tử; đề nghị nghiên cứu quy định theo hướng việc xác thực định danh điện tử chỉ thực hiện một lần đối với mỗi tài khoản và được sử dụng thống nhất cho các giao dịch phát sinh trên tài khoản đó, bảo đảm thuận lợi cho người sử dụng và hiệu quả quản lý.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư bao gồm 5 Điều và 1 Phụ lục, trong đó, sửa đổi, cắt giảm một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư. Khoản 2 Điều 1 dự thảo Luật quy định thay thế Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện ban hành kèm theo Phụ lục IV của Luật Đầu tư 2025 bằng Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện ban hành kèm theo Luật này.

Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi khẳng định, Ủy ban Kinh tế và Tài chính thống nhất với sự cần thiết, cơ sở chính trị và cơ sở thực tiễn ban hành sửa đổi, bổ sung Luật; đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, thuyết minh đầy đủ cơ sở, tính hợp lý và tính thực chất của phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, bảo đảm mục tiêu cắt giảm tối thiểu 30% ngành, nghề kinh doanh có điều kiện phải đi vào bản chất, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và giảm chi phí tuân thủ, không nên chỉ quan tâm yêu cầu về số lượng cắt giảm...

Cũng trong sáng 3/8, Quốc hội cũng nghe các tờ trình, báo cáo thẩm tra về 3 dự án: Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang; Luật Dầu khí (sửa đổi).

Theo TTXVN/Vietnam+