Hữu Thắng và Thanh Lan đang tạo mẫu hình trên áo cho khách.

Hiện nay, ngoài số đông sinh viên (SV) chọn nghề làm thêm kiếm tiền đi học, có không ít SV ở các trường đại học (ĐH), cao đẳng trong TP Cần Thơ tự túc chi phí học tập bằng việc kinh doanh. Với sự năng động, nhạy bén, những SV này từng bước vượt khó, vừa học, vừa kinh doanh tốt.

Nguyễn Thị Duyên Anh, SV năm thứ hai Khoa Ngữ văn Trường ĐH Tây Đô, đang nhận phân phối hàng cho một công ty mỹ phẩm nước ngoài tại Cần Thơ. Cách đây một năm, Duyên Anh theo bạn của chị mình đi giao hàng, tiếp thị sản phẩm. Thích môi trường làm việc năng động, tự do, không bị ràng buộc về mặt thời gian, thu nhập khá nên Duyên Anh xin vào công ty này làm. Để chuẩn bị hành trang cho mình, Duyên Anh tham gia các khóa huấn luyện trang điểm, phương pháp tiếp thị, thuyết phục khách hàng do công ty tổ chức. Lanh lợi, khéo léo, lượng khách của Duyên Anh dần đi vào ổn định, doanh số bán ra ngày một nhiều. Không có nhiều vốn, Duyên Anh huy động tiền trước từ đơn hàng của khách, giao hàng sau. Qua một năm thử sức, bây giờ Duyên Anh không trực tiếp bán hàng nữa mà làm quản lý nhóm với hơn 30 nhân viên tuyến dưới. Lớp Duyên Anh có khoảng 10 bạn cũng đang nhận phân phối mặt hàng mỹ phẩm này. Duyên Anh kể: “Bước đầu em cũng gặp nhiều trở ngại, nhất là về mặt chuyên môn, nói làm sao cho người ta tin tưởng là điều không đơn giản, phải biết kiên nhẫn, duy trì tốt các mối quan hệ. Gia đình lúc đầu phản đối, sợ em mê làm, bỏ học nhưng em luôn đảm bảo thành tích học tập của mình nên cha mẹ cũng yên tâm. Làm công tác quản lý nhóm, em được chia hoa hồng 30% trên mỗi đơn hàng, đủ trang trải chi phí học tập. Em đi làm chủ yếu tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện phong cách trong môi trường kinh doanh để sau này khởi nghiệp thuận lợi”.

Châu Thanh Tâm, SV năm thứ 2 Khoa Kỹ thuật công nghiệp Trường ĐH Tây Đô, là một trong số ít SV có thể gọi là “ăn lên làm ra” từ việc kinh doanh, phân phối một số mặt hàng điện, điện tử như máy nghe nhạc ipod, máy điện thoại iphone, máy chụp ảnh kỹ thuật số....

21 tuổi, Tâm đã có 5 năm làm quen với môi trường kinh doanh. Ngày trước, khi còn học lớp 11, Trường PTTH chuyên Thoại Ngọc Hầu - An Giang, Tâm ao ước có một máy nghe nhạc vừa túi tiền, vừa chất lượng nhưng lúc đó giá thị trường rất cao. Tâm lên mạng tìm hiểu, biết có một công ty tại TP Hồ Chí Minh kinh doanh mặt hàng này. Sau khi trao đổi thông tin, Tâm gởi tiền qua bưu điện mua máy. Cùng thời điểm trên, bạn của Tâm ở quê cũng mua một cái máy y như thế nhưng giá gần gấp đôi. Lúc đó, Tâm bắt đầu có ý định làm cầu nối cho những ai có nhu cầu tiếp cận nguồn hàng có giá rẻ, chất lượng. Trước khi bắt tay vào việc kinh doanh, Tâm tìm đến TP Hồ Chí Minh kiểm tra, thiết lập quan hệ với công ty. Thời gian đầu, Tâm bán USB bluetooth (công nghệ phát sóng trong máy điện thoại), máy nghe nhạc, được chia 1,5 % hoa hồng trên mỗi sản phẩm. Sau khi tốt nghiệp, Tâm thi đậu vào Khoa Kỹ thuật công nghiệp Trường ĐH Tây Đô. Ổn định xong việc học, chỗ trọ, Tâm tiếp tục công việc mua bán, chia sẻ với bạn bè để tìm hiểu nhu cầu thị trường. Hiện tại, Tâm bán hàng cho nhiều công ty có chi nhánh ở Đà Nẵng, Hà Nội, TP Hồ Chí Minh..., một đơn hàng của Tâm có khi lên đến vài chục triệu đồng. Làm việc hiệu quả nên hoa hồng cũng tăng lên, thu nhập mỗi tháng của Tâm từ 1-2 triệu đồng, đủ lo chi phí trọ học xa nhà.

Trong thời gian làm việc, Tâm cũng gặp không ít khó khăn như giao hàng không đúng thời gian, do công ty chuyển hàng trễ, sản phẩm không đúng màu làm khách phàn nàn. Bằng sự nhiệt tình, nhạnh nhạy, chân thành, Tâm thuyết phục được cả những khách hàng khó tính. 5 năm gắn bó với nghề, Tâm tự mày mò học cách sửa chữa máy móc qua tài liệu tiếng Anh trên mạng, phần nào không biết nhờ bộ phận kỹ thuật nhãn hàng đang bán tư vấn. Trong thời hạn bảo hành, Tâm chuyển máy bị hư về hãng, thời gian sau Tâm sửa miễn phí, vì vậy, rất được lòng khách hàng. Tâm đúc kết: “Nếu muốn kinh doanh phải tìm hiểu kỹ mặt hàng, đặt chữ tín lên hàng đầu, đừng để bị chi phối. Khi em giới thiệu sản phẩm, một số người nghi ngại giá rẻ chắc hàng xài rồi, nhưng em cố gắng chứng minh cho khách hàng thấy rằng hàng của em vừa đúng giá vừa đảm bảo đúng chất lượng. Thế là lượng khách hàng ngày càng tăng. Thời gian tham gia kinh doanh, em học hỏi được nhiều kinh nghiệm từ kiểm định chất lượng hàng hóa, giao tiếp tự tin hơn, mở rộng quan hệ xã hội, bản thân lạc quan, suy nghĩ theo hướng tích cực hơn”.

Công việc của Tâm đa phần kinh doanh trên mạng qua địa chỉ cttam89.it@gmail.com. Lúc đầu, cha mẹ sợ Tâm chưa có kinh nghiệm, làm không khéo đổ nợ, bỏ bê việc học. Nhưng thực tế không như vậy, Tâm không chỉ học tốt mà còn là Bí thư chi đoàn lớp năng động. Bây giờ, tất cả đồ điện tử trong nhà cha mẹ tin tưởng giao Tâm mua hết. Năm rồi, Tâm sắm được cái máy tính xách tay trị giá hơn 15 triệu đồng từ tiền làm thêm. “Không an phận, chịu khó, sáng tạo, tiết kiệm” là phác họa về Tâm. Chàng trai này đang tính mở rộng kinh doanh bằng cách chỉ lại kỹ thuật, kinh nghiệm, giới thiệu bạn bè cùng làm, có thêm thu nhập, lo việc học được tốt hơn.

Gần 2 năm nay, nhóm Nguyễn Hữu Thắng, SV năm thứ nhất Khoa Kinh tế - luật Trường Cao đẳng Cần Thơ; Hà Thị Thanh Lan, SV năm thứ nhất chuyên ngành Anh văn Khoa Khoa học xã hội và nhân văn Trường ĐH Cần Thơ và Võ Trúc Duyên (đã nghỉ học) kinh doanh shop online qua địa chỉ venom01ct@yahoo.com chuyên thiết kế, vẽ và in trên mọi chất liệu vải, nhận vẽ, in tất cả các loại áo như cặp, áo nhóm, áo lớp... chất lượng cao.

Cơ duyên để nhóm đến với nghề cũng khá đặc biệt. Thắng và Lan học chung cấp 3. Năm cuối cấp, Lan muốn trang trí một cái áo theo ý mình mà không biết làm thế nào. Thấy Thắng vẽ đẹp, Lan đưa áo cho vẽ. Lúc đầu, không biết về mặt kỹ thuật, Thắng lấy nước sơn móng tay vẽ, dù đẹp nhưng cây cọ to nên đường nét không được uyển chuyển. Thắng lên mạng tìm thông tin, dò hỏi mới biết để vẽ trên áo cần có loại nước sơn chuyên biệt. Nhờ người lên TP Hồ Chí Minh mua mực, Thắng và Lan vẽ hình lên áo và mặc đi học. Thấy bạn bè thích thú, cả hai rủ thêm Duyên cùng kinh doanh loại sản phẩm này. 3 bạn phân nhiệm vụ rạch ròi: Lan lo phần ý tưởng, hình ảnh, màu sắc; Thắng vẽ; Duyên liên hệ mua màu và quảng cáo, bán áo. Từ cuối năm 2009 đến nay, nhóm làm ăn ngày càng đi lên, nhiều người biết đến, đặt hàng nhiều. Khách ở xa chuyển tiền qua tài khoản, nhóm gởi sản phẩm theo xe hoặc bưu điện. Mỗi đợt xuất hàng, các bạn kiểm tra kỹ từng đường may, có khi nhóm làm xong rồi cảm thấy không hài lòng sản phẩm, trả tiền lại khách. Thắng cho biết: “Kinh doanh kiểu này chúng em chủ động được thời gian học tập, không bị gò bó, mỗi người thu nhập vài trăm ngàn đồng/tháng cũng đủ mua sách vở. Mục tiêu của chúng em là không cần vốn nhiều, chủ yếu lấy công làm lời. Sắp tới, chúng em mở rộng mặt hàng in trên ly, gạch theo nhu cầu của khách. Cả nhóm đang học thêm anh văn, vi tính để việc học và kinh doanh thuận lợi hơn”.

*******

Ngoài Thanh Tâm, Duyên Anh, nhóm của Hữu Thắng, còn rất nhiều những trường hợp SV khác khởi nghiệp kinh doanh bằng nghề bán bảo hiểm xe ô tô - xe máy, mở cửa hiệu bán hoa, quà lưu niệm, quán cà phê, nấu sữa đậu nành đi bỏ mối.... Đa phần các bạn sau thời gian trải nghiệm thực tế đều thấy rằng mình trưởng thành hơn rất nhiều, biết cách quản lý tiền bạc, mở rộng được quan hệ. Chị Nguyễn Thị Phương Thảo, Chủ tịch Hội Sinh viên Trường ĐH Cần Thơ, chia sẻ: “Chúng tôi ủng hộ và sẵn sàng tư vấn cho những SV biết tìm môi trường kinh doanh thích hợp, chủ động khám phá, thử sức trên bước đường khởi nghiệp. Họ là những người trẻ nhanh nhạy, biết áp dụng những kiến thức đã học vào thực tế. Dù đam mê kinh doanh nhưng mong các bạn hãy bản lĩnh, tỉnh táo, biết cách dung hòa giữa việc học và làm kinh tế, đó mới là điều đáng quý”.

Bài, ảnh: KIỀU CHINH