Vẻ thất vọng của Tổng thống Bush sau khi dự luật không được Hạ viện thông qua. Ảnh: Reuters

* FED và các ngân hàng trung ương thế giới rót thêm hơn 300 tỉ USD vào thị trường

* Obama và McCain cam kết bỏ phiếu thuận cho “kế hoạch 700 tỉ USD”

(TTXVN)- Thế giới bị “sốc” trước sự kiện Hạ viện Mỹ ngày 29-9 bác bỏ dự luật cứu trợ tài chính trị giá 700 tỉ USD do chính phủ đề xuất. Có ý kiến cho rằng dự luật lớn chưa từng có kể từ cuộc ‘’Đại suy thoái’’ hồi đầu thập niên 30 của thế kỷ trước này còn nhiều bất cập, nhưng đa phần thừa nhận việc thông qua dự luật cứu trợ ngành tài chính đang trong cơn khủng hoảng hiện nay là cần thiết. Sau khi “hung tin” trên được loan đi, một loạt phản ứng cùng những đánh giá, phân tích của giới chuyên môn khiến chính giới Mỹ phải cân nhắc.

Phản ứng trước tiên của quyết định trên hiện rõ ngay tại Mỹ. Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng động thái phản đối trên của Hạ viện là có yếu tố chính trị vì nước Mỹ đang trong mùa bầu cử. Kế hoạch cứu trợ đổ vỡ và mức sụt giảm kỷ lục trên thị trường chứng khoán trong vòng một ngày thể hiện sự thất bại của giới lãnh đạo Phố Wall và Nhà Trắng, khiến các thị trường thất vọng và lúng túng. Hiện sức ép lên thị trường tài chính Mỹ rất lớn, các ngân hàng vẫn giữ tiền mặt thay vì cho vay, giữ tỷ lệ lãi suất ở mức cao và phong tỏa tín dụng cần thiết cho sự tăng trưởng kinh tế. Giải pháp mà giới chuyên môn đưa ra là hy vọng Ngân hàng dự trữ liên bang Mỹ (FED) sẽ cắt giảm lãi suất trong một vài ngày tới và việc làm này có thể được FED phối hợp với các ngân hàng trung ương khác. Đây là biện pháp để khôi phục lòng tin trên thị trường tài chính.

Thất vọng với kết quả bỏ phiếu tại Hạ viện và do tiếp tục lo ngại về viễn cảnh của nền kinh tế lớn nhất thế giới, giới đầu tư tại thị trường chứng khoán Mỹ ngày 29-9 đã bán đổ bán tháo của cải, làm cho các loại cổ phiếu mất giá thảm hại chưa từng có, trong khi giá vàng lại tăng tới 23,20 USD lên 911,70 USD/ ounce. Giới chuyên môn ước tính trong phiên giao dịch ngày 29-9, cổ phiếu mất giá tới 1,2 nghìn tỉ USD, mức cao nhất từ trước tới nay, và cao gần gấp đôi so với kế hoạch giải cứu 700 tỉ USD vừa bị Hạ viện bác bỏ.

* Để ngăn chặn nguy cơ sụp đổ của hệ thống tài chính toàn cầu, ngày 29-9, các ngân hàng trung ương thế giới, dẫn đầu là FED, thông báo bơm thêm tổng cộng 330 tỉ USD vào hỗ trợ các ngân hàng thương mại. Theo thông báo, riêng FED sẽ tăng gấp ba các khoản tiền mặt cho các ngân hàng thương mại vay, từ 25 tỉ USD lên 75 tỉ đối với các khoản vay trong 28 ngày và từ 75 tỉ USD lên 225 tỉ USD đối với các khoản vay 84 ngày.

Chính phủ Bỉ và Hà Lan cũng quyết định chi 16 tỉ USD để quốc hữu hóa một phần ngân hàng chung Fortis NV trong khi chính phủ Đức cam kết chi 35 tỉ euro để bảo lãnh cho tập đoàn tín dụng bất động sản Hypo Real Estate Holdings AG. Các ngân hàng trung ương của Anh, Na Uy, Nhật Bản, Áo, Đan Mạch, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Canada và Ngân hàng trung ương châu Âu cũng tham gia vào chương trình cứu trợ toàn cầu mới lần này.

Tại châu Á, ngày 30-9, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) đã quyết định bơm thêm 2.000 tỉ yen (khoảng 19,2 tỉ USD) vào thị trường tiền tệ nhằm ngăn chặn tình trạng “hoảng loạn” vừa xuất hiện trở lại trên thị trường tài chính. Hành động trên của BoJ được thực hiện sau khi giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Tokyo giảm gần 5% trong phiên giao dịch ngày 29-9. Bắt đầu phiên giao dịch ngày 30-9, chỉ số Nikkei giảm tiếp 1,5%.

* Ứng cử viên đảng Dân chủ Barack Obama tuyên bố ông tin tưởng Quốc hội cuối cùng cũng tìm ra cách thoát khỏi “vũng lầy” này mặc dù thừa nhận con đường đó “sẽ rất hiểm trở”. Trong khi đó, đối thủ của ông Obama là ứng cử viên đảng Cộng hòa John McCain không đưa ra bình luận ngay lập tức song cố vấn kinh tế hàng đầu của ông đổ lỗi cho đảng Dân chủ về thất bại này. Trong một tuyên bố, ông Doug Holtz-Eakin, cố vấn kinh tế cấp cao của ứng cử viên McCain nói: “Dự luật thất bại bởi vì Obama và các nghị sĩ Dân chủ đã đưa vấn đề chính trị lên trước đất nước”. Mặc dù phe vận động tranh cử của ông McCain đổ lỗi cho đảng Dân chủ gây ra thất bại này song kết quả cuộc bỏ phiếu cho thấy có tới 2/3 hạ nghị sĩ Cộng hòa không ủng hộ dự luật, trong khi số hạ nghị sĩ Dân chủ nói “không” chỉ chiếm 40%.

Sau khi dự luật không được Hạ viện thông qua, cả ông McCain và ông Obama đều cho biết họ sẽ bỏ phiếu thuận cho dự luật nói trên khi nó được đưa ra bỏ phiếu tại Thượng viện.