Khu Kinh tế Định An, theo Quyết định số 1513/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 5-9-2011, là một trong 15 dự án kinh tế biển của nước Việt Nam, nằm ven bờ sông Hậu, giáp biển Đông, có diện tích 39.020 ha gồm đất tự nhiên của hai huyện Trà Cú, Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh, không gian khu kinh tế phát triển chủ yếu về hai hướng Bắc và Nam của kênh đào Trà Vinh từ thị trấn Long Toàn ra cảng cá Định An tại cửa biển Định An. Đây là vùng đất căn cứ kháng chiến của tỉnh Trà Vinh có nhiều giồng cát cao, đồng thời có một phần đất rừng ngập mặn ven biển Trà Vinh, có kênh đào Trà Vinh rộng chảy ngang qua nối liền cửa biển Cung Hầu (sông Tiền) với cửa biển Định An (sông Hậu).

Theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, khu Kinh tế Định An là một khu kinh tế tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực gồm công nghiệp - thương mại - dịch vụ - du lịch - đô thị - lâm - ngư nghiệp gắn với kinh tế biển; là một trong những trung tâm kinh tế văn hóa của tỉnh Trà Vinh và vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Đây cũng là cửa ngõ giao thương hàng hải quốc tế và đầu mối giao thông quan trọng của vùng ĐBSCL và duyên hải Nam bộ; có vị trí chiến lược về an ninh quốc phòng của vùng và quốc gia.

Cảng cá Định An. Ảnh: PHÚC SƠN

ĐBSCL là vùng đất phì nhiêu, màu mỡ, dân số đông, lượng hàng hóa dồi dào, nhất là mặt hàng nông sản thực phẩm lớn nhất nước nhưng ngành giao thông hàng hải nước ta chưa tìm được con đường giao thương hàng hải đúng nghĩa của nó. Sau nhiều năm khảo sát, thăm dò, các nhà khoa học đã xác định vùng biển Trà Vinh có vùng nước sâu. Từ đó đào một con kênh nối liền sông Long Toàn (còn gọi là kênh Nguyễn Văn Pho hay kênh Quan Chánh Bố) để tàu 20 - 30 ngàn tấn vào được cảng biển Cái Cui - Cần Thơ nối liền các cảng sông ở các tỉnhĐBSCL. Khu Kinh tế Định An nằm ven bờ sông Hậu, giáp biển Đông, còn là đầu mối giao thương hàng hải giữa các nước vào nước ta, đến thành phố Cần Thơ - Trung tâm ĐBSCL và thành phố Phnom Penh, Thủ đô nước Campuchia anh em. Từ thành phố Cần Thơ nối liền đường bộ, đường sông, đường hàng không đi các tỉnh ĐBSCL và các nước trên thế giới.

Khẳng định vị trí, tính chất và tầm quan trọng của dự án Khu Kinh tế Định An từ những năm 2009, 2010 và 2011 Chính phủ đã quyết định đầu tư khởi công “Kênh đào Trà Vinh” là trục hàng hải chính nối liền ĐBSCL với biển Đông; đầu tư khởi công nhà máy Nhiệt điện Duyên Hải có công suất trên 4.400 MW, đầu tư khởi công Quốc lộ 54, 53 và 60, nối liền Khu Kinh tế Định An với thành phố Cần Thơ, Vĩnh Long, Trà Vinh đồng thời khởi công cầu Cổ Chiên bắc ngang qua sông Tiền nối liền Bến Tre, Trà Vinh đi thành phố Hồ Chí Minh. Các công trình trên hiện đang tiếp tục thi công, quyết tâm đến năm 2013 - 2015 hoàn thành các công trình theo dự án được duyệt. Đây là những công trình quốc gia thuộc hạ tầng đầu mối về kinh tế - kỹ thuật của Khu Kinh tế Định An.

Vừa qua, (17-10-2011), tại Trà Vinh, Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh đã công bố Dự án Khu Kinh tế Định An và kêu gọi đầu tư có đại diện các bộ, ban, ngành Trung ương, các sở, ban, ngành tỉnh Trà Vinh và gần 100 doanh nghiệp trong nước, ngoài nước đến dự. Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân thay mặt Chính phủ phát biểu chỉ đạo giao nhiệm vụ cho Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh và các ngành Trung ương tổ chức thực hiện.

Quy hoạch xây dựng Khu kinh tế Định An bao gồm các phân khu chức năng như: Khu phi thuế quan, khu công nghiệp và kho tàng, khu dịch vụ du lịch, khu hành chánh và hạ tầng xã hội tập trung của khu kinh tế, hệ thống đô thị và điểm dân cư nông thôn, các khu phát triển nông - lâm - ngư nghiệp và các khu chuyên dụng khác. Đặc biệt ưu tiên đầu tư các dự án động lực cấp quốc gia gồm: Nâng cấp mở rộng quốc lộ 53; xây dựng luồng cho tàu biển có trọng tải lớn vào sông Hậu; xây dựng các cầu qua kênh tắt và kênh Nguyễn Văn Pho (luồng cho tàu biển có trọng tải lớn vào sông Hậu); xây dựng trung tâm Điện lực Duyên Hải với công suất 4.400 MW; xây dựng đường ven biển kết hợp với đê biển trong phạm vi khu kinh tế; Cảng biển Duyên Hải (Cảng tổng hợp khu vực trên bờ biển Duyên Hải - Trà Vinh);

Đồng thời phải ưu tiên đầu tư các dự án hạ tầng gồm: Khu phi thuế quan; khu Công nghiệp Đôn Châu, Đôn Xuân, Ngũ Lạc; khu hành chánh và hạ tầng xã hội tập trung; cảng Long Toàn, Trà Cú; Khu du lịch Ba Động; các khu giải trí, hồ nước ngọt Định An, Đôn Châu; các dự án xây dựng phát triển: Thị xã Duyên Hải, đô thị Định An và cảng Trà Cú, thị trấn Long Thành; các dự án giao thông đường bộ đối ngoại trong khu kinh tế; các dự án xây dựng điểm dân cư nông thôn; các dự án hạ tầng xã hội thiết yếu: Trụ sở các cơ quan, doanh nghiệp, công trình y tế, văn hóa, giáo dục của khu kinh tế.

Theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, dự án phát triển Khu kinh tế Định An chia thành hai giai đoạn: Giai đoạn I đến năm 2020: Diện tích phát triển là 15.403 ha, dân số khoảng 206.000 người, trong đó dân số đô thị khoảng 105.000 người. Giai đoạn II đến năm 2030: Diện tích phát triển là 39.020 ha, dân số khoảng 250.000 người, trong đó dân số đô thị khoảng 150.000 người.

Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh sẵn sàng tạo mọi điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư. Ngoài những ưu đãi cao nhất theo quy định của pháp luật Việt Nam về đất đai, thuế... tỉnh còn thực hiện nhiều chính sách hỗ trợ nhà đầu tư như đầu tư các cơ sở hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ đào tạo lao động. Đặc biệt các thủ tục tại Khu Kinh tế Định An được thực hiện theo cơ chế “một cửa, một cửa liên thông” và Ban Quản lý Khu Kinh tế là đầu mối để giải quyết. Quá trình lập quy hoạch, kế hoạch dự án Khu Kinh tế Định An, đến nay đã có 15 dự án được cấp phép đầu tư thi công, hoặc đang chuẩn bị thi công với nguồn vốn hàng trăm ngàn tỉ đồng, trong đó có vốn dự án cấp quốc gia là “Luồng cho tàu biển có trọng tải lớn vào sông Hậu”, Nhà máy Nhiệt điện Duyên Hải, các quốc lộ 53, 54, 60 và cầu Cổ Chiên.

Khu kinh tế Định An trong tương lai không xa sẽ là khu kinh tế đô thị ven biển Trà Vinh nói riêng và ĐBSCL nói chung, sẽ là động lực phát triển kinh tế xã hội cho tỉnh Trà Vinh và vùng ĐBSCL.

BÙI QUANG HUY