Các nước Trung và Đông Âu, trong đó có các thành viên Liên minh châu Âu (EU) đang khẩn thiết kêu gọi sự trợ giúp từ các định chế tài chính quốc tế cũng như từ các quốc gia Tây và Bắc Âu giàu có nhằm vượt qua cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay.
Đài Tiếng nói châu Âu có trụ sở tại Brussels (Bỉ) cho biết các nhà lãnh đạo Trung và Đông Âu yêu cầu có cuộc họp với Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Jose Manuel Barroso nhằm thảo luận những nguy cơ rối loạn tài chính tại khu vực này, và qua đó mong được sự hỗ trợ trực tiếp từ các nền kinh tế lớn của EU. Cụ thể, Thủ tướng Hungary Ference Gyurcsany kêu gọi EU đưa ra kế hoạch cứu giúp trị giá 100 tỉ euro cho các ngân hàng có nguy cơ bị phá sản ở Trung và Đông Âu, và kiến nghị tổ chức cuộc gặp bất thường của tất cả các nhà lãnh đạo châu Âu vào đầu tháng 3 tới. Trong số các nước Tây Âu, duy chỉ mới có Áo ủng hộ một gói kích thích dành cho các nước Đông Âu vì lo ngại sự sụp đổ kinh tế của khu vực này sẽ tác động đến lĩnh vực ngân hàng của Áo. Chủ tịch Ngân hàng Thế giới (WB) Robert Zoellick tuyên bố WB muốn cùng với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đứng ra trợ giúp các nước Trung và Đông Âu nhằm ngăn ngừa một thảm kịch có thể tái diễn kể từ khi hệ thống xã hội chủ nghĩa tại khu vực này sụp đổ cách đây 20 năm. Ông Zoellick cho biết WB có thể tài trợ thương mại trị giá 20 tỉ euro cho Trung và Đông Âu trước khi diễn ra hội nghị thượng đỉnh nhóm 20 nền kinh tế hàng đầu thế giới (G 20) tại Luân Đôn vào đầu tháng 4.
Theo Andrew Garthwaite, một chuyên gia phân tích của ngân hàng Credit Suisse của Thụy Sĩ, cuộc khủng hoảng tài chính tại Đông Âu hiện nay dường như còn tồi tệ hơn cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997-1998 nếu tính trên phạm vi và lĩnh vực bị tác động của nó. Một khi Đông Âu lâm vào suy thoái kinh tế kéo dài sẽ giáng đòn nặng nề tới các doanh nghiệp Tây Âu đang làm ăn tại thị trường này, nhất là trên các lĩnh vực sinh lợi béo bở như ngân hàng, viễn thông, bán lẻ và ô-tô. Chẳng hạn, các ngân hàng của 6 quốc gia hùng mạnh EU gồm Áo, Italia, Pháp, Bỉ, Đức và Thụy Điển đang chiếm tới khoảng 84% tổng vốn đầu tư của các ngân hàng Tây Âu tại Đông Âu. Đặc biệt, các ngân hàng của Áo đang hoạt động tại Đông Âu với giá trị tài sản lên đến 220 tỉ euro, tương đương khoảng 3/4 GDP của nước này.
Trung và Đông Âu là thị trường kinh doanh lớn của “châu Âu già nua” và đây là một trong những lý do EU không ngừng được mở rộng. Vì thế, nếu khu vực này bị tổn thương thì việc kinh doanh của các tập đoàn kinh tế từ Tây và Bắc Âu sẽ gặp khó khăn. Nhưng liệu “các ông lớn” của EU có hưởng ứng lời kêu gọi của Áo hay không thì còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố, nhất là từ mức độ phản đối của người đóng thuế Tây Âu.
KIẾN HÒA
(Theo Reuters, Le Monde)
