Đại dịch COVID-19 bất ngờ xảy ra mang theo nhiều thay đổi trong nhận thức, giao dịch thương mại, kinh doanh... Thực tế này vừa tạo áp lực vừa tạo thời cơ để doanh nghiệp nhận ra tính ưu việt của kinh tế số và yêu cầu cấp bách hơn nữa của quá trình chuyển đổi số (CĐS). Và để CĐS thành công, ngoài nỗ lực nội tại, doanh nghiệp cần được các bên có liên quan hỗ trợ tháo gỡ khó khăn về nguồn lực tài chính, năng lực công nghệ, lựa chọn giải pháp tối ưu và tìm kiếm các đối tác tin cậy trong hành trình CĐS.

Ứng dụng công nghệ điện toán đám mây để quản lý nhiệt độ, độ ẩm... trong trồng rau thủy canh tại Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Minh Hòa.

TS Lương Minh Huân, Viện trưởng Viện Phát triển Doanh nghiệp, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhận định: “Chúng ta đã bước vào năm thứ ba của đại dịch và trước những diễn biến vẫn còn phức tạp hiện nay, việc sống chung với COVID-19 sẽ còn kéo dài. Quãng thời gian sống chung với COVID-19 chính là thời điểm quan trọng, là cú huých để doanh nghiệp nhận ra vai trò, tính cấp thiết của quá trình CĐS trong doanh nghiệp. CĐS sẽ giúp các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa tìm kiếm mô hình hoạt động kinh doanh linh hoạt hơn, vừa tiết giảm chi phí, vừa tối ưu nguồn lực để vượt qua khó khăn, phục hồi và phát triển sau đại dịch”.

Khảo sát của VCCI thực hiện về thực trạng CĐS của doanh nghiệp trong bối cảnh COVID-19 cho thấy, 3/4 doanh nghiệp được khảo sát quan tâm ứng dụng các công nghệ số trước tác động của đại dịch COVID-19. Mặc dù tỷ lệ các doanh nghiệp lớn ứng dụng công nghệ số cao hơn nhưng doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng đã có ý thức và dần bắt kịp trong hành trình CĐS. Đáng chú ý, tỷ lệ các doanh nghiệp sản xuất chế biến ứng dụng công nghệ số cao hơn so với các doanh nghiệp phi sản xuất. Bên cạnh đó, kết quả khảo sát cũng chỉ ra những điểm đáng lưu tâm khi công nghệ số chỉ được doanh nghiệp chủ yếu áp dụng đối với các hoạt động quản trị, logistics, marketing, bán hàng,… trong khi khâu quan trọng nhất là sản xuất lại chưa thực sự được chú trọng. 

Theo bà Nguyễn Thị Kim Dung, Giám đốc quốc gia Tập đoàn Epicor tại Việt Nam, các hoạt động sản xuất đã phục hồi trở lại, song vẫn còn thách thức rất lớn hậu COVID-19: chuỗi cung ứng chưa hồi phục hoàn toàn, thiếu hụt nhân lực lao động, chi phí tăng vọt. Trước bối cảnh đó, doanh nghiệp cần ưu tiên vào việc áp dụng công nghệ số để sẵn sàng đón cơ hội, cũng như đối mặt các thách thức mới; nâng cao kỹ năng cho nhân viên của mình để duy trì sự tăng trưởng. Công nghệ số cũng sẽ hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao tính hợp tác trong quá trình vận hành, quản trị doanh nghiệp. Sự hợp tác ở đây để có thể hiểu theo chiều dọc, tức là giữa các cá nhân, các bộ phận trong doanh nghiệp; và hợp tác theo chiều ngang là hợp tác giữa doanh nghiệp với các khách hàng cũng như các đối tác của mình.

Ông Nguyễn Đình Giang, Giám đốc Công ty Công nghệ Rochdale Spears cho rằng, với những giải pháp công nghệ hiện nay, việc CĐS bằng cách tự thân doanh nghiệp hoặc nhờ vào sự hỗ trợ, can thiệp của các công ty công nghệ là điều không còn khó khăn và nhiều thách thức như trước đây. Doanh nghiệp có thể lựa chọn một giải pháp, phần mềm hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP)… sao cho phù hợp với các mục tiêu, định hướng phát triển tương lai của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp biết tận dụng CĐS, chi phí sản xuất sẽ được tối ưu hóa bằng cách thông qua việc tăng cường năng lực sản xuất của máy móc, thiết bị và cải tiến quy trình công nghệ.

Trên thực tế, nhu cầu ứng dụng các sản phẩm, công nghệ kỹ thuật số trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp ngày càng lớn. Theo bà Lê Thị Thu Thủy, Phó Viện trưởng Viện Phát triển doanh nghiệp, qua khảo sát cho thấy, có hơn 54,5% doanh nghiệp cần ứng dụng số trong công tác quản trị nội bộ, 48% cần trong công tác bán hàng, hơn 35% cần cho các nhu cầu về sản xuất và gần 30% cần cho việc tối ưu hóa các quy trình hoạt động... Từ đó cho thấy, CĐS thực sự là một xu thế tất yếu, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay. Muốn đẩy nhanh tiến trình này, theo bà Lê Thị Thu Thủy ngoài sự chủ động và nỗ lực hơn nữa từ phía doanh nghiệp, Nhà nước cũng tạo dựng môi trường, thể chế và các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp tăng cường CĐS để thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh trong thời gian tới.

TS Lương Minh Huân, khẳng định: “Để CĐS thành công, doanh nghiệp không thể chỉ đầu tư mua sắm ứng dụng các thiết bị/công nghệ số mà quan trọng hơn là phải đổi mới tư duy, đổi mới mô hình kinh doanh, xác lập mô hình quản trị dựa trên công nghệ số. Đặc biệt, việc đổi mới tổ chức dự trên nền tảng văn hóa sáng tạo sẽ là động lực cho quá trình CĐS. Thực tế những câu chuyện thành công về CĐS cho thấy, những người đi tiên phong trong CĐS là những người sẵn sàng thay đổi, sẵn sàng từ bỏ các mô hình kinh doanh truyền thống để thiết lập mô hình kinh doanh mới, thiết lập lại chuỗi cung ứng và tinh giãn quy trình ra quyết định, loại bỏ những công đoạn trung gian, rườm rà...”.

Bài, ảnh: MỸ THANH