Hiện nay, thương mại điện tử (TMĐT): việc mua, bán, hàng hóa và dịch vụ thông qua các phương tiện điện tử, nhất là Internet và các mạng viễn thông được đánh giá là một trong những công cụ hỗ trợ đắc lực trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp (DN). Trong thời kỳ hội nhập, TMĐT giúp DN nâng cao năng lực cạnh tranh, tiết kiệm được nhiều khoản chi phí, rút ngắn khoảng cách giao thương... Tuy nhiên, hiện nay, việc ứng dụng TMĐT trong hoạt động kinh doanh của nhiều DN, đặc biệt là DN vừa và nhỏ, hộ kinh doanh cá thể vẫn còn nhiều hạn chế.

DN CHƯA QUAN TÂM?

Ứng dụng TMĐT trong hoạt động mua bán trực tuyến của một doanh nghiệp ở TP Cần Thơ.

Các thuật ngữ thường xuất hiện trong TMĐT như: Internet, e-mail, website, e-shop... hiện đã quá quen thuộc với nhiều người. TMĐT có vai trò quan trọng đối với các DN xuất nhập khẩu bởi tầm quảng bá thông tin rất lớn. Đặc biệt, TMĐT có thể mang lại cho DN những lợi ích rất lớn như: tiết kiệm được chi phí thuê mướn nhân viên bán hàng, mặt bằng, các hoạt động quảng cáo, tiếp thị... để giảm giá bán sản phẩm, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường. Tuy nhiên, việc ứng dụng TMĐT của nhiều DN vừa và nhỏ, hộ kinh doanh cá thể ở TP Cần Thơ nói riêng còn nhiều hạn chế. Ngoài nguyên nhân về nhận thức, vấn đề thanh toán điện tử là trở ngại lớn thứ hai của việc phát triển TMĐT. Công cụ thanh toán qua các tiện ích hiện đại như: thanh toán bằng thẻ tín dụng, thanh toán trực tuyến chỉ chiếm tỷ lệ rất khiêm tốn; còn lại chủ yếu là chuyển khoản qua hệ thống ngân hàng, thanh toán bằng tiền mặt và chuyển tiền qua bưu điện. Nguyên nhân chủ yếu do còn nhiều rủi ro trong việc trao đổi hàng hóa, chưa có hành lang pháp lý cụ thể cho các giao dịch điện tử (chữ ký điện tử, con dấu...). Ngoài ra, hợp đồng mua bán, hình thức thanh toán quốc tế, các tranh chấp TMĐT... cũng đang thiếu cơ sở pháp lý để khách hàng (đặc biệt là các DN) có thể an tâm thực hiện các giao dịch mua bán trực tuyến. Những vấn đề khác như: tốc độ đường truyền; chi phí đầu tư, phát triển trang web; cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực am hiểu về công nghệ thông tin và truyền thông... còn hạn chế.

Theo bà Nguyễn Mỹ Thuận, Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp TP Cần Thơ, phần lớn các DN nhỏ ở TP Cần Thơ và các tỉnh, thành khu vực ĐBSCL còn nhiều hạn chế về kiến thức tin học, chưa có thói quen sử dụng các tiện ích của công nghệ thông tin... Hiện nay, phần lớn các DN mới chỉ dừng lại ở chỗ có một địa chỉ e-mail để giao dịch. Một số DN có khả năng tài chính đã chú trọng đến việc xây dựng một trang web riêng nhưng thông tin còn khiêm tốn, chủ yếu là giới thiệu về hoạt động và sản phẩm hiện có của DN. Vì thế, thói quen mua, bán, trao đổi hàng hóa chủ yếu vẫn thực hiện theo hình thức truyền thống.

DN được hưởng lợi gì?

Khi Internet ngày càng trở nên phổ biến, mức sống và thu nhập của người dân được nâng cao thì TMĐT và phương thức kinh doanh trực tuyến càng phát huy được những ưu điểm vượt trội. DN có thể dễ dàng thành lập một siêu thị ảo để quảng bá thương hiệu, bán các sản phẩm của mình và có khả năng giao tiếp với nhiều đối tượng khách hàng trong cùng thời điểm. Những đối tượng khách hàng (nhất là ở các tỉnh, thành phố lớn) không có nhiều thời gian rảnh rỗi cho công việc mua sắm truyền thống (tại các chợ, cửa hàng, siêu thị...) có thể mua được những mặt hàng cần thiết và được giao hàng nhanh chóng, miễn phí tận nhà chỉ qua vài thao tác nhắp chuột trên trang web.

Một DN có thể thiết kế một website để phục vụ cho các mục đích: điều tra thị trường, hỗ trợ bán hàng, thực hiện dịch vụ quảng cáo điện tử, tổ chức một hệ thống thông tin theo yêu cầu, chiến lược kinh doanh của mình... Thông qua hệ thống quản lý trên website, DN có thể dễ dàng thực hiện nhanh các giao dịch thương mại, thanh toán điện tử, chăm sóc khách hàng, đại lý, nhà cung cấp, đối tác... mà không phải tốn nhiều đến các khoản chi phí như: điện thoại, thư từ, fax.

Theo giới chuyên môn, đối với các DN nhỏ, mô hình tốt nhất là website thông tin về DN, sản phẩm, dịch vụ và các hoạt động thường nhật của DN, hệ thống thông tin góp ý của khách hàng. Nếu website có quy mô vừa nhưng chuyên nghiệp, giao diện đẹp, thông tin hình ảnh sản phẩm phong phú, được xử lý đồ họa trước khi cập nhật vào website sẽ mang lại hiệu quả hơn một trang web quá lớn nhưng nội dung thông tin không tương xứng với tài nguyên mạng. Với các DN có quy mô lớn, trước tiên cần xác định chiến lược phát triển kinh doanh lâu dài để chọn ra những giải pháp tối ưu nhất để đầu tư vào website. Tuy nhiên, muốn trang web hoạt động có hiệu quả cần phải có một tên miền tốt, xây dựng một trang web thể hiện tính chuyên nghiệp, tốc độ trình duyệt nhanh, chiến lược quảng bá, làm cho việc mua sắm trực tuyến thuận tiện hơn thông qua hệ thống giỏ mua hàng hợp lý...

Ông Lê Ngọc Anh, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Xi măng Tây Đô, nói: “Về lĩnh vực TMĐT, tôi cho rằng phạm vi ứng dụng của nó trong sản xuất kinh doanh là rất rộng. Công ty chúng tôi tham gia ứng dụng TMĐT bắt đầu trên nền web. Chúng tôi xem website công ty (tại địa chỉ www.ximangtaydo.vn) như cổng thông tin điện tử, cung cấp các thông tin cần thiết cho giao dịch thương mại. Khách hàng và nhà cung ứng có thể biết đến và tin tưởng về uy tín của xi măng Tây Đô nhờ những thông tin cập nhật chính xác về sản phẩm, dịch vụ và hoạt động của công ty. Ngoài ra, chúng tôi còn tham gia triển lãm thương hiệu trên các trang tin điện tử như www.vneconomy.vn, www.thuonghieumanh.vn, www.thuonghieuviet.com.vn... Và vừa qua, thực hiện kế hoạch phát triển TMĐT năm 2009 của TP Cần Thơ, thông qua Sở Công Thương, xi măng Tây Đô đã chính thức tham gia “Thành viên vàng” trên cổng giao dịch điện tử www.ecvn.com của Trung tâm Phát triển TMĐT-Cục TMĐT và CNTT. Vì vậy, số lượt khách hàng ghé thăm trang web của công ty ngày càng nhiều, lượng khách hàng tiềm năng cũng tăng theo, các đại lý bán được hàng, công ty ngày càng phát triển. Để phát triển bền vững, công ty ứng dụng đồng bộ nhiều giải pháp tiên tiến vào quản lý và sản xuất kinh doanh cũng như tiếp tục tham gia ứng dụng TMĐT. Riêng về TMĐT, chúng tôi sẽ xây dựng kế hoạch phát triển cổng điện tử www.ximangtaydo.vn của công ty thành một website mạnh, tương đương một hệ thống TMĐT B2B (Business to Business) hoặc B2C (Business to Customer) một cách đầy đủ.

Theo Sở Công Thương TP Cần Thơ, giúp DN hưởng được những dịch vụ hỗ trợ khi đăng ký tại cổng ECVN, Sở Công Thương đã chọn 10 DN xuất khẩu, chủ yếu là các ngành hàng có thế mạnh của thành phố như: gạo, thủy sản, dược và xây dựng để hỗ trợ một phần kinh phí đăng ký tham gia 1 năm tại cổng ECVN mức “Thành viên vàng”. Với mức này, các DN sẽ được hỗ trợ những dịch vụ cần thiết để quảng bá hình ảnh, thông tin sản phẩm bằng ba ngôn ngữ (Việt, Anh, Trung), xúc tiến thương mại ra thị trường quốc tế. Ông Nguyễn Ngọc Minh, Giám đốc Sở Công Thương TP Cần Thơ, nói: Trong năm 2010, Sở Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị của Bộ Công Thương, các sở, ban ngành thành phố để tổ chức triển khai các chương trình hội thảo, các lớp tập huấn về ứng dụng công nghệ mới, các chương trình hợp tác quốc tế nhằm thúc đẩy phát triển TMĐT. Điều tra, khảo sát để nắm bắt nhu cầu ứng dụng TMĐT của DN trên địa bàn. Đồng thời, sớm triển khai thực hiện việc ứng dụng dịch vụ công trực tuyến ngành công thương để phục vụ nhu cầu DN và người dân thành phố.

Bài, ảnh: VĂN TUẤN